Жүктілік кезіндегі сусыздану басқа кезеңдерге қарағанда жиі кездесетін жағымсыз жағдайлардың бірі болып саналады. Бұл кезеңде сусыздану көбінесе жеңіл түрде өтеді, бірақ кейде ана мен нәрестенің денсаулығына елеулі қауіп төндіретін қатты сусыздану байқалуы мүмкін.
Жүктілік әйел ағзасына айтарлықтай салмақ салады және жүкті әйелдер қосымша қоректік заттарды тұтынуы керек. Токсикоз, сондай-ақ жиі құсуға себеп болатын жағдайлар да сусызданудың пайда болуында маңызды рөл атқарады.
Жүктіліктегі сусыздану белгілері
Әдетте сусызданудың алғашқы белгісі — шөлдеу.
Терлегеннен кейін шөлдеген, ыстықта ұзақ уақыт болған немесе ұзақ уақыт су ішпеген адамдарда сусыздану ықтималдығы әсіресе жоғары болады.
Сусызданудың басқа белгілері мыналар:
- тамақтың немесе ауыздың құрғауы;
- еріннің құрғап, жарылуы;
- терінің құрғауы;
- көздің құрғауын сезіну;
- терінің жұқарып, сүйекке жабысып қалуы;
- қою түсті зәр;
- зәрдің аз-аздан шығуы;
- ыстық ауа райында да терлемеу;
- әлсіздік және шаршаңқы сезім;
- іш қату, үлкен дәреттің қатаюы және геморрой;
- әлсіздік, ұйқышылдық.
Кейбір жүкті әйелдер сусызданғанда жатырдың жиырылуын сезінуі мүмкін.
Сусыздану күшейгенде шөлдеу сезімі жоғалуы мүмкін. Жүктілік кезеңіндегі қатты сусызданудың кейбір белгілері мыналар:
- бас айналу және мазасыздану;
- жүректің жиі соғуы;
- нәресте қозғалысының өзгеруі;
- бас айналуға немесе естен тануға әкелетін төмен қан қысымы;
Қатты сусыздану күйзеліске және ағзалардың зақымдануына әкелуі мүмкін. Бұл жағдай сәбиге де зиян тигізуі ықтимал.
Жүктіліктегі сусыздану себептері
Сусыздану себептері 2 жалпы санатқа бөлінеді:
Суды жеткілікті мөлшерде ішпеу
Адамдардың күніне қанша су ішуі керектігі туралы көптеген ұсыныстар болғанына қарамастан, әр адамның суға деген қажеттілігі әртүрлі. Жоғарыда атап өткеніміздей, жүктілік әйел ағзасына қосымша қажеттіліктер тудырады. Сол себепті әйелдер әдетте алдыңғыға қарағанда осы жүктілік кезінде көбірек су ішуі керек.
Суды жеткілікті мөлшерде сіңіре алмау
Кейбір медициналық жағдайларда, әсіресе, құсу мен диарея (іш өту) кезінде ағзаның суды жеткілікті мөлшерде сіңіруі қиындайды.
Жүктілік кезінде жүрек айну және құсу жағдайлары басқа кезеңдерге қарағанда жиі кездеседі. Жүктіліктің 3%-ында кездесетін эклампсиясы бар әйелдер қатты салмақ жоғалтуға және сусыздануға әкелетін ауыр құсуды бастан кешіруі мүмкін.
Басқа денсаулық мәселелері, әсіресе метаболизмге әсер ететін жағдайлар жүктілікте сусыздануды тудырады. Оларға мыналар жатады:
- бүйрек аурулары;
- метаболизмге байланысты кейбір сирек кездесетін аурулар.
Қызықты ақпарат:
Жүктілік кезінде күн сайын 8-12 стақан (1,8-2,7 литр) су ішу керек. Су жүктілік кезінде пайдалы болып саналады. Ол ас қорытуға және ұрықтың қағанақ сұйықтығының түзілуіне көмектеседі. Су, сондай-ақ, қоректік заттардың ағзада таралуына қызмет етеді.
Асқынулары
Жүктіліктегі жеңіл сусыздану әдетте қауіпті емес, өйткені әйел ағзасын жеткілікті сұйықтықпен тез қамтамасыз ете алады, алайда қатты сусыздану ананың ғана емес, нәрестенің де өміріне қауіп төндіруі мүмкін.
