Балдарды төрөлгөндөн баштап белгилүү бир убакыт бою эмчек сүтү менен тамактандыруу медицинада колдонулган так аныкталган термин эмес, маданий белги болуп саналат. Балдарын адаттагыдан айырмаланып узак убакыт эмизген (эмчек сүтү менен тамактандырган) аялдардын баалуулуктарынын негизинде калыптанган түшүнүктөр гана бар.
Америка педиатрия академиясы ымыркайлардын жашоосунун алгачкы 6 айында энелерге балдарын эмчек сүтү менен тамактандырууну сунуштайт. Кеминде 1 жыл бою балдар эне сүтү менен тамактанышат, кийинки мезгилдерде баланын активдүү өнүгүшү үчүн кошумча азыктарды кошууга болот.
Балдарды узак убакыт эмчек сүтү менен тамактандыруунун пайдасы
Дарыгерлердин, айрыкча, тармактын адистеринин пикири боюнча, энелердин балдарын узак убакыт эмчек эмизиши жана эмчек сүтү менен багуусу ымыркайдын ден соолугун чыңдоого жардам берет. Балдарды узак убакыт эне сүтү менен тамактандыруунун оң натыйжалары жөнүндө изилдөөчүлөр тарабынан жүргүзүлгөн изилдөөлөр көрсөткөндөй, эне сүтү балага пайдалуу элементтерди жеткирүүгө көмөктөшөт.
Төмөндө алардын айрымдары менен сиздерди тааныштырабыз:
Эненин ден соолугу: балдарын узак убакыт эмчек сүтү менен баккан аялдарда эмчек рагы, энелик бездин рагы, 2-типтеги кант диабети жана жогорку кан басымы коркунучу азыраак болот;
Баланын ден соолугу: эне сүтүнүн курамы инфекцияларга каршы күрөшүүгө жардам берген антителолорго бай. Эмчек сүтү менен азыктанган ымыркайларда астма, ымыркайлардагы капыстан өлүм синдрому (SIDS), кулак инфекциялары, диарея оорулары, дем алуу жолдорунун инфекциялары жана кант диабети сыяктуу оорулар сейрек кездешет;
Эмоционалдык бакубаттык: айрым изилдөөлөр көрсөткөндөй, балдарын эмчек сүтү менен баккан энелерде тынчсыздануу, стресс жана депрессия деңгээли башка аялдарга караганда төмөнүрөөк болот. Балдарын эмчек сүтү менен азыктандырып жаткан энелер менен балдардын ортосунда активдүү байланыш байкалат;
Оңой тынчтандыруу: балдарды тынчтандырууда эмчек эмизүү — эң жакшы каражат. Көп учурларда энелер баланы уктатууда жана ыйлаганда тынчтандыруу үчүн эмчек эмизиши эле жетиштүү;
Ыңгайлуулук: эне сүтү баланын кайда болушуна карабастан тез тамактануусуна, тамак же суюктукту кечиктирбестен организмге жеткирүүгө кызмат кылат;
Азыктандыруучу кошумча: эне сүтү баланын жашоосунун биринчи жылынан кийин да тоюмдуу азык булагы болуп саналат. Балдар жаңы тамактар менен тамактануу мезгилинде да эне сүтү балдардын тамактануусундагы боштуктарды толтурууга жардам берет.
Балдарды узак убакытка эмчек сүтү менен тамактандыруунун зыяны
Эгерде бала 1 жаштан кийин жетиштүү деңгээлде кошумча тамактарды жесе, эмизүүгө муктаждык жок. Балдарды узак убакыт эмчек сүтү менен тамактандыруунун кемчиликтери жөнүндө төмөнкүлөрдү келтиришибиз мүмкүн:
Маданий стигма: көпчүлүк батыш өлкөлөрүнүн аялдары адатта узак убакытка эмчек эмизүүнү норма деп эсептешпейт;
Убакыт: эмчек эмизүү энелерден убакыт жана күч талап кылат. Адамдын убактысы баалуу жана жаш балдары бар энелер уктоо, иштөө, сүйүктүү хоббилери менен алектенүү жана өзүн-өзү багуу үчүн жетиштүү убакытка ээ болуу максатында балдарын узак убакытка эмчек эмизүүдөн баш тартышат;
Жумуш ордундагы көйгөйлөр: иштеген аялдар баласына күн бою аз убакыт бөлгөндүктөн, эмчек эмизүү менен байланышкан көйгөйлөр пайда болот.
Фертилдүүлүк: Эмчек эмизүү овуляция процессин басаңдатат, бирок бала чоңойгон сайын анын ыктымалдыгы азаят.
Балдарды эмизүүнү качан токтотуу керек?
Дени соо перзентти тарбиялагысы келген энелерге өз балдарынын жашоосунун алгачкы 6 айында эмчек сүтү менен азыктандыруу сунушталат. Чындыгында, 6 айдан кийин балдардын менюсуна жаңы азыктарды кошууга болот. Жалпысынан, энелер баланы эмизүүнү кеминде биринчи жылдын аягына чейин улантышы керек.
Бул алгачкы баскычтан кийин, эмчек эмизүүнү улантуу сиз жана балаңыз үчүн канчалык туура келерин ойлонуп көрүшүңүз керек.
Буга ачыктык киргизүү үчүн өзүңүзгө төмөнкү суроолорду берсеңиз болот:
- Балам экөөбүз эмчек эмизүүдөн пайда алып жатканыбызды сезип жатамбы?
- Эмчек эмизүүнү улантууну каалаймбы?
- Эмчек эмизүү башка альтернативаларга караганда ыңгайлуубу?
- Эмчек эмизүүнү токтотуу үчүн башка себеп барбы?
Эмчек эмизүүнү токтотуу үчүн так туура же туура эмес мөөнөт жок жана бул толугу менен жеке тандоо. Ар бир адам чечим кабыл алууда узак убакытка эмчек эмизүү өзү жана баласы үчүн канчалык пайдалуу экендигине көңүл бурушу керек.
