Көптеген жүкті әйелдерде жүктіліктің басталуымен, яғни бірінші триместрде қан кету және қан аралас бөлінділер байқалады. Дегенмен, жүктілік кезіндегі қан кету немесе қан аралас бөлінділердің барлығы бірдей бірінші триместрде қауіпті бола бермейді, бірақ оған медициналық тұрғыдан баға беру өте маңызды. Дәрігерлер алғашқы үш айлықта қан кету себептерін әртүрлі талдаулар мен тексерулер нәтижесінде анықтай алады. Олар жүктілік кезіндегі қан кету себебін анықтағаннан кейін емдеу және оны бақылауда ұстау жолдарын әзірлейді.
Жүктілік кезінде қан кету себептері
Жүкті әйелдердің шамамен 15-25%-ы алғашқы үш айлықта қан кету жағдайын бастан өткереді.
Алғашқы үш айлықта қан кетудің себептері:
- Имплантациялық қан кету;
- Субхориондық қан кету;
- Жүктіліктің ерте үзілуі;
- Инфекциялар және қабыну;
- Жатырдан тыс жүктілік.
Бірінші триместрдегі қан кету себептері туралы көбірек білу үшін төмендегіні оқыңыз:
Имплантациялық қан кету
Ұрықтанған жұмыртқа жасушасы эндометрийге бекінгеннен кейін 1-2 апта өткен соң аздап қан кетуі мүмкін. Бұл жиі кездесетін симптом имплантациялық қан кету деп аталады және алаңдауға себеп жоқ.
Субхориондық қан кету
Субхориондық қан кету хорион мен жатыр қабырғасы арасында қан жиналғанда (қан кеткенде) орын алады. Хорион — бұл жатыр қабырғасында орналасқан, эмбрионды қоршап тұратын қабықша (мембрана). Түбінде хорионнан плацента түзіледі.
Жүктілік кезінде субхориондық қан кету диагнозы әдетте ультрадыбыстық зерттеу барысында анықталады. Бұл жағдай тіпті асқынусыз жүктілікке де әсер етуі мүмкін. Жүктіліктің ерте кезеңінде субхориондық қан кету мерзімінен бұрын босану және өздігінен түсік тастау қаупін арттыруы мүмкін.
Жүктіліктің ерте үзілуі
Дәрігерлер жүктіліктің ерте үзілуін «өміршең емес жүктілік» деп атайды. Халық арасында бұл жағдайды өздігінен болған түсік немесе бала түсіп қалу деп те атайды.
Ерте мерзімде жүктіліктің үзілуінің бірнеше себебі бар. Ең жиі кездесетін себеп (шамамен жартысы) — ұрықтағы хромосомалық ауытқулар. Басқа себептер мен жағдайлар төмендегідей:
- Жатырдан тыс жүктілік;
- Жүктіліктің трофобластикалық ауруы;
- Анэмбриония (эмбрионсыз жүктілік);
- Толық емес түсік;
- Инфекциялар және басқалар.
Жүктілік кезіндегі қан кету белгілері
Имплантациялық қан кету кезінде шамалы қан кету немесе басқа белгілерсіз қан кету жағдайлары байқалады. Кейде жүкті әйелдер имплантациялық қан кетуді етеккір циклінің бұзылуы деп қате ойлайды, өйткені бұл жағдай етеккір келуі күтілген мерзімде немесе шамамен сол уақытта орын алуы мүмкін.
Жүктілікті ерте жоғалту кезінде қан кету байқалса, әйелдерде басқа да белгілер пайда болуы мүмкін, мысалы, жатырдың тартылып ауыруы. Жүктілікті ерте жоғалтудың тағы бір сирек кездесетін белгісі — жүрек айнуы сияқты жалпы жүктілік белгісінің жоғалуы.
Егер жүктіліктің алғашқы үш айында қынаптан қан кетуге инфекция факторы себеп болса, әйелдерде дене қызуының көтерілуі, зәр шығару кезінде қиындық немесе ауырсыну, қынап пен оның айналасында ауырсыну сезімі пайда болуы мүмкін.
Жатырдан тыс жүктілігі бар әйелдерге медициналық көмек өте қажет. Оларда байқалуы мүмкін белгілерге іштің төменгі бөлігіндегі (көбіне бір жағындағы) ауырсыну, қынаптан қан кету, иық ұшындағы ауырсыну, бас айналу немесе естен тану жатады. Қатты ауырсыну, бас айналу немесе естен тану болса, дереу жедел жәрдем шақырыңыз.
Емдеу
Имплантациялық қан кету емдеуді талап етпейді, өйткені бұл – бірінші триместрде болатын қалыпты жағдай және ешқандай асқыну қалдырмайды.
Бірінші триместрде жүктіліктің үзілуі көбіне өздігінен аяқталады, бірақ кейде дәрі-дәрмек немесе хирургиялық ем-шара (вакуум-аспирация) қажет болады. Бұл сондай-ақ дәрігердің бақылауымен түсіктің өздігінен аяқталуын күту тәсілін де қамтиды.
Сондықтан жүктілік кезінде қан кету байқалған жүкті әйел гинеколог дәрігермен бұл жағдайды талқылап, қажетті тексерулерден өтуі тиіс.
Маңызды: Жүктілік кезінде зәрде қан болуы
Дәрігерге қашан қаралу керек?
Бірінші триместрде немесе жүктіліктің кез келген кезеңінде қан кету байқалған әйелдер міндетті түрде дәрігерге қаралуы керек. Дәрігер қан талдауын тағайындауы мүмкін және қан кетудің себептерін анықтау үшін қынаптық тексеру жүргізеді.
Қан кету әрдайым жүктіліктің үзілгенін білдірмейді. Егер дәрігер жүктілікте қандай да бір асқынулар туындайды деп күдіктенсе, олар бірге тиісті емдеу әдістерін талқылайды; бұл жүктілікті бақылауды, баланың дүниеге келуін мұқият күтуді, дәрі-дәрмекпен емдеуді немесе ота жасауды қамтуы мүмкін.
Қорыта айтқанда, алғашқы үш айда аздап қан кету қалыпты жағдай болып саналады. Сонымен қатар, кейбір жағдайларда қан кету жүктіліктің ерте үзілуін көрсетуі мүмкін. Мұндай кезде дәрігерлер, ең алдымен, қан кетудің себебін анықтайды. Қан кетудің кейбір түрлері қауіпті емес, мысалы, имплантациялық қан кету. Ал қынаптан қан кетудің басқа себептері, сондай-ақ субхориондық қан кетулер арнайы тексеруді талап етеді.
Жүктілік мәселелері: Жүктілік кезінде жатыр тонусының жоғарылауы
