Сабабҳои зиёде мавҷуданд, ки дар бораи тағйироти бадан ҳангоми ҳомиладорӣ фикр кунед. Ҳарчанд ҳар як ҳомиладорӣ гуногун аст, якчанд ҳолатҳое ҳастанд, ки дар аксарият мушоҳида мешаванд, аз ҷумла камхунӣ ҳангоми ҳомиладорӣ, ки дар бисёр занони ҳомила мушоҳида мешавад.
Ин ҳолат, яъне камхунӣ ҳангоми ҳомиладорӣ, аз сабаби норасоии ҳуҷайраҳои сурхи хун, ки оксигенро ба бофтаҳои баданатон мерасонанд, ба вуҷуд меояд. Камхунии сабук метавонад боиси хастагии шумо гардад, аммо агар он хеле вазнин шавад ё сари вақт табобат нашавад, метавонад барои ба вуҷуд омадани хатарҳои ҷиддӣ асос шавад.
Дарвоқеъ, камхунӣ дар давраи ҳомиладорӣ хатари чунин ҳолатҳоро, ба монанди таваллуди бармаҳал, вазни ками тифл ва ҳатто фавти модаронро зиёд мекунад.
Маълумоти бештар доштан дар бораи намудҳои камхунӣ, нишонаҳои маъмул ва усулҳои табобати он метавонад ба муайян кардани нишонаҳои огоҳкунандаи камхунӣ дар марҳилаи аввал мусоидат кунад, то шумо тавонед бо мақсади пешгирӣ аз оризаҳо сари вақт ба духтур муроҷиат намоед.
Хавотир нашавед. Фақат ба шахсони масъул, ки аз саломатии шумо хабардор мешаванд, яъне ба духтурон, дар бораи ҳамаи аломатҳоятон хабар диҳед ва онҳо дар ин роҳ ба шумо ёрӣ мерасонанд. Биёед тавассути ин мақола дар бораи камхунӣ ҳангоми ҳомиладорӣ маълумоти бештар гирем.
Сабаби камхунӣ дар давраи ҳомиладорӣ чист?
Гарчанде ки камхунии сабук дар давраи ҳомиладорӣ барои бисёриҳо маъмул аст, он метавонад ба мушкилоти ҷиддӣ табдил ёбад ва агар нодида гирифта шавад, табобати боз ҳам ҷиддитари тиббиро талаб мекунад.
Агар дар бадани шумо ҳуҷайраҳои сурхи хун, ки оксигенро интиқол медиҳанд, ба миқдори кофӣ набошанд, ин ба узвҳо ва фаъолияти бадани шумо таъсир мерасонад.
Зиёда аз 400 намуди камхунӣ мавҷуд аст. Ғайр аз ин, сабабҳои гуногуни он вуҷуд доранд, аммо ин бештар ба истеҳсоли ҳуҷайраҳои сурхи хун ва саломатии умумӣ дахл дорад.
Инчунин, анемияи физиологӣ ҷараёни муқаррарии вобаста ба ҳомиладорӣ мебошад.
Ҳангоми ҳомиладорӣ, агар ҳаҷми умумии хун зиёд шавад, миқдори моеъ (ё плазма) нисбат ба ҳаҷми ҳуҷайраҳои сурхи хун бештар зиёд мешавад. Дар натиҷа дар ҳаҷми умумии хун таносуби пасти фоизи эритроситҳо ба вуҷуд меояд — ин тағйирот дар таҳлили хун инъикос меёбад.
Анемияи норасоии оҳан
Норасоии захираи оҳан пеш аз ҳомиладорӣ ва дар давраи ҳомиладорӣ, ки боиси норасоии оҳан мегардад, сабаби маъмултарини камхунӣ мебошад.
Кам будани захираи оҳан дар ин намуди камхунӣ ба камшавии ҳаҷми истеҳсоли гемоглобин оварда мерасонад.
Дар давраи ҳомиладорӣ бадани шумо барои бо ғизои дуруст таъмин кардани кӯдаки рушдёбанда бештар кор мекунад, ки дар натиҷа ҳаҷми хун тақрибан 45 фоиз меафзояд. Дар натиҷа, дар шумо камхунии физиологӣ пайдо шуданаш мумкин аст.
