Тер бөртмөсү (айрым учурларда «ысык чыгуу» деп да аталат) — ымыркайларда жана кичинекей балдарда негизинен ысык күндөрү кездешүүчү тери оорусу.
Тер бөртмөсү эмне себептен пайда болот?
«Ысык чыгуу» же милиария деп аталган бул бөртмө ашыкча тердөөнүн кесепетинен тер бездери бүтөлүп калганда пайда болот. Натыйжада териде кызыл тактар же ыйлаакчалар пайда болот. Бул оору көбүнчө жайында, ысык жана нымдуу аба ырайында күчөйт. Синтетикалык кездемеден тигилген жылуу кийимдер оорунун ого бетер күчөшүнө себеп болушу мүмкүн.
Тер бөртмөсүнүн түрлөрү
Тер бөртмөсүнүн бир нече түрү бар:
- Кристаллдык тер бөртмөсү (Miliaria crystallina) — тер бөртмөсүнүн эң жеңил түрү. Бул эпидермис деп аталган теринин үстүнкү катмарына таасир этет. Мында ымыркайдын терисинде майда, ак, ыйлаакчага окшогон бөртмөлөрдү көрүүгө болот;
- Кызыл тер бөртмөсү (Miliaria rubra) — тер бөртмөсүнүн бул түрү теринин сырткы катмарынын тереңинде жайгашат. Miliaria rubra көбүнчө «ысык чыгуу» деп аталат, бөртмөнүн айланасындагы тери кызарып, ооруп жана кычыша баштайт;
- Терең тер бөртмөсү (Miliaria profunda) — теринин эң терең катмарына (дермиске) таасир этет. Наристелер менен балдар арасында өтө сейрек кездешет. Адатта чоңдордун бут, кол жана курсак терисинин бетинде пайда болот.
Пайдалуу макала: Балдарда ичтин көбүшүнүн себептери
Тер бөртмөсүнүн белгилери
Тер бөртмөсү териде майда кызыл-кызгылт ыйлаакчаларды пайда кылат. Бул бөртмөлөр майда безеткилерге окшоп кетет. Бөртмөлөр өтө байкаларлык болгондуктан, кээде ата-энелерди тынчсыздандырат. Тер бөртмөсү ысытмага жана башка коркунучтуу белгилерге алып келбейт. Бирок айрым учурларда бөртмө кычышкандыктан, балаңыздын тынчы кетиши мүмкүн.
Эң көп кездешкен белгилери төмөнкүлөр:
- Кызгылт же кызыл түстөгү томпок чекиттер жана бөртмө түрүндө болот;
- Ымыркайларда көбүнчө моюн, колтук, чыканак бүктөмдөрү жана жалаяк кийгизилүүчү жерлерде кездешет;
- Кичинекей жана улуу курактагы балдарда бүдүр адатта моюн, көкүрөк жана бел аймагында пайда болот;
- Бүдүр сейрек учурларда бет, алакан же таман аймактарында кездешет;
- Кээде тер бөртмөсү кычышы мүмкүн;
- Бүдүрдү кашыганда, ал көбөйүп кетиши ыктымал;
- Ымыркайлардын терисинде тер бөртмөсү майда суу толгон ыйлаакчалар түрүндө кездешет.
Маанилүү: Балдардагы уйку нормасы жана уйкунун пайдалуу жактары
Тер бөртмөсүн дарылоо
Бөртмө, адатта, олуттуу коркунуч туудурбайт жана бир нече күндүн ичинде өзүнөн өзү тарап кетет. Эгер бөртмө 3 күндүн ичинде кетпесе же күчөсө, ириңдесе же айланасына кызаруу жайылса, ошондой эле балаңыздын дене табы көтөрүлсө, аз эмсе же алсыз болуп калса, дарыгерге кайрылыңыз.
Төмөнкү ыкмалардын жардамы менен ымыркайдын ыңгайсыздыгын жеңилдетип, айыгуусун тездетүүгө болот:
- Тер бөртмөсүнүн алгачкы белгилери байкалганда, баланы салкыныраак жерге алып өтүңүз;
- Баланын терисин салкын жана кургак кармаңыз;
- Бөртмө чыккан жерге компресс (жумшак кездемени бир нече кабат кылып, салкын сууга чылап) коюңуз;
- Баланын терисин салкын суу менен бир аз нымдап, андан соң этияттык менен кургатыңыз;
- Терини салкын кармоо үчүн ымыркайдын ашыкча кийимдерин чечиңиз, бөлмөнү да салкын кармаңыз;
- Балага көбүрөөк суюктук ичириңиз, мында ымыркайларды эмчек сүтү менен талапка жараша эмизүү, ал эми жашы улуураак балдарга көбүрөөк суу берип туруу сунушталат.
Маанилүү: Ар кандай бөртмөгө каршы кремдерди дарыгердин көрсөтмөсүсүз колдонбоңуз. Тер бөртмөсү аллергиялык бөртмөнүн түрүнө кирбегендиктен, дарылоочу кремдерди колдонуу жардам бербеши мүмкүн.
Тер бөртмөсүнүн алдын алуу
Ымыркайларда тер бөртмөсүнүн чыгуу коркунучун азайтуу үчүн төмөнкүлөр сунушталат:
- Ымыркайларды аба ырайына ылайыктап кийинтириңиз. Аларды дайыма эле, айрыкча күн ысыкта калың кездемелерге ороп коюунун кажети жок;
- Пахта кездемесинен тигилген кенен, тери дем ала турган кийимдерди тандаңыз;
- Ымыркайларды күндүн түз тийген нурларынан алыс кармаңыз;
- Ысык аба ырайында ымыркайларды салкын жерде кармаңыз. Күн өтө ысып кетсе, кондиционерди колдонуп бөлмөнү да салкындатыңыз;
- Ымыркайларды жылыткычтардан же башка жылуулук булактарынан алыс кармаңыз;
- Ашыкча тердөөнү көзөмөлдөп туруңуз. Эгер ымыркайдын териси кызарып кетсе же тердеп жатса, аны салкын жерге алып өтүңүз.
«Lalu» мобилдик тиркемебизди жүктөп алыңыз жана ымыркайыңызды туура багуу боюнча дарыгерлерден кеңеш алыңыз. Lalu менен кесипкөй эне болуңуз!
