Жүктілік – көптеген өзгеріс байқалатын кезең. Бұл өзгерістерді қалыпты жағдай мен патологиядан ажырату жүкті әйелден жауапкершілікті, ал дәрігерден білім мен біліктілікті талап етеді. Осындай мәселелердің бірі — жүктілік кезінде зәрде қанның болуы.
Егер сіз жүкті болсаңыз және зәріңізден қан байқасаңыз немесе дәрігеріңіз зәр талдамасында қан барын анықтаса, бұл зәр шығару жолдарының қабыну ауруының белгісі болуы мүмкін. Зәр шығару жолдарының қабынуы, әдетте, бактериялар қоздыратын зәр шығару жолдарындағы инфекциялық жағдайдың салдары болып саналады.
Жүктілік кезінде бұл жағдай жиі кездеседі, өйткені өсіп келе жатқан ұрық қуық пен зәр шығару жолдарына қысым түсіруі мүмкін. Бұл бактериялардың жиналуына немесе зәрдің дұрыс шықпауына әкеледі.
Зәр шығару жолдары қабынуының белгілері қандай?
Зәр шығару жолдарының қабыну ауруының белгілері төмендегідей:
- үнемі кіші дәретке барғысы келу;
- жиі, бірақ аз мөлшерде зәр шығару;
- зәр шығару кезінде ашыту сезімі;
- дене қызуының көтерілуі;
- жамбас аймағындағы жайсыздық;
- белдің ауыруы;
- жағымсыз иісті зәр;
- зәрге қан араласуы (гематурия);
- бұлдыр зәр бөлінуі.
Жүктілік кезінде зәр шығару жолдарының қабынуына не себеп болады?
Жүктілік кезінде бұл аурудың 3 негізгі түрі бар, олардың әрқайсысының туындау себебі әртүрлі:
Симптомсыз бактериурия
Симптомсыз бактериурия көбінесе жүктілікке дейін әйел ағзасында болған бактериялардың салдарынан пайда болады. Зәр шығару жолдары зақымдануының бұл түрі айтарлықтай симптомдар тудырмайды. Егер емделмесе, симптомсыз бактериурия бүйрек инфекциясына немесе жедел қуық инфекциясына әкеп соғады. Бұл инфекция жүкті әйелдердің шамамен 1,9-9,5%-ында кездеседі.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) мәліметтері бойынша, емделмеген асимптоматикалық бактериуриясы бар жүкті әйелдердің 45 пайызына дейінгі бөлігінде пиелонефрит дамиды.*
Жедел уретрит немесе цистит
Уретрит – бұл несепағардың қабынуы, ал цистит — қуықтың қабынуы. Бұл екі жағдайды да бактериялық инфекция (көбінесе E. coli) тудырады.
Пиелонефрит
Пиелонефрит – бүйрек инфекциясы. Бұл қан айналымынан немесе зәр шығару жолдарының басқа жерлерінен бүйрекке енетін бактериялардың салдарынан болуы мүмкін. Бұл кезде жүкті әйелдің зәрінде қан болуымен қатар, дене қызуының көтерілуі, зәр шығарғанда ауырсыну және арқа, бүйір, іштің төменгі жағы немесе іштің ауыруы сияқты симптомдар байқалуы мүмкін.
Жүктілік кезіндегі зәр шығару жолдары инфекциясын емдеу
Жүктілік кезінде бұл ауруды емдеу үшін дәрігерлер әдетте антибиотиктерді қолданады. Дәрігер жүктілік кезінде қолдануға қауіпсіз, әрі ағзаңыздағы бактерияларды жоюға тиімді болатын антибиотиктерді тағайындайды.
Жүктілік кезінде зәрде қан болуына тағы не себеп болуы мүмкін?
Зәр шығару жолдарының зақымдануының бұл түрі айтарлықтай белгілерді тудырмайды. Емделмеген жағдайда симптомсыз бактериурия бүйрек инфекциясына немесе жедел қуық инфекциясына әкеледі.
Жүкті екеніңізге қарамастан, зәрде қан болуы бірнеше жағдайға байланысты болуы мүмкін. Оларға мыналар жатады:
- қуықта немесе бүйректе тастың болуы;
- гломерулонефрит, бүйректің тазарту жүйесінің қабынуы;
- несепағар немесе қуық қатерлі ісігі;
- құлау немесе жол апаты салдарынан бүйректің зақымдануы;
- орақша тәрізді жасушалы анемия немесе Альпорт синдромы.
Мұндай гематурияға (зәрге қан араласу) себеп болатын факторларды анықтау кейде дәрігерге де қиындық тудырады.
Сондықтан, егер жүктілік кезінде әйелде зәрге қан араласуы байқалса, міндетті түрде дәрігерге жүгіну керек.
Бұл қан айналымынан немесе зәр шығару жолдарының басқа жерлерінен бүйрекке енетін бактериялардан туындауы мүмкін.
Гематурия әдетте зиянсыз болғанымен, бұл күрделі аурудың алғашқы белгілерінің бірі де болуы мүмкін.
Егер сіз жүкті болсаңыз және зәріңізге қан араласқанын байқасаңыз, дереу дәрігеріңізге хабарласыңыз. Зәр шығару жолдарының жағдайын үнемі тексеріп отыру жүкті әйел күтімінің бір бөлігі болуы керек.
Зәр талдамасын тапсырып, тексеруден өту үшін дәрігеріңізбен немесе гинекологыңызбен кеңесіңіз.
Жүктілік кезінде бұл ауруды емдеу үшін дәрігерлер әдетте антибиотиктерді қолданады. Дәрігер жүктілік кезінде қолдануға қауіпсіз антибиотиктерді тағайындайды, әрине бұл антибиотиктер ағзаңыздағы бактерияларды өлтіруде тиімді болады.
Жүктілік кезінде зәрде қан болуына тағы не себеп болуы мүмкін?
Жүкті екеніңізге қарамастан, зәрде қан болуы бірнеше жағдайларға байланысты болуы мүмкін. Бұған мыналар кіреді:
- қуықта немесе бүйректе тас болуы;
- гломерулонефрит, бүйректің тазарту жүйесінің қабынуы;
- несеп немесе қуық қатерлі ісігі;
- құлау немесе жол апаты сияқты бүйректің зақымдануы;
- орақ тәрізді анемия немесе орақ синдромы.
Мұндай гематурияға (қан аралас зәр келу) себеп болатын факторларды анықтау кейде дәрігерге де қиындық туғызады.
Сондықтан, егер жүктілік кезінде әйелде зәр араласқан қан кету байқалса, міндетті түрде дәрігерге көріну керек.
Гематурия әдетте зиянсыз болса да, бұл ауыр аурудың алғашқы белгілерінің бірі болуы мүмкін.
Егер сіз жүкті болсаңыз және қан аралас зәр шығару жағдайы болса, дәрігерге хабарласыңыз. Зәр шығару жолдарының зақымдануын тұрақты тексеру жүкті әйелге күтім жасаудың бір бөлігі болуы керек.
Зәрді талдау және тексеру үшін дәрігеріңізбен немесе гинекологпен кеңесіңіз.