Сусыздану қағанақ (амнион) сұйықтығы мөлшерінің азаюына әкеледі. Бұл баланың дамуына әсер етіп, мерзімінен бұрын босануға себеп болуы және ана сүтінің құрамына ықпал етуі мүмкін. Сусыздану сондай-ақ жүкті әйел мен дамып келе жатқан нәрестенің денсаулығы үшін маңызды қоректік заттардың жетіспеушілігіне де әкелуі мүмкін.
Суды жеткіліксіз сіңіру
Кейбір медициналық жағдайларда, әсіресе құсу және диарея (іш өтуi) дененің жеткілікті мөлшерде суды сіңіруін қиындатады.
Жүктілік кезінде жүрек айну және құсу жағдайлары басқа кезеңдерге қарағанда жиі кездеседі. Жүктіліктің 3%-ында кездесетін эклампсиямен ауыратын әйелдер салмақ жоғалтуға және сусыздануға әкелетін ауыр құсуды бастан кешіруі мүмкін.
Басқа денсаулық мәселелері, әсіресе метаболизмге әсер ететін жағдайлар жүктілік кезінде сусыздануды тудырады. Олар төмендегілер:
- бүйрек аурулары;
- кейбір сирек кездесетін метаболизмге байланысты аурулар.
Қызықты:
Жүктілік кезінде күн сайын 8-12 стақан (1,8-2,7 литр) су ішу керек. Су жүктілік кезінде пайдалы болып саналады. Ол ас қорытуға және ұрықтың қағанақ сұйықтығының түзілуіне көмектеседі. Су сондай-ақ ағзадағы қоректік заттардың айналымында қызмет етеді.
Қиындықтары
Жүктілік кезіндегі жеңіл сусыздану әдетте қауіпті емес, өйткені әйел денесіне жеткілікті сұйықтықты тез жеткізе алады, бірақ қатты сусыздану ананың ғана емес, нәрестенің өміріне де қауіпті болуы мүмкін.
Сусыздану амниотикалық сұйықтық мөлшерінің азаюына әкеледі. Бұл баланың дамуына әсер етуі, мерзімінен бұрын туылуына әкелуі және ана сүтінің сапасына әсер етуі мүмкін. Сусыздану жүкті әйел мен дамып келе жатқан нәрестенің денсаулығы үшін маңызды қоректік заттардың жетіспеушілігіне әкелуі мүмкін.
Қандай жағдайларда дәрігерге жүгіну керек?
Сусызданудың ауыр немесе жеңіл екенін өздігінен анықтау қиын.
Егер ауыз су немесе электролитті сусындар бұл жағдайды тез жақсартуға көмектеспесе, дереу дәрігерге жүгініңіз. Жүкті әйелдер төмендегі жағдайларда сусыздануға байланысты дәрігердің қаралуына баруы тиіс:
- әйел құрсақтағы баланың қозғалысы өзгергенін сезгенде;
- қан кету немесе сұйықтық ағуы басталғанда;
- мерзімінен бұрын босанудың белгісі болуы мүмкін толғақты бастан өткергенде;
- 12 сағаттан астам уақыт құсып немесе іші өткенде;
- сұйықтық ішкеніне қарамастан, ыстық ауа райында да терлемегенде;
- өте аз немесе мүлдем зәр шығармағанда;
- есінен танып немесе қатты әлсіздік сезінгенде.
Эклампсиясы немесе басқа да аурулары бар әйелдер ауруханаға баратын уақытты дәрігермен кеңесуі керек. Егер дәрігер әйелдің симптомдары шұғыл медициналық көмекті қажет етеді деп санаса, дереу жедел жәрдемге жүгіну қажет.
Пайдалы: Жүктілік кезіндегі қан аздық (анемия)
Сусызданудың алдын алу
Сусызданудың алдын алу үшін зәр мөлдір немесе өте ашық сары түске енгенше сұйықтық ішіңіз. Су құйылған ыдысты үнемі өзіңізбен бірге алып жүріп, жиі-жиі су, сұйықтық ішіп тұрыңыз.
Көп жаттығу жасайтын, өте ыстық ауа райында сыртта көп уақыт өткізетін әйелдер сұйықтықты салыстырмалы түрде көбірек ішуі керек.
Пайдалы: Жүктілік кезіндегі анемия (анемия)
Сусызданудың алдын алу үшін
Сусызданудың алдын алу үшін зәр мөлдір немесе өте ашық сары түске айналғанша сұйықтық ішіңіз. Су ыдысын әрқашан өзіңмен бірге алып жүр және жиі су, сұйықтық ішіп тұр.
Көп жаттығу жасайтын, өте ыстық ауа райында сыртта көп уақыт өткізетін әйелдер сұйықтықты салыстырмалы түрде көбірек тұтынуы керек.
