Балаларды туғаннан бастап белгілі бір уақыт аралығында емшек сүтімен қоректендіру – медицинада қолданылатын нақты анықтамасы бар термин емес, бұл – мәдени белгі. Балаларын әдеттегіден ұзақ емізетін аналардың құндылықтары негізінде қалыптасқан ұғымдар ғана бар.
Америкалық педиатрия академиясы аналарға нәресте өмірінің алғашқы 6 айында омырау сүтімен қоректендіруді ұсынады. Балалар кем дегенде 1 жыл ана сүтімен қоректенеді, ал кейінгі кезеңдерде баланың белсенді дамуы үшін қосымша тағамдарды қосуға болады.
Баланы ұзақ уақыт емшек сүтімен емізудің пайдасы
Дәрігерлердің, әсіресе сала мамандарының пікірінше, аналардың балаларын ұзақ емізуі нәрестенің денсаулығын нығайтуға септігін тигізеді. Зерттеушілердің жұмыстары көрсеткендей, баланы ұзақ уақыт ана сүтімен емізудің оң нәтижелері көп, себебі ана сүті балаға пайдалы элементтерді жеткізуге көмектеседі.
Төменде солардың кейбірімен таныстырамыз:
Ана денсаулығы: балаларын ұзақ уақыт емшек сүтімен емізген әйелдерде сүт безі қатерлі ісігі, аналық без қатерлі ісігі, 2-типті қант диабеті және жоғары қан қысымы қаупі төмен болады;
Бала денсаулығы: ана сүтінің құрамы инфекциямен күресуге көмектесетін антиденелерге бай. Емшек сүтімен қоректенетін нәрестелерде демікпе, кенеттен сәби өлімі синдромы (SIDS), құлақ инфекциялары, іш өту аурулары, тыныс алу жолдарының инфекциялары және қант диабеті сияқты аурулар сирек кездеседі;
Эмоционалдық жайлылық: кейбір зерттеулерге сәйкес, балаларын омырау сүтімен емізетін аналарда басқа әйелдермен салыстырғанда мазасыздық, күйзеліс пен депрессия деңгейі төменірек болады. Сондай-ақ балаларын емшек сүтімен қоректендіретін аналар мен балалар арасында белсенді қарым-қатынас байқалады;
Оңай жұбату: баланы жұбатудың ең жақсы құралы – емізу. Көп жағдайда аналар баланы ұйықтату және жылаған кезде жұбату үшін емізсе жеткілікті;
Ыңғайлылық: ана сүті бала қайда болса да, оның тез тамақтануына, азық-түлік немесе сұйықтықты ағзасына кешіктірмей жеткізуге қызмет етеді;
Қоректік қосымша: ана сүті бала өмірінің бірінші жылынан кейін де құнарлы тағам көзі болып саналады. Балалар жаңа тағамдармен қоректене бастаған кезде де ана сүті олардың тамақтануындағы олқылықтардың орнын толтыруға көмектеседі.
Баланы ұзақ уақыт емшек сүтімен емізудің зияны
Егер бала 1 жастан асқан соң қосымша тағамды жеткілікті мөлшерде жесе, емізудің қажеті жоқ. Баланы ұзақ уақыт емшек сүтімен емізудің кемшіліктеріне келесілерді жатқызуға болады:
Мәдени стигма: көптеген батыс елінің әйелдері әдетте ұзақ уақыт емізуді қалыпты жағдай деп санамайды;
Уақыт: емізу анадан уақыт пен күш-жігерді талап етеді. Адамның уақыты құнды, сондықтан жас балалары бар аналар ұйықтауға, жұмыс істеуге, сүйікті ісімен айналысуға және өзіне күтім жасауға жеткілікті уақыт табу үшін баласын ұзақ емізуден бас тартады;
Жұмыс орнындағы қиындықтар: жұмыс істейтін әйелдер күні бойы баласына аз уақыт бөлетіндіктен, емізуге байланысты қиындықтар туындайды.
Фертильділік: Емізу овуляция процесін тежейді, бірақ бала өскен сайын бұл ықтималдық азаяды.
Баланы емізуді қашан тоқтату керек?
Дені сау баланы тәрбиелегісі келетін аналарға баласының өмірінің алғашқы 6 айында оны емшек сүтімен қоректендіру ұсынылады. Шын мәнінде, 6 айдан кейін баланың мәзіріне жаңа тағамдарды қосуға болады. Жалпы, аналар баланы кем дегенде бірінші жылдың соңына дейін емізуді жалғастыруы керек.
Осы бастапқы кезеңнен кейін емізуді жалғастыру сізге және балаңызға қаншалықты қолайлы екенін ойластыруыңыз қажет.
Бұған анықтық енгізу үшін өзіңізге келесі сұрақтарды қоюыңызға болады:
Балаларды ұзақ уақыт бойы емшек сүтімен қоректендірудің зияны
Егер бала 1 жастан кейін қосымша тағамдарды жеткілікті мөлшерде жесе, емізудің қажеті жоқ. Балаларды ұзақ уақыт бойы емшек сүтімен қоректендірудің кемшіліктері туралы мыналарды атап өтуге болады:
Мәдени стигма: көптеген батыс елдерінің әйелдері әдетте ұзақ уақыт емізуді норма деп санамайды;
Уақыт: Емізу аналардан уақыт пен күш-жігерді талап етеді. Адамның уақыты қымбат және кішкентай балалары бар аналар ұйықтауға, жұмыс істеуге, хоббимен айналысуға және өзін-өзі күтуге жеткілікті уақыт алу үшін ұзақ уақыт бойы баласын емізуден бас тартады;
Жұмыс орнындағы мәселелер: Жұмыс істейтін әйелдер күні бойы баласына аз уақыт бөлгендіктен, емізуге байланысты мәселелер туындайды.
Фертильділік: Емізу овуляцияны тежейді, бірақ бала өскен сайын оның ықтималдығы азаяды.
Балаларды емізуді қашан тоқтату керек?
Дені сау баланы тәрбиелегісі келетін аналар өз баласын өмірінің алғашқы 6 айында емшек сүтімен тамақтандыруды ұсынады. Шын мәнінде, 6 айдан кейін балалар мәзіріне жаңа өнімдерді қосуға болады. Жалпы, аналар баланы кем дегенде бірінші жылдың соңына дейін емізуді жалғастыруы керек.
Бұл бастапқы кезеңнен кейін емізуді жалғастыру сізге және балаңызға қаншалықты қолайлы екенін ойлануыңыз керек.
Бұған түсінік беру үшін өзіңізге келесі сұрақтарды қоюыңызға болады:
- Балам екеуміз емізуден пайда көріп жатқанымызды сезініп жүрмін бе?
- Емізуді жалғастырғым келе ме?
- Емізу басқа баламаларға қарағанда ыңғайлы ма?
- Емізуді тоқтатуға басқа себеп бар ма?
Емізуді тоқтатудың нақты дұрыс немесе бұрыс уақыты жоқ және бұл – толығымен жеке таңдау. Әрбір адам шешім қабылдау кезінде ұзақ уақыт емізудің өзі мен баласы үшін қаншалықты пайдалы екеніне назар аударуы керек.
Емізуді тоқтатудың нақты дұрыс немесе бұрыс мерзімі жоқ және бұл толығымен жеке таңдау. Әрбір адам шешім қабылдағанда ұзақ уақыт емізу өзі мен баласы үшін қаншалықты пайдалы екеніне назар аударуы керек.
