Кез келген бойжеткен, әйел немесе жүктілікті жоспарламаған жұптар етеккірдің кешігуін байқаса, қандай да бір ауру не жүктілік бар деп күдіктеніп, уайымдай бастайды. Бірақ кешігу әрдайым жүктіліктің немесе бір аурудың белгісі бола бермейді.
Барлық әйелдерде етеккір бір уақытта, бірдей циклмен келе бермейді. Егер жас қыздарда етеккір жақында ғана басталған болса, етеккір циклінің кешігуі байқалуы мүмкін. Әдетте, оларда тұрақты циклдің қалыптасуы үшін бір-екі жыл қажет болады. Сондай-ақ әйелдерде етеккірдің кешігуі менопауза басталуының алдында да байқалады.
Жас аналарда босанғаннан кейін баланы емізу кезеңінде де кешігулер болады. Мұндай жағдайларда етеккір бірнеше айға дейін кешігуі мүмкін. Дегенмен, бұған қарамастан, мұндай жағдайлар ауру болып саналмайды.
Етеккір циклінің ұзақтығы әр әйелде әртүрлі болатынын есте ұстаған жөн. Етеккір барлық адамда 30 күн сайын қайталанбайды; кейбір әйелдерде бұл цикл әр 28 күнде немесе әр 25 күнде (21 күннен 35 күнге дейін) қайталанып тұрады. Ұзақ аралықпен келетін, бірақ циклді түрде қайталанатын етеккір де патология болып есептелмейді.
Қалыпты жағдайда етеккір циклі әр 21-35 күн сайын қайталанып, екі күннен жеті күнге дейін созылуы мүмкін.
Етеккірдің қанша күнге кешігуі қалыпты болып саналады?
Егер етеккір 7 күннен аспайтын уақытқа кешіксе және жүктілік тесті теріс нәтиже көрсетсе (тестті етеккір кешіккен алғашқы күннен-ақ жасауға болады), алаңдауыңызға орын жоқ. Бірақ кешігумен қатар іштің төменгі бөлігінде бір жақты ауырсыну, қынаптан қан кетуі немесе қоңыр түсті бөлінді шығуы, иық ұшының ауыруы немесе бас айналуы байқалса, дереу дәрігерге қаралыңыз – бұл жатырдан тыс жүктіліктің белгісі болуы мүмкін. Бұл жағдайлар төмендегідей:
Ешқандай ауру белгісінсіз етеккірдің кешігу мерзімі
Дені сау, жүктілікті жоспарламайтын әйелдерде етеккір орта есеппен 2-3 күнге дейін кешігуі мүмкін.
Қыздар үшін де етеккірдің 2 күнге кешігуі қалыпты жағдай, ол сыртқы ауа температурасының күрт өзгеруі немесе атмосфералық қысымның жоғарылауы салдарынан туындауы мүмкін.
Әйелдің етеккірінің 3 күнге кешігуі де алаңдауға негіз болмайды. Бұл тұрақты күйзеліспен, дұрыс тамақтанбаумен, шамадан тыс жұмыспен және тұрмыстағы басқа да факторлармен байланысты болуы мүмкін.
Мұндай жағдайларда, әрине, өмір салтын өзгерту мен жақсарту туралы ойлану қажет.
Тіпті етеккірдің 4 күнге кешігуі де үрейге негіз емес, бұған да дәл жоғарыдағыдай факторлар себеп болуы мүмкін.
Кейбір әйелдер тұрмыс күйбеңімен жүріп, алдыңғы етеккір келген уақытын ұмытып жатады. Бұл артық уайымға әкелуі мүмкін. Сондықтан мұндай жағдайлардың алдын алу үшін «Lalu – Етеккір күнтізбесі» қосымшасын Play Market-тен телефоныңызға жүктеп алуды ұсынамыз.
Патология бар, бірақ репродуктивті жүйемен байланысты емес
Жүкті емес және денсаулығында айтарлықтай кінәраты жоқ қыздар мен әйелдерде етеккірдің кешігуі 5 күннен 7 күнге дейін созылуы мүмкін. Суық тию, тұмау немесе басқа да жұқпалы аурулардың салдарынан етеккір шамамен 5 күнге дейін кешігуі мүмкін.
Мұндай жағдайда науқасты толықтай сау деп айтуға болмайды, бірақ етеккірдің кешігуіне шағымданып гинекологқа бару міндетті емес. Одан да, жұқпалы ауруды емдеу үшін жалпы тәжірибе дәрігеріне немесе инфекционистке жүгінгеніңіз жөн.
Әйелдің денсаулығы қалпына келісімен, цикл де реттеледі. Етеккірдің 6 немесе 7 күнге кешігуі қыздың тыныс алу жолдарының жедел қабынуы, тұмау, тамақ ауруы және бронхит сияқты аурулармен де байланысты болуы мүмкін.