Бадани шумо кӯдакро бо оҳани зарурӣ барои истеҳсоли гемоглобини худаш таъмин мекунад.
Афзоиши ҳаҷми хун ва истеҳсоли гемоглобини кӯдак имкон медиҳад, ки оксиген ва маводи ғизоии зарурӣ бештар интиқол дода шаванд, аммо эҳтиёҷоти шабонарӯзиро ба минералҳои муҳим, аз қабили оҳан, зиёд мекунад.
Камхунии норасоии фолат
Камхунӣ аз норасоии фолат боз як намуди маъмули камхунӣ мебошад, ки дар давраи ҳомиладорӣ ба вуҷуд меояд.
Кислотаи фолий витамини дар об ҳалшавандаест, ки барои пешгирии нуқсонҳои найчаҳои асаб ё мушкилоти марбут ба мағзи сар ҳангоми ҳомиладорӣ кӯмак мекунад.
Занҳо дар синни репродуктивӣ ва ҳангоми ҳомиладорӣ ба сатҳи баланди кислотаи фолий ниёз доранд, аз ин рӯ, истеъмоли иловагии кислотаи фолий ҳатто пеш аз ба нақша гирифтани ҳомиладорӣ тавсия дода мешавад.
Камхунӣ ҳангоми ҳомиладорӣ аз сабаби норасоии витамини В12
Бадани шумо инчунин витамини В12-ро барои истеҳсоли ҳуҷайраҳои сурхи хун истифода мебарад.
Витамини В12 асосан дар маҳсулоти ҳайвонот, аз қабили гӯшт, тухм, моҳӣ ва гӯшти парранда мавҷуд аст.
Аз ин рӯ, дар заноне, ки мунтазам ин маводи ғизоиро истеъмол намекунанд, аз ҷумла вегетарианҳо ва веганҳо, хатари норасоии витамини В12 метавонад баланд бошад.
Дар организми баъзе одамон норасоӣ аз сабаби мушкилоти коркарди B12 ба вуҷуд меояд.
Норасоии фолат ва норасоии витамини В12 аксар вақт дар як вақт рух медиҳанд. Агар гумон кунед, ки гирифтори норасоӣ ҳастед, корманди тиб бояд барои муайян кардани намуди камхунии шумо ташхисҳои лабораторӣ гузаронад.
Аломатҳои камхунӣ дар давраи ҳомиладорӣ чӣ гунаанд?
Дар дараҷаҳои сабуки камхунӣ эҳтимол умуман ягон аломат пайдо нашавад, аммо дар ҳолатҳои миёна ва вазнин он бо аломатҳои зерин зоҳир мегардад:
- хастагии аз ҳад зиёд ё беҳолӣ;
- пӯсти беранг (сафедрангӣ);
- нафастангӣ, дарди қафаси сина;
- сарчархӣ;
- дастҳо ё пойҳои хунук;
- иштиёқ ба маҳсулоти ғайриозуқаворӣ, ба монанди лой, хок ё крахмали ҷуворимакка.
Агар шумо дар давраи ҳомиладорӣ камхунӣ дошта бошед, шумо метавонед баъзе ё ҳамаи ин аломатҳоро эҳсос кунед.
Дар давоми ҳомиладорӣ таҳлили умумии хун ва як қатор муоинаҳо барои муайян кардани мавҷудияти ҳолатҳои патологӣ, аз қабили камхунӣ дар ҳомиладорӣ гузаронида мешаванд.
Шумо метавонед дар аввали ҳомиладорӣ ва одатан ҳангоми наздик шудани муҳлат аз санҷиши такрорӣ гузаштанро интизор шавед.
Санҷиши умумии хун — ин воситаи маъмултарин барои муайян кардани камхунӣ мебошад, ки он гурӯҳи санҷишҳоест, ки ҳаҷм ва шумораи ҳуҷайраҳои хунро дар намуна чен мекунад.
Агар ба шумо камхунӣ ташхис карда шуда бошад, духтур метавонад санҷишҳои дигари хунро барои арзёбии сабаби дақиқ ё муайян кардани норасоии ғизо истифода барад.
