Ҳангоми ҳомиладорӣ зани ҳомила пас аз иҷрои корҳои рӯзмарра, аз қабили боло баромадан аз зинапоя, метавонад ба мушкилии нафаскашӣ дучор шавад. Табибон таъкид мекунанд, ки ин ҳолат аксар вақт ба боло рафтани бачадони дар ҳоли калоншавӣ ба самти шуш ва душвор гардидани нафаскашӣ вобаста аст. Дар ин мақола мо дар бораи ҳолати нафастангӣ ҳангоми ҳомиладорӣ сухан хоҳем ронд.
Сабабҳои нафастангӣ дар давраи ҳомиладорӣ
Гарчанде ки нафастангӣ як аломати маъмули ҳомиладорӣ бошад ҳам, на ҳамеша метавон танҳо як сабаби онро нишон дод. Нафастангӣ бо омилҳои гуногун, аз калон шудани бачадон то тағйироти кори дил, алоқаманд аст.
Баъзе занон метавонанд тағйироти нафаскаширо фавран эҳсос кунанд, дар ҳоле ки дигарон онро дар семоҳаи дуюм ё сеюми тақвими ҳомиладорӣ пай мебаранд.
Семоҳаи аввал
Барои ба вуҷуд омадани тағйирот дар нафаскашии зани ҳомила ҳатман калон будани ҷанин (ҳомила) шарт нест.
Диафрагма бофтаи мушакиест, ки дил ва шушро аз шикам ҷудо мекунад ва дар семоҳаи аввали ҳомиладорӣ то 4 см баланд мешавад. Ҳаракати диафрагма барои ворид шудани ҳаво ба шушҳо кумак мерасонад. Гарчанде ки баъзе занон аз тағйироти марбут ба зарурати нафаскашии амиқ бехабар бошанд ҳам, дигарон пай мебаранд, ки пурра ва чуқур нафас гирифта наметавонанд.
Дар баробари тағйирот дар диафрагма, занони ҳомиладор бинобар зиёд шудани ҳормони ҳомиладорӣ (прогестерон) амиқтар нафас мегиранд. Прогестерон дар инкишофи ҳомила нақши муҳим мебозад. Он инчунин ба нафаскашӣ кумак мекунад, яъне нафаскашии занро амиқтар мегардонад. Гарчанде ки нафаскашии амиқ ба нафастангӣ оварда намерасонад, баъзе занон метавонанд тағйироти марбут ба нафаскаширо ҳис кунанд ва онро мисли нафастангӣ арзёбӣ кунанд.
Семоҳаи дуюм
Занони ҳомиладор дар семоҳаи дуюм нафастангии назаррасро аз сар мегузаронанд. Дар семоҳаи дуюми ҳомиладорӣ калон шудани бачадон боиси нафастангӣ мегардад. Аммо, баъзе тағйирот дар фаъолияти дил низ метавонанд боиси нафастангӣ шаванд.
Дар давраи ҳомиладорӣ миқдори хун дар бадани зан низ ба таври назаррас зиёд мешавад.
Барои он ки дил ин хунро дар тамоми бадан ба ҳаракат дарорад ва ба ҳамроҳак равона кунад, бояд сахттар кор кунад. Зиёд шудани ин гуна вазифаҳои дил метавонад боиси нафастангии зани ҳомила низ гардад.
Семоҳаи сеюм
Дар семоҳаи сеюм нафаскашӣ, асосан, вобаста ба мавқеи сари кӯдак осонтар ё душвортар шуда метавонад. Пеш аз он ки кӯдак тоб хӯрда, ба ковокии кос фурояд, сари кӯдак гӯё дар зери қабурғаҳо қарор гирифта, диафрагмаро зер мекунад, ки ин нафаскаширо душвор мегардонад.
Тибқи маълумот, ин навъи нафастангӣ одатан дар байни ҳафтаҳои 31 ва 34 рух медиҳад.
Сабабҳои иловагӣ
Агар нафастангии зани ҳомила шадид бошад, ногаҳон сар шавад ё бо дарди қафаси сина, тез задани дил ҳамроҳ бошад, бояд фавран ёрии таъҷилиро даъват кард; агар нафастангӣ тадриҷан шиддат ёбад ҳам, ҳатман бояд бо духтур машварат кард. Гарчанде ки тағйироти давраи ҳомиладорӣ боиси нафастангӣ мегарданд, дигар ҳолатҳои тиббӣ низ метавонанд ба ин мушкил мусоидат кунанд.
Инҳо иборатанд аз:
- Астма: Ҳомиладорӣ метавонад нишонаҳои астмаи мавҷударо бадтар кунад. Ҳар як зани гирифтори астма бояд ҳангоми ҳомиладорӣ дар бораи усулҳои бехатари табобат бо мутахассис машварат намояд.
- Кардиомиопатияи перинаталӣ: Ин як навъи бемории дил аст, ки метавонад дар моҳҳои охири ҳомиладорӣ ё дар давоми чанд моҳи баъди таваллуд (то 5 моҳ) ба вуҷуд ояд. Аломатҳои он метавонанд варами пойҳо, фишори пасти хун, хастагӣ ва монанди инҳо бошанд, вале ин ҳолат метавонад ба саломатии зани ҳомила таъсири ҷиддӣ расонад ва одатан табобати махсусро талаб мекунад;
- Эмболияи шуш ҳангоми лахта шудани хун дар артерияи шуш ба вуҷуд меояд. Эмболия метавонад ба нафаскашӣ таъсири шадид расонад ва боиси сулфа, дарди қафаси сина, хун туф кардан ва нафастангии ногаҳонӣ гардад. Ин ҳолати барои ҳаёт хатарнок аст — агар чунин нишонаҳо пайдо шаванд, бояд фавран ёрии таъҷилиро даъват кард.
Марбут: Пневмония ҳангоми ҳомиладорӣ
Чӣ тавр онро бартараф кардан мумкин аст?
Эҳсоси норасоии нафас метавонад боиси нороҳатӣ шуда, фаъолияти ҷисмонии шахсро маҳдуд созад.
Хушбахтона, усулҳое мавҷуданд, ки ба занони ҳомиладор барои осонтар нафас гирифтан кӯмак мерасонанд. Аз ҷумла,
- Ҳаракат дар ҳолати дурусти қадду қомат имкон медиҳад, ки бачадон аз диафрагма то ҳадди имкон дур шавад;
- Тасмаҳои махсуси ҳомиладорӣ ҳаракатро дар ҳолати хуб осон мегардонанд;
- Ба паҳлӯ хобидан бо болиштҳои иловагӣ дар зери сар ва китфҳо (пас аз ҳафтаи 28 набояд ба пушт хобид) боиси ба поён «равона» шудани бачадон мегардад ва ба шушҳо бештар сабукӣ мебахшад;
- Иҷрои машқҳои нафаскашӣ, ки нафаскаширо сабук гардонида, ҳангоми зоиш васеъ истифода мешаванд.
Агар зан бемории дигари асосие дошта бошад, ки боиси нафастангӣ мегардад, бояд тавсияҳои табибро оид ба табобат риоя кунад.
Занҳои ҳомиладор дар ҳолатҳои зерин бояд фавран ба ёрии тиббӣ муроҷиат кунанд:
- кабудшавии лабҳо, ангуштони даст ё пой;
- дилзанӣ (тез задани дил);
- дард ҳангоми нафаскашӣ;
- шиддат ёфтани нафастангӣ;
- хирросзанӣ.
Мақолаи муфид: Камхунӣ ҳангоми ҳомиладорӣ — нишонаҳо, сабабҳо ва усулҳои табобат
