Жатын булчуң ткандарынан турат жана ар кандай булчуң бошошкон жана чыңалган абалда болушу мүмкүн. Кош бойлуу эмес аялда, мисалы, айыз учурунда жатын жыйрылат, ал эми төрөт учурунда бул жыйрылуу ымыркайдын төрөлүшүнө жардам берет. Бул макалабыз аркылуу жатын тонусунун нормадан ашышынын белгилери, себептери жана дарылоо ыкмалары жөнүндө токтолуп өтөбүз.
Жатын тонусунун жогорулашы деген эмне?
Жатын тонусунун жогорулашы кош бойлуулук мезгилиндеги патология болуп саналат, ал миометрий булчуңдарынын, башкача айтканда жатындын булчуң катмарынын узакка созулган чыңалуусунда көрүнөт.
Өз алдынча, бул патология оору болуп эсептелбейт, бирок булчуң тонусунун жогорулашы кош бойлуулуктун эрте токтотулушуна же эрте төрөткө себеп болгондугу үчүн кооптуу болуп эсептелет.
Акыркы мезгилде жатын тонусунун жогорулашы ар бир экинчи кош бойлуу аялда байкалат жана, тилекке каршы, кээ бир аялдар мындай патологияга чоң маани беришпейт, муну табигый көрүнүш деп эсептешет, бирок бул кээде олуттуу кесепеттерге алып келет, кээде болсо кечиктирилген кесепеттерди жоюу мүмкүн эмес.
Ошондуктан аялдар мындай патологияга олуттуу көңүл буруп, дарылануусу керек.
Булчуңдардын ашыкча спазмы кош бойлуулуктун өрчүшүнө өтө терс таасирин тийгизет:
- эмбриондун эндометрийге жабышуусу кыйындайт;
- нормалдуу плацентанын калыптанышында кыйынчылыктар пайда болот;
- плацентанын же анын бөлүгүнүн ажырап калуу коркунучу өнүгөт;
- кан тамырлар кысылып, түйүлдүк жетиштүү кычкылтек ала албайт, гипоксия өнүгөт;
- көбүнчө жатын тонусунун жогорулугу түйүлдүктүн өнүгүүсүнүн кечеңдешине жана ар түрдүү аномалияларга себеп болот.
Жатындын гипертонусунун белгилери
Миометрий булчуңдарынын чыңалуусунун негизги белгилери төмөнкүлөр:
- ичтин төмөнкү бөлүгүндө чыңалуу сезими;
- ичтин төмөнкү бөлүгүндө жана белде этек кир учурундагыдай ооруу сезимдери;
- кош бойлуулуктун экинчи жарымында ичтин катууланышы, «таш» сыяктуу катып калышы;
- кош бойлуулуктун экинчи жарымында гипертонусту визуалдык жактан айырмалоого болот: ич кысылгандай көрүнүп, анын формасы өзгөрөт.
Кээде, айрыкча кош бойлуулуктун алгачкы мезгилдеринде, аял жатын булчуңдарынын тонусун сезбеши мүмкүн. Мындай абалда, дарыгер гана текшерүүлөр аркылуу гипертонусту аныктай алат. Патология коркунучун эсепке алып, төрөт мөөнөтүнө жакын мезгилдерде дарыгерге милдеттүү түрдө үзгүлтүксүз көрүнүп туруу менен кош бойлуулукту көзөмөлдөп баруу керек.
Кош бойлуулукта өзүңүздөгү жана түйүлдүктөгү нормалдуу өзгөрүүлөрдү байкап баруу да түрдүү патологиялык өзгөрүүлөрдүн белгилерин эрте аныктоого мүмкүнчүлүк берет. Андыктан мобилдик телефонуңузга «Lalu» колдонмосун жүктөп алып, апталык өзгөрүүлөр аркылуу абалыңызга көз салып туруңуз.
Жатын тонусунун жогорулашынын себептери
Жатын тонусунун жогорулашы көптөгөн себептерден келип чыгат. Так себепти табуу белгилүү бир дарылоо усулун тандоодо чоң мааниге ээ.
