Кош бойлуулук учурунда денедеги өзгөрүүлөр жөнүндө ойлонууга көптөгөн себептер бар. Ар бир кош бойлуулук ар кандай болсо да, көпчүлүк аялдарда байкалышы мүмкүн болгон бир нече нерсе бар, анын ичинде кош бойлуулук учурундагы анемия көпчүлүк кош бойлуу аялдарда байкалат.
Бул абал, б.а. кош бойлуулук учурундагы анемия организмдеги ткандарды кычкылтек менен камсыздаган кызыл кан клеткаларынын жетишсиздигинен келип чыгат. Жеңил анемия сиздин чарчооңузга алып келиши мүмкүн, бирок ал өтө күчөп кетсе же өз убагында дарыланбаса, олуттуу коркунучтарга алып келиши мүмкүн.
Чындыгында, кош бойлуулук учурунда анемия эрте төрөлүү, аз салмактуу түйүлдүк жана ал тургай энелердин өлүмү сыяктуу жагдайлардын коркунучун жогорулатат.
Анемиянын түрлөрү, көп кездешүүчү симптомдору жана дарылоо ыкмалары жөнүндө көбүрөөк билүү анемиянын эскертүүчү белгилерин эрте аныктоого жардам берет, ошондуктан татаалдашуулардын алдын алуу үчүн дарыгерге өз убагында кайрыла аласыз.
Кабатыр болбоңуз. Болгону, ден соолугуңуздан кабар алып туруучу жооптууларга, б.а. дарыгерлерге бардык белгилериңиз жөнүндө кабар берип туруңуз жана алар сизге бул жолдо жардам беришет. Келгиле, бул макала аркылуу кош бойлуулук учурундагы анемия жөнүндө көбүрөөк маалымат алалы.
Кош бойлуулукта аз кандуулуктун себеби эмнеде?
Кош бойлуулук учурунда жеңил анемия көптөгөн адамдар үчүн кеңири таралган болсо да, бул олуттуу көйгөйгө айланышы мүмкүн, эгерде ага көңүл бурулбаса, андан да олуттуу медициналык дарылоону талап кылат.
Эгерде денеңизде кычкылтекти ташуучу кызыл кан клеткалары жетишсиз болсо, бул органдарыңызга жана денеңиздин функцияларына таасирин тийгизет.
Аз кандуулуктун 400дөн ашуун түрү бар. Мындан тышкары, ар кандай себептери бар, бирок бул көбүнчө кызыл кан клеткаларынын иштелип чыгышына жана жалпы ден соолукка тиешелүү.
Ошондой эле, физиологиялык анемия кош бойлуулук менен байланыштуу нормалдуу процесс болуп саналат.
Кош бойлуулук учурунда кандын жалпы көлөмү көбөйсө, суюктуктун (же плазманын) көлөмү кызыл кан клеткаларынын көлөмүнө караганда көбүрөөк көбөйөт. Натыйжада кандын жалпы көлөмүндө эритроциттердин төмөн пайыздык катышы пайда болот — бул өзгөрүү кан анализинде чагылдырылат.
Темир жетишсиздиги анемиясы
Кош бойлуулукка чейин жана кош бойлуулук мезгилинде темир запасынын жетишсиздиги темир жетишсиздигине алып келиши анемиянын эң кеңири таралган себеби болуп саналат.
Бул түрдөгү анемияда темир запасынын аз болушу гемоглобин иштеп чыгаруу көлөмүнүн төмөндөшүнө алып келет.
Кош бойлуулук учурунда организмиңиз өсүп келе жаткан балаңызды туура азык менен камсыз кылуу үчүн көбүрөөк иштейт, натыйжада кандын көлөмү болжол менен 45 пайызга көбөйөт. Мунун натыйжасында сизде физиологиялык анемия пайда болушу мүмкүн.
Организмиңиз ымыркайды өзүнүн гемоглобинин иштеп чыгуусу үчүн зарыл болгон темир менен камсыз кылат.
Кандын көлөмүнүн көбөйүшү жана ымыркайдын гемоглобин иштеп чыгуусу зарыл кычкылтекти жана азык заттарды көбүрөөк ташууга мүмкүндүк берет, бирок темир сыяктуу маанилүү минералдарга болгон күнүмдүк муктаждыкты арттырат.
Фолат жетишсиздиги анемиясы
Фолат жетишсиздиги анемиясы — кош бойлуулук учурунда пайда болгон анемиянын дагы бир кеңири таралган түрү.
Фолий кислотасы — бул сууда эрүүчү витамин, ал кош бойлуулук учурунда нерв түтүктөрүнүн кемтиктеринин же мээге байланыштуу көйгөйлөрдүн алдын алууга жардам берет.
Аялдар репродуктивдүү куракта жана кош бойлуулук учурунда фолий кислотасынын жогорку деңгээлине муктаж болушат, ошондуктан кош бойлуулукту пландаштыруудан мурун дагы фолий кислотасынын кошумчаларын ичүү сунушталат.
В12 витамининин жетишсиздигинен улам кош бойлуулук учурундагы аз кандуулук
Организмиңиз В12 витаминин кызыл кан клеткаларын иштеп чыгууда да колдонот.
В12 витамини негизинен эт, жумуртка, балык жана канаттуулардын эти сыяктуу жаныбар тектүү азыктарда болот.
Ошондуктан, бул азыктарды үзгүлтүксүз колдонбогон аялдарда, анын ичинде вегетариандарда жана вегандарда В12 витамининин жетишсиздик коркунучу жогору болушу мүмкүн.
Кээ бир адамдардын организминде В12 витаминин кайра иштетүүдөгү көйгөйлөрдөн улам жетишсиздик пайда болот.
