Нәжістің ең алаңдатарлық өзгерістерінің бірі — оның әдеттегіден басқаша көріністе болуы. Нәрестенің немесе баланың үлкен дәреті жасыл түсті болса, бұл көптеген жас ананы уайымға салады. Жасыл нәжіс – нәжіс түсі өзгерістерінің ең жиі кездесетін түрі. Бұл жағдай балалар арасында өте кең таралған және нәжіс түсінің қалыпты өзгеруі болып саналады.
Нәжіс әдетте қоңыр түсті болады, бірақ оның түсі күн сайын өзгеруі мүмкін. Бұл жағдай көбіне алаңдауға себеп болмайды. Балалардағы жасыл нәжістің себептері олардың жас ерекшелігіне қарай әртүрлі болуы мүмкін.
Жасыл нәжіс кейде қандай да бір аурудың белгісі болуы мүмкін болғанымен, бұл жағдайдың өзі ауыр немесе алаңдауға тұрарлық себеп бола алмайды.
Бұл әдетте алаңдаушылық тудырмайды.
Ендеше, осы мақалада баланың үлкен дәреті жасыл болса, бұл нені білдіретінін, жасыл нәжіске не себеп болатынын және балаңыздың нәжісі жасыл екенін байқасаңыз, не істеу керектігін талқылайық.
Жасыл нәжіс деген не?
Жасыл нәжіс көбінесе балаңыздың жеген тамағына, қабылдаған дәруменіне немесе дәрісіне байланысты болады және ол балада диарея мен іш ауруын тудыруы мүмкін.
Жасыл нәжіс, әсіресе, жаңа туған нәрестелерде жиі кездескенімен, кейде кішкентай балаларда немесе ересек балаларда да пайда болуы мүмкін.
Симптомдары
Жасыл нәжіс өздігінен пайда болуы немесе асқазан бұзылуымен қатар жүретін кейбір симптомдармен бірге байқалуы мүмкін:
- Әдетте, қалыпты нәжіс мезгіл-мезгіл жасыл түске боялуы мүмкін; бұл – нәжіс түсінің қалыпты өзгеруі.
- Кейде сырт көзге қара болып көрінетін нәжіс шын мәнінде қою жасыл болуы мүмкін.
- Диарея кезінде жасыл нәжіс сұйық күйде болуы мүмкін.
Баланың үлкен дәреті неге жасыл болады?
Нәрестелер мен кішкентай балаларда нәжістің жасыл түсті болуына көптеген фактор әсер етеді және бұл сирек жағдайда ғана күрделі медициналық мәселенің барын көрсетеді.
Барлық жастағы балаларда бір мезгілде жасыл нәжіс болуы мүмкін, бірақ оның себептері мен жиілігі баланың жасына қарай әртүрлі болады.
Нәрестелердегі жасыл нәжіс
Сәбилерде, әсіресе жаңа туған нәрестелерде нәжістің жасыл түсті болуы жиі байқалады. Оның себептері мыналар:
- Жаңа туған нәрестенің алғашқы нәжісі – меконий – қара шайыр түстес болады, бірақ кейде ол жасыл түсті де болуы мүмкін.
- Өттің шамадан тыс көп бөлінуі де нәжістің жасыл түске боялуына әкелуі мүмкін.
- Емшек сүтімен қоректенетін баланың нәжісі меконийден кейін бірден жасыл түске боялуы мүмкін.
- Жасыл нәжіс ананың рационындағы тағамға ағзасының үйлеспеушілігін көрсетуі мүмкін. Мұндай жағдайда нәрестеде біраз ыңғайсыздық, ішінің кебуі сияқты жағдайлар пайда болғанын көреміз.
- Вирустық немесе бактериялық инфекциялар нәжістің сұйық, жасыл түске айналуына себеп болуы мүмкін.
- Балаңыздың рационына қосымша тағамдарды, әсіресе жасыл көкөністерді қосқанда да оның нәжісі жасыл түске айналуы мүмкін.
Егер жаңа туған нәрестеде алғашқы бес күннен кейін де қою жасыл нәжіс бөлінуі жалғасса, баланың ана сүтімен дұрыс тамақтанып, жеткілікті салмақ жинап жатқанын тексеру қажет. Егер жас ана дұрыс емізу ережелерін сақтамаса немесе бұл туралы білімі мен дағдылары жеткіліксіз болса, бала күтімі, соның ішінде дұрыс емізу бойынша мамандардың көмегіне жүгінуі керек.