Инчунин, агар шумо аломатҳои дар боло зикршудаи камхуниро ҳангоми ҳомиладорӣ дар худ эҳсос кунед ва хавотир шавед, фавран ба духтури худ муроҷиат кунед.
Усулҳои табобат ва пешгирии камхуниҳое, ки дар давраи ҳомиладорӣ бисёр вомехӯранд
Дар бисёр ҳолатҳо пешгирии камхунӣ ҳангоми ҳомиладорӣ имконпазир аст, махсусан бо ғизои хуби аз витаминҳо бой.
Барои боварӣ ҳосил кардан ба он, ки шумо ҳангоми ҳомиладорӣ витаминҳо ва минералҳои заруриро барои нигоҳ доштани миқдори ҳуҷайраҳои сурхи хун дар сатҳи дуруст истеъмол мекунед, баъзе усулҳо мавҷуданд.
Витаминҳои пренаталӣ (пеш аз таваллуд)
Витаминҳои пренаталӣ одатан аксари микроэлементҳоеро, ки ҳангоми ҳомиладорӣ ба шумо лозиманд, аз ҷумла оҳан ва кислотаи фолийро дар бар мегиранд.
Истеъмоли витамини пренаталӣ як маротиба дар як рӯз — ин як усули осонест, ки ба пур кардани организм бо витаминҳо ва минералҳое, ки барои истеҳсоли миқдори кофии эритроситҳо заруранд, кӯмак мекунад. Беҳтар аст, ки истеъмоли витаминҳои пренаталиро 2-3 моҳ пеш аз кӯшиши ҳомиладоршавӣ оғоз кунед.
Иловаҳои оҳан
Агар миқдори оҳан дар бадани шумо кам бошад, духтур метавонад илова бар витаминҳои ҳаррӯзаи пренаталии шумо экстрактҳои алоҳидаи оҳанро тавсия диҳад.
Одатан, ба занони ҳомила дар як рӯз 27 миллиграмм оҳан лозим аст {Манбаъ}.
Бо вуҷуди ин, вобаста ба навъи оҳан ё иловаи оҳани истеъмолшаванда, воя метавонад фарқ кунад, бинобар ин дар бораи миқдори истеъмол бо духтур машварат кардан беҳтар аст.
Илова бар ин, аз қабули иловаҳои калсий дар як вақт бо иловаҳои оҳан худдорӣ бояд кард, зеро калсий метавонад ба ҷаббидани оҳан дар бадани шумо халал расонад.
Антатсидҳо низ метавонанд ба азхудкунии оҳан халал расонанд. Беҳтар аст, ки оҳанро 2 соат пеш ё 4 соат пас аз қабули антатсидҳо истеъмол кунед. Истеъмоли иловагии оҳан бо витамини С ба бадани шумо кӯмак мекунад, ки оҳанро бештар аз худ кунад. Барои осон кардани ин, баъзе доруворӣ ҳардуро дар бар мегиранд.
Ғизои дуруст
Аксари одамон метавонанд миқдори зарурии оҳан ва кислотаи фолиро ҳангоми ҳомиладорӣ тавассути ғизои дуруст гиранд. Ин минералҳои муҳим дар маҳсулоти зерин мавҷуданд:
- гӯшт ва маҳсулоти парранда;
- моҳӣ;
- гӯшти сурхи беравған;
- лӯбиёгиҳо;
- чормағз ва донагиҳо;
- сабзавотҳои баргашон тира;
- маҳсулоти ғалладона;
- тухм;
- банан ва харбуза.
Муфид: Дар вақти ҳомиладорӣ чӣ мумкин нест? 11 маҳсулоти аз ҳама зарарнок
Минералҳои оҳан дар маҳсулоти ҳайвонот ба осонӣ аз худ мешаванд. Агар оҳани истеъмолкардаи шумо аз манбаъҳои растанӣ гирифта шуда бошад, барои осонтар азхуд шудани он, онро бо ғизоҳои дорои витамини С, масалан, бо шарбати помидор ё афлесун якҷоя истеъмол кунед.
Баъзан барои зиёд кардани миқдори оҳан танҳо қабули иловаҳои оҳан метавонад кифоя набошад. Дар ин ҳолат, духтури шумо бо шумо дар бораи дигар усулҳои табобат суҳбат мекунад.
