Кош бойлуулуктун боор ичиндеги холестазы, көбүнчө кош бойлуулук холестазы деп аталат, бул кош бойлуулуктун акыркы мөөнөттөрүндө пайда болгон боор оорусу. Абал күчтүү кычышууну пайда кылат, бирок аялдын денесинде бөртмөлөр байкалбайт. Кычышуу көбүнчө колдордо жана буттарда пайда болот, ошол эле учурда дененин башка бөлүктөрүнө да таасирин тийгизиши мүмкүн.
Оору кош бойлуу аялды кычышуу сыяктуу жагымсыз абал менен тынчсыздандыруу менен бирге, өнүгүп жаткан түйүлдүктүн ден соолугуна олуттуу коркунуч да келтирет.
Белгилери
Денедеги катуу кычышуу кош бойлуулук холестазынын негизги белгиси болуп саналат. Эч кандай бөртмөлөр байкалбайт. Көпчүлүк аялдардын алакандарында же тамандарында кычышуу пайда болот, бирок кээ бир аялдардын бүткүл денесинде кычышуу болушу мүмкүн. Кош бойлуулук учурунда кычышуу көбүнчө түнкүсүн күчөйт, ошондуктан кош бойлуу аялда уйкусуздук байкалат.
Кычышуу кош бойлуулуктун үчүнчү триместринде көбүрөөк кездешет, бирок кээде бул абал эртерээк башталышы да мүмкүн. Төрөт мөөнөтү жакындаган сайын ал дагы күчөйт. Бирок балаңыз төрөлгөндөн кийин кычышуу адатта бир нече күндүн ичинде жоголот.
Кош бойлуулук холестазынын башка азыраак байкалган белгилери төмөнкүлөрдү камтышы мүмкүн:
- Теринин жана көздүн ак бөлүгүнүн саргайышы (сарык)
- Жүрөк айлануу;
- Табиттин төмөндөшү же жоголушу.
- Күңүрт түстүү заара;
- Ачык түстүү заң;
- Чарчоо (ашыкча чарчоо);
- Курсактын жогорку оң бөлүгүндөгү оору.
Качан дарыгерге кайрылуу керек?
Эгерде денеңизде, өзгөчө колдо жана бутта туруктуу же катуу кычышуу байкалса, дароо дарыгерге кайрылыңыз.
Кош бойлуулук холестазынын себептери
Кош бойлуулук холестазы оорусунун себеби так эмес. Кош бойлуу аялдын тукум куучулугу бул абалда маанилүү роль ойнойт. Кээде бул абалдар үй-бүлөлүк тарыхта үй-бүлөлүк оору катары учурайт. Ошондой эле, айрым бир генетикалык варианттар да аныкталган.
Бул абалда кош бойлуулук гормондору да катышуусу мүмкүн. Кош бойлуулук гормондорунун деңгээли төрөт күнү жакындаганда жогорулайт. Дарыгерлердин айтымында, бул боордо пайда болгон, тамак сиңирүү системасындагы майларды ажыратууга жардам берген өттүн нормалдуу агымын жайлатышы мүмкүн. Өт боордон чыгуунун ордуна, органда топтолот. Натыйжада, өт кан агымына кирет, бул болсо кычышуу абалынын пайда болушуна себеп болот.
Коркунуч жаратуучу факторлор
Кош бойлуулукта аялдарда холестаздын өрчүү коркунучун жогорулатышы мүмкүн болгон факторлор төмөнкүлөр:
- Мурда кош бойлуулук холестазы менен ооруган жакын тууганынын болушу;
- Мурдагы кош бойлуулукта холестаз оорусу болгондо, кийинки кош бойлуулукта анын кайра пайда болуу коркунучу 60-70%ды түзөт*;
- Бир жана андан көп балага кош бойлуу болуу;
- Кош бойлуулукка чейин боордун жабыркоо абалы байкалган болсо;
- Жасалма уруктандыруунун натыйжасында кош бойлуу болуу.
Дарылоо жана алдын алуу
Дарылоо адатта симптомдорду, негизинен кычышууну жоюуга жана мүмкүн болгон татаалдашуулардын алдын алууга багытталган.
Кош бойлуулук учурунда холестаз жана башка көйгөйлөрдүн коркунучун азайтуу үчүн жаңы жемиштер жана жашылчалар менен ден соолукка пайдалуу, тең салмактуу диетаны сактоо маанилүү.
Туура тартипте тамактануу кош бойлуулук холестазы менен ооруган аялдарга оорунун олуттуу татаалдашууларын азайтууга жардам берет. Боордун иштешине жардам берген тамактар өзгөчө пайдалуу болушу мүмкүн. Бул абал азык заттардын сиңишине тоскоолдук кылгандыктан, мүмкүн болушунча азык заттарга бай тамактарды көбүрөөк колдонуу да маанилүү.
Процедуралар жана диета боюнча дарыгердин көрсөтмөлөрүн аткаруу маанилүү. Диета дарыгер жазып берген дары-дармектерге альтернатива эмес.
Пайдалуу: Кош бойлуу аялдар үчүн пайдалуу жашылчалар
Кош бойлуулук холестазынын кесепеттери
Кош бойлуулуктун холестазы менен байланышкан татаалдашуулар энеде жана/же өнүгүп жаткан ымыркайда болушу мүмкүн.
Болочок энелерде бул абал организмдин майды кабыл алуу абалына убактылуу таасир этиши мүмкүн. Аз сандагы майдын сорулушу кандын уюшуна катышуучу К витамининин деңгээлинин төмөндөшүнө алып келет. Бирок бул татаалдашуу сейрек учурайт.
Холестаз менен ооруган адамдарда К витамининин деңгээли төмөн болот, бул кан агуу ыктымалдыгын жогорулатат, ошондуктан төрөткө чейин жана төрөттөн кийин К витамининин кошумчалары көп керектелет.
Ымыркайларда кош бойлуулук холестазынын кесепеттери олуттуу болушу мүмкүн. Аларга төмөнкүлөр кирет:
- Эрте төрөлүү;
- Меконий менен дем алуудан улам дем алуу көйгөйлөрү;
- Кош бойлуулуктун аягында, төрөткө чейин баланын өлүмү (өлүү төрөлүү).
Мындай татаалдашуулар ымыркайдын ден соолугу үчүн өтө кооптуу эсептелгендиктен, дарыгер төрөт процессин эрте козгошу мүмкүн.
Ошондуктан кош бойлуу аял өзүндө күчтүү кычышуу же башка нормалдуу эмес өзгөрүүлөрдү сезсе, дароо дарыгерге кайрылуу маанилүү.
