Кесарево кесүү же кесарево — бул төрөт дарыгери — акушер-гинеколог ымыркайды вагина аркылуу эмес, эненин ич көңдөйүн жана жатынын кесүү аркылуу төрөткөн операция.
Кээ бир дарыгерлер муну курсак көңдөйү аркылуу төрөт деп да аташат. Адатта, кесарево кесүү ыкмасы эне үчүн вагиналдык төрөт кооптуу болгондо же бул балага олуттуу зыян келтирүү коркунучу туулганда гана жасалат.
Кесарево качан жасалат?
Кесарево кесүү операциясын өткөрүү төмөнкү себептерге байланыштуу медициналык жактан зарыл деп эсептелет:
- төрөт белгилери өнүкпөгөн абалда;
- көп түйүлдүктүү кош бойлуулукта, мисалы, эгиз же үч эгиз болгондо;
- түйүлдүктө күтүлбөгөн же олуттуу ден соолук көйгөйлөрү пайда болгондо;
- түйүлдүктө гидроцефалия же мээде ашыкча суюктук болгондо;
- түйүлдүктүн абалы аркасы менен же туурасынан болуп калганда;
- жатын моюнчасына салыштырмалуу түйүлдүктүн эркин өтүшү үчүн көлөмүнүн өтө чоңдугу;
- энеде вагиналдык төрөт аркылуу жугуучу герпес же АИВ сыяктуу жугуштуу вирус болсо;
- энеде кант диабети же жогорку кан басымы сыяктуу татаал абалдар болсо;
- энеде жатын оорусу же жатын моюнчасын тосуп турган миома болсо;
- плацента же киндик тутумунда аномалиялар болсо;
- эне мурун да кесарево кесилишин башынан өткөргөн болсо.
Коркунучтуу факторлор
Кесарево кесими коркунучтуу факторлор менен коштолот. Мында эне дуушар болушу мүмкүн болгон көйгөйлөргө төмөнкүлөр кирет:
- кесик жарасы;
- кан жоготуу;
- кан уюмалары;
- органдардын, ошондой эле ичегинин же табарсыктын жабыркашы;
- дары-дармектерге же анестетиктерге терс реакциялар;
- келечекте кош бойлуулук мезгилинде болушу мүмкүн болгон татаалдашуулар.
Кээ бир аялдар жатындын былжыр челинин сезгенүү оорусу болгон эндометритке чалдыгышы мүмкүн. Наристеде болушу мүмкүн болгон коркунучтарга хирургиялык жаракат жана дем алуудагы кыйынчылыктар, мисалы, дем алуунун тездеши (тахипноэ) же респиратордук дистресс-синдрому кирет.
Кесарево кесүү операциясы
Пландаштырылган кесарево кесүү операциясы адатта кош бойлуулуктун 39-жумасынан баштап жасалат.*
Кесарево кесүүдө акушер эненин омурткасындагы жүлүндүн эпидуралдык көңдөйүнө анестезия кылгандан кийин, курсак жана жатынды бойлото кесик жасайт. Кесарево учурунда эне көп колдонулбаган жалпы наркоз абалында болот.
Кесик адатта 10дон 20 сантиметрге (см) чейинки узундукта болот.
Эпидуралдык анестезия менен эненин толук эс-учун жоготпогонуна карабастан, дененин төмөнкү бөлүгү оорусуз болуп калат. Алар тартылуу же чоюлуу сезимин сезиши мүмкүн.
Кесүү адатта, 10дон 20 сантиметрге чейин узундукта болот.
Эпидуралдык анестезияда эне толук эс-учун жоготпосо да, мында дененин төмөнкү бөлүгүндө оору сезилбейт.
Кээде акушер эне операция жараянын көрбөшү үчүн парда орнотот, анткени бул абал энеде оорутуучу болбосо да, ал үчүн жараян кайгы сезимин келтирип чыгарышы мүмкүн. Айрым ооруканаларда тунук пардаларды колдонууга уруксат берилет. Акушер жана акушер-гинекологдор энени операциянын кандай өтүп жатканы жөнүндө кабардар кылып турушат. Мурда кесарево менен төрөгөн аялдар кийинки кош бойлуулуктарында вагиналдык, табигый төрөт жолу менен төрөшү мүмкүн, албетте жогорудагы себеп факторлору болбогон учурларда.
Калыбына келүү
Кесареводон кийин аял жана анын ымыркайы ооруканада көрсөтмөгө жараша 2-4 күн калышы мүмкүн.
Жаңы төрөгөн эне 4-6 аптанын ичинде кесилген жерде ооруну, спазмды жана кандын уюшу менен же ансыз кан агууну сезиши мүмкүн. Операциядан өткөн ар бир аял үчүн бул симптомдордун оордугу ар кандай болот, бирок убакыттын өтүшү менен абал тез жакшырышы керек.
Ооруканадан чыккандан кийин аялдарга үйдө физикалык активдүүлүктү чектөө сунушталат.
Дарыгер нормалдуу ишмердүүлүктү калыбына келтирүү коопсуз экенин айтпайынча, адатта операциядан кийин 4-6 жумага чейин оор физикалык көнүгүүлөрдү жасоодон, оор нерселерди көтөрүүдөн, кынга бир нерсе салуудан же жыныстык катнашка баруудан баш тартуу максатка ылайыктуу.
Кесарево операциясынан кийин…
Инфекциянын же башка татаалдашуулардын алгачкы белгилери байкалганда же шектүү болгон ар кандай белгилер жөнүндө дарыгерге кабарлаңыз.
Бул белгилерге төмөнкүлөр кириши мүмкүн:
- ысытма;
- оорунун күчөшү;
- кындын кан кетүүсүнүн күчөшү;
- кесилген жерде кызаруунун күчөшү;
- хирургиялык кесилиштин шишиши;
- кызаруу же ысытма менен коштолгон эмчектин оорушу;
- жагымсыз жыттуу бөлүнмө;
- заара кылуу учурундагы оору.
Бул макала Mayoclinic.org, NHS.uk жана Medicalnewstoday.com маалыматтарынын негизинде «Lalu» жамааты тарабынан даярдалды.