Фолат жетишсиздиги жана В12 витамининин жетишсиздиги көбүнчө бир убакта болот. Эгер сизде жетишсиздик болушу мүмкүн деп ойлосоңуз, медициналык кызматкер сизде кандай анемия бар экенин аныктоо үчүн лабораториялык изилдөөлөрдү жүргүзүшү керек.
Кош бойлуулук учурунда анемиянын белгилери кандай?
Анемиянын жеңил даражасында такыр эле белгилер болбошу мүмкүн, бирок орточо жана оор абалда төмөнкүдөй симптомдор менен байкалат:
- өтө чарчоо же алсыздык;
- кубарган тери (кубаруу);
- дем алуунун кыйындашы, көкүрөк оорусу;
- баш айлануу;
- муздак колдор же буттар;
- ылай, топурак же жүгөрү крахмалы сыяктуу азык-түлүк эмес заттарга болгон каалоо.
Эгер кош бойлуулук учурунда сизде анемия болсо, бул симптомдордун айрымдарын же баарын сезишиңиз мүмкүн.
Кош бойлуулук мезгилинде жалпы кан анализи жана бир топ текшерүүлөр кош бойлуулуктагы аз кандуулук сыяктуу патологиялык абалдардын бар же жоктугун аныктоо үчүн өткөрүлөт.
Кош бойлуулуктун башында жана адатта мөөнөтү жакындаганда дагы бир жолу текшерүүдөн өтүүнү күтсөңүз болот.
Жалпы кан анализи — анемияны аныктоо үчүн колдонулган эң кеңири таралган ыкма, бул үлгүдөгү кан клеткаларынын көлөмүн жана санын өлчөгөн тесттердин тобу.
Эгер сизге анемия диагнозу коюлса, дарыгер так себебин баалоо же тамактануунун жетишсиздигин аныктоо үчүн башка кан анализдерин да колдонушу мүмкүн.
Ошондой эле, эгерде жогоруда көрсөтүлгөн кош бойлуулуктагы аз кандуулуктун белгилерин өзүңүздө сезип, тынчсызданып жатсаңыз, дароо дарыгериңизге кайрылыңыз.
Кош бойлуулук учурунда көп кездешүүчү анемияларды дарылоо жана алдын алуу ыкмалары
Көпчүлүк учурларда кош бойлуулук учурунда аз кандуулуктун алдын алууга болот, айрыкча жакшы витаминдерге бай тамактануу менен.
Кош бойлуулук учурунда кызыл кан клеткаларынын санын туура деңгээлде кармап туруу үчүн керектүү витаминдерди жана минералдарды кабыл алып жатканыңызга ынануунун айрым жолдору бар.
Пренаталдык (төрөткө чейинки) витаминдер
Пренаталдык витаминдер, адатта, кош бойлуулук учурунда сизге керектүү микроэлементтердин көбүн, анын ичинде темирди жана фолий кислотасын өзүнө камтыйт.
Пренаталдык витаминди күнүнө бир жолу ичүү — бул эритроциттердин жетиштүү деңгээлде өндүрүлүшү үчүн зарыл болгон витаминдер жана минералдар менен организмди толтурууга жардам берген оңой ыкма. Бойго бүтүүгө аракет кылуудан 2-3 ай мурда пренаталдык витаминди ичип баштаган жакшы.
Темир кошумчалары
Эгер сизде темирдин өлчөмү аз болсо, дарыгер күнүмдүк пренаталдык витаминиңизге кошумча өзүнчө темир экстракттарын сунушташы мүмкүн.
Адатта, кош бойлууларга күнүнө 27 миллиграмм темир керек болот {Булак}.
Бирок, кабыл алынган темирдин же темир кошумчасынын түрүнө жараша дозада айырма болушу мүмкүн, ошондуктан канча өлчөмдө кабыл алуу жөнүндө дарыгер менен сүйлөшүү жакшыраак.
Мындан тышкары, темир кошумчалары менен бир убакта кальций кошумчаларын кабыл алуудан сактануу керек, анткени кальций организмиңиздин темирди сиңиришине тоскоолдук кылышы мүмкүн.
Антациддер да темирдин сиңишине тоскоолдук кылышы мүмкүн. Антациддерди кабыл алуудан 2 саат мурда же 4 сааттан кийин темирди ичкен оң. С витамини менен темир кошумчаларын ичүү организмге темирди көбүрөөк сиңирүүгө жардам берет. Муну жеңилдетүү максатында кээ бир дары препараттары экөөнү тең камтыйт.
Туура азыктар
Көптөгөн адамдар кош бойлуулук учурунда керектүү өлчөмдөгү темирди жана фолий кислотасын туура тамактануу аркылуу ала алышат. Бул маанилүү минералдар төмөнкүлөрдө топтолгон:
- канаттуулардын эти жана азыктары;
- балык;
- майсыз кызыл эт;
- буурчактуулар;
- жаңгактар жана дандар;
- кочкул жалбырактуу чөптөр;
- дан азыктары;
- жумуртка;
- банан жана коон.
Пайдалуу: Кош бойлуу кезде эмнелерди жегенге болбойт? Эң зыяндуу 11 азык
Жаныбар тектүү азыктардагы темир минералдары оңой сиңет. Эгер сиз кабыл алган темир өсүмдүк булактарынан алынган болсо, анын оңой сиңишине жардам берүү үчүн С витаминине бай азыктар менен, мисалы, томат ширеси же апельсин ширеси менен кошуп жеңиз.
Кээде темирдин деңгээлин жогорулатуу үчүн темир кошумчаларын кабыл алуунун өзү жетишсиз болушу мүмкүн. Мындай учурда дарыгериңиз башка дарылоо ыкмалары тууралуу сиз менен пикир алмашат.