Жалпы алғанда, әйелдер мен қыздарда репродуктивті жүйе аурулары болмаған күннің өзінде етеккірдің кешігуі 5-7 күнге дейін созылуы мүмкін.
Етеккірдің бір апта немесе одан аз уақытқа кешігуі өмір салтыңызды қайта қарауыңыз қажет екенін білдіреді. Мәселен, егер әйел қатаң диета ұстаса, тым көп жұмыс істесе немесе күнделікті дене белсенділігін шамадан тыс арттырып жіберсе, созылмалы күйзеліс жағдайында өмір сүрсе, оның ағзасы қорғаныс жүйесін іске қосады. Сөйтіп, етеккірдің кешігуі байқалады.
Ағза қолайсыз жағдайда жүктіліктің алдын алуға тырысатындай етіп жаратылған, өйткені керісінше жағдайда әйелге баланы көтеріп, дүниеге әкелу қиынға соғуы мүмкін. Сол себепті, қолайсыз жағдайларда етеккір кейінге шегерілуі мүмкін.
Мұндай себептерге байланысты етеккір неше күнге кешігуі мүмкін? Бірнеше аптадан бірнеше айға дейін. Алдымен жүктілік тестімен жүктілікті жоққа шығарыңыз; етеккір қатарынан 3 рет келмесе, дәрігерге қаралыңыз. Бірақ денсаулығыңызды жақсарту үшін дереу қажетті шараларды қабылдау ұсынылады, мысалы, диетаңыздан бас тартыңыз, физикалық белсенділікті азайтыңыз, жалпы өмір салтыңызды жақсартыңыз. Сонда ағзаны, соның ішінде тұрақты етеккір циклін емдеусіз де қалпына келтіруге болады.
Етеккірдің қысқа мерзімді кешігуінің негізгі себептері:
- дұрыс емес диета, дәрумендердің жетіспеушілігі, ашығу;
- үнемі ұйқының қанбауы;
- ауыр дене еңбегі, шамадан тыс ақыл-ой күйзелісі;
- Әртүрлі заттармен улану немесе экологиялық жағдайы нашар аймақта тұру, алкоголь немесе темекіден улану;
- салмаққа байланысты мәселелер, тым арықтық немесе семіздік;
- басқа аймаққа көшкеннен кейінгі климаттың өзгеруі;
- жұқпалы аурулар;
- созылмалы аурулар;
- контрацепция құралдарын қабылдау немесе гормоналды дәрілерді тоқтату.
Ауру салдарынан етеккір неше күнге кешігуі мүмкін?
Барлық әйелдерде етеккір циклі әртүрлі себептермен бұзылуы, сондай-ақ етеккір мерзімінің кешігуі де әртүрлі болуы мүмкін. Мысалы, бірнеше ай бойы етеккір күндерін өткізіп алатын науқастар да бар. Егер кешігу 5-7 күннен асса, бұл алаңдауға негіз болып саналады. Содан соң нақты диагноз қойып, емделу үшін гинекологтың қабылдауына баруыңыз керек.
Кешігуге әкелуі мүмкін аурулар:
- Жыныс мүшелеріне әсер ететін қабыну аурулары. Бұл аурулардың жалпы белгілеріне іштің ауыруы мен бөлінділердің пайда болуы жатады.
- Жыныс мүшелерінің онкологиялық аурулары;
- Аналық бездің поликистозы. Бұл аурудың салдарынан әйелдің салмағы артады, бетінде, қолдарында, арқасында артық түктер өседі, ашушаңдық күшейеді. Бұл ерлер гормоны тестостеронның қандағы деңгейінің жоғарылауынан болады.
- Аналық бездің сары дене кистасы. Оның пайда болуына гормоналды тепе-теңдіктің бұзылуы себеп болады.
Етеккірдің кешігуі аборттан, жатырдан тыс жүктіліктен немесе жатыр қуысын қырып тазалағаннан (кюретаж) кейін де пайда болуы мүмкін. Мұндай жағдайға тек гормоналды өзгерістер ғана емес, сонымен қатар ота кезінде туындауы мүмкін механикалық зақымданулар да себеп болады.
Етеккір мерзімінің кешігуі әрқашан патология саналмайды. Бірақ кешігу жасөспірім қыздарда, босанғаннан кейін немесе менопауза алдында болмаса және 7 күннен астам уақытқа созылса, міндетті түрде гинекологқа қаралып, тексеруден өту керек.
Етеккірдің кешігуіне себеп болған негізгі аурумен алғашқы кезеңдерінен бастап күресу үшін де дәрігерге дер кезінде қаралған жөн.
Егер кешігу жүктілік белгісі ретінде байқалса, жүктілікті растау, дәрумендер қабылдауды бастау және жүктілік күнтізбесі сияқты құралдардың көмегімен денсаулығыңызды ерте кезеңнен-ақ бақылап отыру үшін оны дереу нақтылап алған жөн.
