Көптөгөн кош бойлуу аялдарда кош бойлуулуктун башында, тактап айтканда, биринчи триместрде кан кетүү жана кан аралаш тактар байкалат. Бирок биринчи триместрде кан кетүүнүн же тактардын пайда болушунун баары эле кооптуу эмес, ошентсе да медициналык жактан аны баалоо өтө маанилүү. Дарыгерлер биринчи үч айлыкта кан кетүүнүн себептерин ар кандай анализдер жана текшерүүлөрдүн негизинде аныктай алышат. Алар кош бойлуулукта кан кетүүнүн себебин аныктагандан кийин дарылоо жана аны көзөмөлдөө жолдорун иштеп чыгышат.
Кош бойлуулукта кан кетүүнүн себептери
Кош бойлуу аялдардын дээрлик 15-25%ы биринчи үч айлыкта кан кетүү абалына кабылышат.
Биринчи үч айлыкта кан кетүүнүн себептери:
- Имплантациялык кан кетүү;
- Субхориондук кан кетүү;
- Кош бойлуулукту эрте жоготуу;
- Инфекциялар жана сезгенүү;
- Жатындан тышкаркы кош бойлуулук.
Биринчи триместрдеги кан кетүүнүн себептери жөнүндө көбүрөөк билүү үчүн төмөнкүлөрдү окуңуз:
Имплантациялык кан кетүү
Уруктанган жумуртка клеткасы эндометрийге бекигенден кийин 1-2 жума өткөндө бир аз кан келиши мүмкүн. Бул кеңири таралган белги имплантациялык кан кетүү деп аталат жана бул тынчсызданууга себеп болбойт.
Субхориондук кан кетүү
Субхориондук кан кетүү хорион менен жатындын дубалынын ортосунда кан кеткенде пайда болот. Хорион — бул жатындын дубалында жайгашкан, түйүлдүктү курчап турган мембрана. Хорион акыры плацентаны түзөт.
Кош бойлуулукта субхориондук кан кетүү диагнозу адатта ультраүн текшерүү учурунда аныкталат. Бул абал атүгүл татаалдашпаган кош бойлуулукка да таасирин тийгизиши мүмкүн. Кош бойлуулуктун алгачкы мезгилинде субхориондук кан кетүү эрте төрөт жана өзүнөн-өзү бойдон түшүү коркунучун жогорулатышы мүмкүн.
Түйүлдүктү эрте жоготуу
Дарыгерлер кош бойлуулукту эрте жоготууну «жашай албаган кош бойлуулук» деп аташат. Эл арасында бул абал өзүнөн-өзү бойдон түшүү же бала түшүп калуу деп аталат.
Эрте мөөнөттө кош бойлуулукту жоготуунун бир нече себептери бар. Эң көп кездешкен себеп (болжол менен жарымы) — түйүлдүктөгү хромосомалык аномалиялар. Башка себептер жана абалдар төмөнкүлөр:
- Жатындан тышкаркы кош бойлуулук;
- Кош бойлуулуктун трофобластикалык оорусу;
- Анембрионалдык кош бойлуулук;
- Толук эмес аборт;
- Инфекциялар жана башкалар.
Кош бойлуулукта кан кетүү белгилери
Имплантациядан кан кетүүдө жеңил кан кетүү же башка белгилерсиз кан кетүү учурлары келип чыгат. Кээде кош бойлуу аялдар имплантациялык кан кеткен учурда муну менструалдык циклдин бузулушу деп жаңылыш ойлошот, анткени бул абал этек кир күтүлүп жаткан мөөнөттө же ошол мөөнөттүн тегерегинде болушу мүмкүн.
Түйүлдүктү эрте жоготууда кан кетүү байкалганда аялдарда башка белгилер да пайда болушу мүмкүн, мисалы, жатындын тартышып оорушу. Кош бойлуулукту эрте жоготуунун дагы бир сейрек кездешүүчү белгиси – жүрөк айлануу сыяктуу жалпы кош бойлуулук белгисинин жоголушу.
Эгерде кош бойлуулуктун биринчи үч айлыгында кындан кан кетүүгө инфекция фактору себеп болсо, мында аялдарда ысытма, заара ушатуу учурундагы кыйынчылык же оору, кын жана анын айланасында ооруксунуу сезими пайда болушу мүмкүн.
Жатындан тышкаркы кош бойлуулугу бар аялдарга медициналык жардам өтө зарыл. Алар сезиши мүмкүн болгон белгилерге ичтин ылдыйкы бөлүгүндөгү (көбүнчө бир тараптагы) оору, кындан кан кетүү, ийиндин учундагы оору, баш айлануу же эс-учун жоготуу кирет. Катуу оору, баш айлануу же эс-учун жоготуу болсо, дароо тез жардам чакырыңыз.
Дарылоо
Имплантациядан кан кетүү дарылоону талап кылбайт, анткени бул абал биринчи үч айлыкта боло турган нормалдуу көрүнүш болуп саналат жана эч кандай кесепет калтырбайт.
Биринчи үч айлыкта болгон бойдон түшүү көбүнчө өзүнөн-өзү аяктайт, бирок кээде дары-дармек же хирургиялык кийлигишүү (вакуум-аспирация) талап кылынат. Буга ошондой эле дарыгердин көзөмөлү астында бойдон түшүүнүн өзүнөн-өзү аякташын күтүү да кирет.
Ошондуктан, кош бойлуулук учурунда кан кетип жаткан кош бойлуу аял гинеколог дарыгер менен бул абалды талкуулап, зарыл болгон текшерүүлөрдөн өтүшү керек.
Маанилүү: Кош бойлуулукта заарада кандын болушу
Дарыгерге качан кайрылуу керек?
Биринчи триместрде же кош бойлуулуктун каалаган мезгилинде кан кетип жаткан аялдар сөзсүз дарыгерге кайрылышы керек. Дарыгер кан анализин тапшырууну дайындашы жана кан кетүүнүн себептерин аныктоо үчүн кындан текшерүү жүргүзүшү мүмкүн.
Кан кетүү дайыма эле түйүлдүктүн жоготулганын билдирбейт. Эгерде дарыгер түйүлдүктө кандайдыр бир татаалдашуу пайда болушунан шектенсе, алар биргеликте тийиштүү дарылоо ыкмаларын талкуулашат; буга кош бойлуулукту көзөмөлдөп туруу, баланын төрөлүшүн этияттык менен күтүү, дары-дармектер же хирургиялык операция кириши мүмкүн.
Жыйынтыктап айтканда, биринчи үч айлыкта жеңил кан кетүү кадыресе көрүнүш. Ошону менен бирге айрым учурларда кан кетүү түйүлдүктүн эрте жоготулушун билдириши мүмкүн. Мындай учурларда дарыгерлер биринчи кезекте кан кетүүнүн себебин аныкташат. Кан кетүүнүн кээ бир түрлөрү кооптуу эмес, мисалы, имплантациялык кан кетүү. Кындан кан кетүүнүн башка себептери, ошондой эле субхориондук кан кетүүлөр болсо атайын текшерүүнү талап кылат.
Кош бойлуулук көйгөйлөрү: Кош бойлуулук учурунда жатын тонусунун жогорулашы
