Мастит — бир же эки эмчектеги сүт безинин ткандарында инфекция пайда болушу менен коштолгон оору. Бул көбүнчө эмчек эмизген аялдарда пайда болот.
Эмчекте көбүнчө катуу, ооруган жер болушу мүмкүн. Бул абал сүт каналынын тосулуп калышы же бактериялардын тери аркылуу эмчекке киришинин натыйжасында пайда болот. Көбүнчө бул абал бала төрөлгөндөн баштап алгачкы 3 айдын ичинде өрчүйт, бирок 2 жылдан кийин да өз белгилерин көрсөтөт.
Кээ бир энелер өз бөбөктөрүн сүттөн туура эмес чыгаргандыгынын натыйжасында да аларда мастит келип чыгат. Көпчүлүк учурларда, мастит учурунда эмизүүнү улантуу керек. Мастит адатта, бир гана эмчекте болот.
Маанилүү: Кош бойлуулук учурунда эмчектеги өзгөрүүлөр
Мастит белгилери
Мастит белгилери тез өрчүшү мүмкүн. Алар төмөнкүлөр:
- Эмчек аймагында кызаруу жана шишик;
- Эмчектин жабыркаган жерине тийгенде ооруу сезими;
- Эмчектин жабыркаган бөлүгүнө тийгенде ысык сезилиши;
- Эмчектин ачышуусу, ал дайыма же дал ушул эмчек эмизүү учурунда болушу мүмкүн;
- Сасык тумоого окшош белгилер.
Төмөнкү симптомдор болушу мүмкүн:
- Тынчсыздануу жана стрессти сезүү;
- Үшүү сезими жана калтыроо;
- Дене табынын көтөрүлүшү;
- Чарчоо;
- Бүт денеде ооруну сезүү;
- Беймазалануу сезими.
Дарылоо
Дарылоонун биринчи багыты – бул өз алдынча жардам берүү чаралары, мисалы, эмизүү учурунда эмчектин туура дренаждалышын камсыз кылуу.
Дарыгер инфекцияны дарылоо максатында антибиотиктерди жазып бериши мүмкүн. Ошондой эле, эгер себеби ушунда болсо, алар тыгылып калган сүт түтүктөрүн дарылоо ыкмаларын да сунушташат.
Айрым изилдөөлөр көрсөткөндөй, мында антибиотиктер жардам бербейт жана аларды эмчек эмизүү учурунда колдонууга тыюу салынышы мүмкүн. Алгач дары-дармексиз ыкмаларды колдонуп көрүү керек.
Эгерде татаалдашуулар пайда болуп, абал тез өрчүсө жана бул олуттуураак көрүнсө, ооруканага жаткыруу жана антибиотиктер менен дарылоо сунушталат.
Пайдалуу: Балдарды узак убакыт эмчек сүтү менен багуунун пайдалуу жана зыяндуу жактары
Маститтин себептери
Адатта, мастит эмчек эмизүүдө сүт түтүгүнүн тосулуп калышы же тыгын пайда болушунун натыйжасында пайда болот. Бөгөттөлүү сүттүн токтоп калышына алып келет, мында өндүрүлгөн сүт эмизүү учурунда чыкпай, эмчекте калат.
Мындай учурда ымыркайда төмөнкүлөр болушу мүмкүн:
- Эмчекке туура жабышпайт;
- Эмчектен сүттү сорууда кыйналат;
- Эмүүсү азаят.
Сүт каналдары, мисалы, тар кийимдин айынан эмчектеги басымдан да жабылып калышы мүмкүн. Көбүнчө энелер эмчек баланын мурун жолун жаап калбашы үчүн ар күнү бирдей жерге бармагын коюшат. Бул жер кийинчерээк тыгылып калган каналга айланат.
Кызыктуу: Баланын өнүгүү баскычтары: Угуу жана үн чыгаруу
Сүттүн туура чыгышына тоскоолдук кылган ар кандай нерсе, адатта, сүттүн токтоп калышына жана бул көбүнчө сүт түтүктөрүнүн бүтөлүшүнө алып келет. Жалпысынан алганда, бактериялар жаңы эне сүтүндө көбөйбөйт. Бирок, эгерде сүт жолдору тосулуп калса же аларда сүт туруп калса, ал жерде инфекциялардын көбөйүү ыктымалдыгы жогору болот.
Теринин бетиндеги бактериялар эмчекке кичинекей жаракалар же тешикчелер аркылуу кириши мүмкүн.
Мастит сыяктуу оорулардын пайда болушунун негизги фактору катары жаш эненин баланы туура эмизүү боюнча билиминин жана көндүмдөрүнүн жетишсиздиги саналат.
Мындай көйгөйлөрдү оңой жана зыянсыз чечүү үчүн «Lalu» жамааты жаш энелер үчүн зарыл болгон пайдалуу билимдерди даярдап келет.
Үй шартында маститти дарылоо
Төмөнкү өзүн-өзү багуу ыкмалары көбүнчө эмчек эмизүү учурунда жабылып калган сүт түтүгүн ачуу үчүн колдонулат:
- Туура эмизүү боюнча билим алуу;
- Суюктукту көп ичүү жана жетиштүү эс алуу;
- Тез-тез эмизип туруу, эгерде эмизүүгө мүмкүнчүлүк болбосо, эмчекти саап салуу;
- Ооруган эмчек менен эмизүүнү баштоо, бул анын жакшыраак бошошуна алып келет;
- Эмизип болгондон соң, калган сүттү акырындык менен саап салуу;
- Адис менен биргеликте наристенин эмчекти туура эмип жатканын текшерүү жана кеңеш алуу;
- Түрдүү эмизүү ыкмаларын сынап көрүү, эмчектеги сүттү толук бошотуучу эң натыйжалуу ыкманы табуу;
- Эмизүү абалын тез-тез өзгөртүп туруу;
- Эмизүүдөн мурда эмчекти жылуу компресс менен жылытуу, анткени мындай кылуу кээде бөбөктүн сүттү соруусун жеңилдетиши мүмкүн.
- Эмизгенден кийин салкын компресстерди колдонуу;
- Кең кийим кийүү;
- Сүттүн чыгышын жеңилдетүүнүн эң жакшы жолу — баланын ээгин тыгын пайда болгон каналга багыттоо;
- Ооруну басуу максатында эмчекке жылуу суу менен нымдалган кездемени коюу.