Көбүнчө төмөнкү факторлор бул патологиянын келип чыгышына себепчи болуп эсептелет:
- кош бойлуулук мезгилиндеги гормоналдык бузулуулар;
- аялдын организми айрым учурларда түйүлдүктү коркунучтуу бөтөн зат катары кабыл алышы жана аны четке кагууга умтулушу;
- жатындын стандарттуу эмес түзүлүшү;
- гинекологиялык оорулар: эндометриоз, миома, энелик бездин кисталары;
- аялдын рухий-психологиялык абалы: чарчоо, уйкусуздук, стресс;
- мурда жасалган аборттор, жатындагы хирургиялык операциялар;
- магнийдин жетишсиздиги;
- кош бойлуулук мезгилдеринин ортосундагы аралыктын аздыгы;
- зыяндуу адаттар жана туура эмес жашоо мүнөзү.
Пайдалуу макала: Кош бойлуу кезде эмнелерди кылууга болбойт?
Диагностика
Жатын тонусунун жогорулашын мүмкүн болушунча эртерээк аныктоо өтө маанилүү, анткени кош бойлуулуктун ийгиликтүү өтүшү ушул абал менен байланыштуу болушу мүмкүн.
Жатындын гипертонусун аныктоонун бир нече жолу бар:
- пальпация;
- ультраүн текшерүү;
- тонусометрия.
Эгерде текшерүүлөрдө жатын гипертонусу тастыкталса, патологиянын себебин аныктоо үчүн кошумча лабораториялык текшерүүлөр дайындалат.
Эгерде өзүңүздө жатын гипертонусунун белгилерин сезсеңиз, дароо дарыгерге кайрылыңыз, жатын булчуңдарынын тонусунун жогорулашына эмне себеп болуп жатканын аныктоо үчүн толук текшерүүлөрдөн өтүңүз.
Кош бойлуулук учурунда жатындын тонусун дарылоо
Жатын тонусунун жогорулашын дарылоо аны келтирип чыгарган себептерге байланыштуу. Дарылоо текшерүүнүн натыйжаларына карай белгиленип, дарыгер тарабынан жүргүзүлөт. Жатын гипертонусу аныкталганда кош бойлуу аял, биринчи кезекте, төшөктө эс алуусун камсыз кылышы керек.
- Эгерде абал гормоналдык бузулуулардан келип чыкса, анда кош бойлуу аялга гормоналдык дарылар дайындалат.
- Эгер кош бойлуулук учурунда инфекциялар же башка оорулар аныкталса, аларды дарылоого багытталган процедуралар жүргүзүлөт.
- Эгерде жатындын гипертонусу кандын уюшунун күчөшү менен байланыштуу болсо, анда бейтапка канды суюлтуучу дарылар дайындалат.
Профилактикасы
Белгилүү болгондой, ооруну дарылагандан көрө анын өнүгүшүнүн алдын алуу максатка ылайыктуу. Жатын тонусунун жогорулашы патологиясынын алдын алууда өтө жөнөкөй жана натыйжалуу чаралар бар. Атап айтканда:
- Кош бойлуулукка этияттык менен даярдануу керек: жашоонун бул маанилүү мезгилине кадам таштоодон мурда бардык жугуштуу жана соматикалык ооруларды дарылоо, өнөкөт ооруларга текшерүүдөн өтүү зарыл.
- Поликлиникада каттоодон өтүңүз, үзгүлтүксүз түрдө дарыгердин кабыл алуусуна барыңыз жана анын сунуштарын аткарыңыз;
- Кеминде 8 саат уктаңыз, жакшы тамактаныңыз жана стресстик кырдаалдардан качууга аракет кылыңыз;
- Физикалык активдүүлүктө норманы сактаңыз, оор физикалык иштерден тыйылыңыз;
- Кандагы магнийдин деңгээлин көзөмөлдөңүз, витамин комплекстерин кабыл алуу боюнча адис менен кеңешиңиз;
- Зыяндуу адаттардан баш тартыңыз, күндөлүк тартипти жана диетаны сактаңыз, физикалык жана психикалык стрессти азайтыңыз.
