Эрте төрөт же эрте төрөлүш — кош бойлуулуктун 37-жумасы башталышынан мурда эрте башталган төрөт.
Көпчүлүк дени сак наристелер мөөнөтүнөн мурда төрөлөт. Бирок, жалпысынан алганда, ымыркай канчалык эрте төрөлсө, анда ден соолукка байланыштуу көйгөйлөрдүн пайда болуу жана ооруканада узагыраак калуу зарылчылыгы ошончолук жогору болот.
Эрте төрөттүн белгилери
March of Dimes отчетуна ылайык, эрте төрөттүн белгилери төмөнкүлөр болушу мүмкүн:
- адаттагыдан көбүрөөк вагиналдык бөлүндүлөр;
- бөлүндүдөгү өзгөрүүлөр, кандуу, суулуу же былжырлуу болушу мүмкүн;
- жамбаш же ичтин төмөн жагындагы оору;
- белдин төмөн жагындагы оору, айрыкча туруктуу болсо;
- диарея менен коштолушу мүмкүн болгон ичтин спазмдары;
- бир калыпта же тез-тез кайталанган оорутуучу жыйрылуулар;
- суунун кетиши;
Бул белгилердин бирин же бир нечесин сезген ар бир адам дароо дарыгерге же ооруканага кайрылышы керек.
Пайдалуу: Төрөттүн белгилери
Эрте төрөттүн себептери
Дарыгерлер кээде төрөт эмне үчүн эрте башталганын айта алышпайт. Жалпысынан алганда, муну ар кандай коркунуч факторлору жаратышы мүмкүн.
Жалпы коркунуч факторлору
Төмөнкүлөр эрте төрөлүү коркунучунун ыктымалдыгын жогорулатышы мүмкүн:
- оору тарыхында эрте төрөт коркунучу болсо;
- эгиз, үчөм же андан көп түйүлдүктүү кош бойлуулук;
- экинчи же үчүнчү триместрлерде вагиналдык кан агуу абалы;
- жумуш учурунда көп тик туруу;
- 35 жаштан улуу же 17 жаштан кичүү болуу;
- зыяндуу химиялык заттар менен уулануу;
- кош бойлуулукка чейин аз салмактуу же ашыкча салмактуу болуу;
- кош бойлуулук учурунда жетиштүү салмак кошпоо;
- төрөткө чейинки кароолордун же текшерүүлөрдүн аздыгы;
- төрөттөн кийин 18 айдын ичинде кайра бойго бүтүү;
- жасалма уруктандыруу усулу аркылуу бойго бүтүү;
- спирт ичимдиктерин, баңгизаттарды колдонуу же рецепт менен берилген дары-дармектерди туура эмес пайдалануу.
Айрым ден соолук көйгөйлөрү эрте төрөт коркунучун жогорулатышы мүмкүн. Аларга төмөнкүлөр кирет:
- Жатын же жатын моюнчасы менен байланышкан учурдагы жана мурунку ден соолук көйгөйлөрү;
- анемия;
- сийдик жолдорунун инфекциялары;
- вагиналдык инфекциялар, мисалы, бактериялык вагиноз;
- жыныстык жол менен жугуучу инфекциялар, мисалы, хламидия же гонорея инфекциясы
- кант диабети;
- калкан сымал без оорулары;
- жогорку кан басымы жана преэклампсия;
- кош бойлуулук холестазы, боор оорулары
- тромбофилия же антифосфолипиддик синдром сыяктуу кандын уюшунун бузулушу абалы.
Бир катар инфекциялар, ошондой эле токсоплазмоз сыяктуу айрым инфекциялар кош бойлуулук учурунда башка мезгилдерге караганда зыяндуу болуп, эрте төрөт коркунучун жогорулатышы мүмкүн.
Маанилүү: Төрөттөн кийин аялды коркунучтан эскертүүчү белгилер
Алдын алуу
Адам эрте төрөт коркунучун жогорулатуучу айрым факторлордон качып кутула албайт, мисалы, жаш курагы, үй-бүлөсү же төрөткө байланыштуу тарыхы.
Бирок, адам башка кооптуу факторлордун таасирин азайтуу үчүн төмөнкү чараларды көрө алат:
- эрте төрөт белгилери менен таанышып чыгыңыз жана эгер белгилер пайда болсо, дароо дарыгерге кайрылууну же ооруканага барууну пландаштырыңыз;
- кош бойлуулугуңуз көйгөйсүз өтүп жатса да, ар кандай пренаталдык кабыл алууларга, текшерүүлөргө жана сканерлөөлөргө катышыңыз;
- кош бойлуулукка чейин жана кош бойлуулук учурунда дени сак салмакты сактаңыз;
- кош бойлуулукта стресс абалын азайтууга аракет кылыңыз, мисалы, эс алуу ыкмаларын колдонуу аркылуу;
- кош бойлуулуктардын ортосунда кеминде 18 ай тыныгуу калтырыңыз.
Кийинки кадамдар
Эгер кимдир бирөөдө эрте төрөт башталып жатса, саламаттыкты сактоо адиси менен байланышуу же мүмкүн болушунча тезирээк ооруканага алып баруу зарыл.
Медицина кызматкери ошондой эле жатын моюнчасын жана амнион суюктугунун деңгээлин текшерүү аркылуу төрөт башталганын же башталбаганын баалайт. Алар баланын абалын жана төрөт учурунда өзгөрүп турган жатын моюнчасынын узундугун текшерүү үчүн УЗИ, трансвагиналдык сканерди же экөөнү тең колдонушу мүмкүн.
