Ситомегаловирус (СМВ) яке аз вирусҳои маъмул ба шумор меравад. Пас аз сироят ёфтан, вирус дар бадан пайдо мешавад. Аксари одамон инро ҳатто пай намебаранд, зеро он қариб бе ягон аломат мегузарад.
СМВ метавонад барои занони ҳомиладор ё беморони масунияташон заиф хатарнок бошад. Заноне, ки дар давраи ҳомиладорӣ сирояти СМВ дар онҳо "фаъол" мешавад, метавонанд вирусро ба тифлони худ низ гузаронанд. Ситомегаловируси модарзодӣ аксар вақт ягон нишона намедиҳад, аммо тақрибан дар 1 аз ҳар 5 навзод ҳангоми таваллуд ё баъдтар боиси пайдоиши аломатҳои гуногун мегардад. Барои афроди дорои системаи масунияти заиф, махсусан онҳое, ки пайванди узвҳои дохилӣ ё мағзи устухонро аз сар гузаронидаанд, сирояти СМВ ниҳоят хатарнок буда, ҳатто метавонад ба марг оварда расонад.
Се намуди сирояти ситомегаловирус мавҷуд аст:
- Шакли шадиди сирояти СМВ;
- Шакли умумии сирояти СМВ;
- Сирояти модарзодии СМВ.
Аз байни инҳо, эҳтимол сирояти модарзодии СМВ бештар таваҷҷуҳи шуморо ҷалб карда бошад, бинобар ин мефаҳмем, ки чаро СМВ ҳангоми ҳомиладорӣ хатарнок аст.
Чаро ситомегаловирус ҳангоми ҳомиладорӣ хатарнок аст?
Бояд дар хотир дошт, ки СМВ хеле васеъ паҳн шудааст. Агар кӯдак бо СМВ таваллуд шавад, онро СМВ-и модарзодӣ меноманд. Зери мафҳуми "модарзодӣ" ҳолате дар назар дошта мешавад, ки аз замони таваллуд вуҷуд дорад. Чунин кӯдакон метавонанд ба оризаҳои гуногуни барои саломатӣ хатарнок дучор шаванд, аз ҷумла:
- Камвазнӣ ҳангоми таваллуд;
- Тошмаи пӯст;
- Зардшавии пӯст ва сафедии чашм (зардпарвин);
- Калоншавии ҷигар ва испурч;
- Аз меъёр хурд будани косахонаи сар (микротсефалия);
- Хуруҷҳои тутқаноқ;
- Карӣ;
- Сустшавии қобилияти биноӣ;
- Ақибмонии ақлӣ;
- Бозмондан аз сабзиш ва инкишоф.
Нишонаҳои ситомегаловирус чӣ гунаанд?
Дар аксари одамони мубталои СМВ ягон нишона зоҳир намешавад. Ин ҳолат бесимптом (беаломат) номида мешавад. Аз ин сабаб, баъзе занони ҳомиладор пай намебаранд, ки ба СМВ сироят ёфтаанд. Азбаски нишонаҳои СМВ-и шадид возеҳ нестанд, онҳоро метавон бо дигар намуди сироятҳо, аз қабили зуком ё мононуклеози сироятӣ иштибоҳ кард.
Дар давраи ҳомиладорӣ баъзе занони гирифтори СМВ метавонанд бо аломатҳои сирояти шадид рӯ ба рӯ шаванд. Ба инҳо дохил мешаванд:
- Таб;
- Беҳолӣ;
- Дарди мушакҳо;
- Дарди сар;
- Калоншавии гиреҳҳои лимфавӣ.
Омилҳои сирояти вирус
СМВ метавонад тавассути моеъҳои бадан, ки дорои вирус мебошанд, интиқол ёбад, масалан:
- Хун;
- Пешоб;
- Сперма;
- Моеъҳои маҳбал;
- Оби даҳон;
- Ашк;
- Шири модар.
Агар шумо бо яке аз моеъҳои бадани дар боло зикршуда мустақиман тамос гирифта, сипас ба бинӣ, даҳон ё чашмонатон даст расонед, низ метавонед ба вирус сироят ёбед.
Вируси СМВ метавонад аз одам ба одам дар ҳолатҳои зерин интиқол ёбад:
- Ҳомиладорӣ ва таваллуд;
- Парастории кӯдак (доягӣ);
- Бӯсидан;
- Иваз кардани тагпӯшҳо (памперсҳо);
- Алоқаи ҷинсӣ;
- Истифодаи муштараки ашёҳо ба монанди чӯткаи дандоншӯӣ, зарфи хӯрокхӯрӣ ё стаканҳо;
- Гузаронидани хун, трансплантатсияи узв ё пайванди устухон аз шахси гирифтори СМВ.
СМВ чӣ гуна муайян карда мешавад?
Ташхисҳои лабораторӣ метавонанд мавҷудияти СМВ-ро дар организми шумо муайян кунанд. Аксаран тавассути чунин ташхисҳо мавҷудияти антителоҳо ба СМВ дар хуни шумо санҷида мешавад.
Усулҳои табобати сирояти ситомегаловирус
Табобате, ки СМВ-ро аз бадан пурра нест кунад, вуҷуд надорад, аммо кӯдаконе, ки бо нишонаҳои СМВ-и модарзодӣ таваллуд шудаанд, ва одамони дорои масунияти заиф метавонанд бо доруҳои зиддивирусӣ табобат гиранд; дар кӯдакон табобатро дар моҳи аввали ҳаёташон оғоз кардан муҳим аст. Монанди тамоми вирусҳои герпес, пас аз сироят ёфтан бо СМВ, он дар бадани шумо якумр боқӣ мемонад.
Дар айни замон усули табобати сирояти СМВ дар давраи ҳомиладорӣ мавҷуд нест. Доруҳои зиддивирусӣ метавонанд хатари сироятро коҳиш диҳанд, аммо онҳо на ҳамеша метавонанд монеи гузаштани вирус ба кӯдаки дар ҳоли инкишоф шаванд.
Пешгирии беморӣ
Эҳтиёткорӣ ва риояи қоидаҳои гигиенӣ беҳтарин пешгирӣ бар зидди СМВ ба ҳисоб меравад. Чораҳои эҳтиётӣ барои пешгирии сирояти СМВ:
- Зуд-зуд шустани дастҳо;
- Ҳангоми бӯсидани кӯдак аз оби даҳон ва ашки чашм эҳтиёт шудан;
- Бо дигарон дар як зарф хӯрок ва нӯшокиҳоро шарик накардан;
- Нисбат ба ашёи яккарата истифодашаванда эҳтиёткор будан;
- Тоза кардани бозичаҳо ва рӯйи мизҳо.