Бүлдіршіндердегі жасыл нәжістің себебі
- Жасыл түсті, бос және сулы нәжіс тудыратын ауру – диарея. Паразиттер де диареяға әкелуі мүмкін. Балалар қолын жууға дағдыланбағандықтан және оны дұрыс жасай алмағандықтан, паразиттерді жұқтыруға көбірек бейім болады.
- Егер балаңыз қосымша тамақ жесе, бұл да оның нәжісін жасыл түске айналдыруы мүмкін.
- Дәрумендер, әсіресе құрамында темірі бар дәрілік заттар баланың нәжісінің жасыл түсті болуына әкелуі мүмкін.
Ересек жастағы балаларда
- Жасыл түсті өнімдерді тұтыну.
- Вирустық немесе бактериялық инфекциялар нәжістің сұйық, жасыл түске айналуына себеп болуы мүмкін.
- Балаңыздың рационына қатты өнімдерді, әсіресе жасыл көкөністерді қосқанда, оның нәжісі жасыл түске айналуы мүмкін.
Егер жаңа туған нәрестеде алғашқы бес күннен кейін де қою жасыл нәжіс бөлінсе, баланы анасы дұрыс тамақтандырып, жеткілікті салмақ жинап жатқанын тексеру қажет. Егер жас ана дұрыс емізу ережелерін сақтамаса немесе бұл туралы білімі мен дағдылары аз болса, бала күтімі, соның ішінде дұрыс емізу бойынша мамандардың көмегіне жүгінуі керек.
Кішкентайларда жасыл нәжістің себебі
- Жасыл түсті, бос және сулы нәжісті тудыратын ауру диарея. Паразиттер де диареяға әкелуі мүмкін. Балалар қолдарын жууға дағдыланбағандықтан және дұрыс істей алмағандықтан, балалар паразиттерге көбірек бейім келеді.
- Егер балаңыз қосымша тамақ жесе, бұл да оның нәжісін жасыл түске айналдыруы мүмкін.
- Витаминдер, әсіресе құрамында темір бар дәрі-дәрмектер баланың нәжісінің жасыл түсте болуына әкелуі мүмкін.
Үлкен жастағы балаларда
- Жасыл өнімдерді тұтыну.
- Түрлі дәрі-дәрмектерді немесе дәрумендерді қабылдау.
- Іш өту (диарея) немесе асқазанның бұзылуы үлкен дәреттің жасыл түсті болуына әкелуі мүмкін.
AAP мәліметтері бойынша, жасыл нәжіс елеулі алаңдаушылыққа себеп бола алмайды. Алайда, нәжіс жасыл, белгілі бір пішінге ие болмай, сұйық болса және жиі шықса, бұл жағдай көбінесе балада диарея барын білдіреді. Мұндайда барлық жастағы балаларға назар аударып, күтім жасау қажет. Өйткені диарея балалардың сусыздануы және бала нәжісінде қан болуы сияқты мазасыздық тудыратын әрі өмірге қауіпті жағдайларға әкелуі мүмкін.
Нәрестелердегі жасыл нәжіс тікелей алаңдауға себеп болмаса да, диареямен қатар жүретін жасыл нәжіс қауіпті. Дереккөздерге сәйкес, бүкіл әлемде диарея 5 жасқа дейінгі балалар өлімінің негізгі себептерінің бірі болып саналады.
Қашан дәрігерге қаралу керек?
Сонымен қатар, ананы немесе балаға күтім жасайтын адамды алаңдатуы мүмкін нәжіс түрлері де болады.
Егер балаңыздың үлкен дәреті ақ, қызыл (әсіресе ашық қызыл) немесе қара түсті болса, дереу педиатрыңызға хабарласуыңыз керек.
Үлкен дәреттің мұндай түсті болуы міндетті түрде күрделі мәселені білдірмеуі мүмкін, алайда бұл жағдай дәрігерге хабарласып, тексерілуді талап етеді.
Ескерту белгілері
Егер нәрестеде немесе балада диарея және төмендегі белгілердің бірі байқалса, дәрігерге хабарласыңыз:
- сусыздану белгілері;
- бір күннен артық тоқтаусыз құсу;
- дене қызуының 38,0 ºC-тан жоғары болуы;
- тамақтануға тәбетінің болмауы.
Егер нәрестеде немесе балада диарея және келесі белгілердің бірі болса, дәрігерге хабарласыңыз:
- сусыздану белгілері;
- бір күннен артық құсу;
- қызба 38,0 ºC жоғары;
- тамақтануға қызығушылықтың болмауы.
