Кейбір әйелдерде жүктіліктің алғашқы кезеңдерінде іш қату байқалса, басқаларында мүлдем байқалмауы да мүмкін.
Бұл мақалада біз жүктілік кезінде іш неге қататынын, яғни іш қатудың себептерін және әйелдердегі мұндай қолайсыздықты жеңілдету үшін үй жағдайында қолдануға болатын қауіпсіз емдеу шараларын талқылаймыз.
Себептері
Іш қатудың себебі оның жүктіліктің қай кезеңінде пайда болғанына байланысты. Оның ықтимал себептеріне мыналар жатады:
Гормондар: гормондар деңгейінің өзгеруі жүктіліктің ерте кезеңінде ішек жиырылуын, яғни нәжістің ішектен шығуын баяулатады.
Бұл кезде тоқ ішекте судың сіңірілу мөлшері артып, нәжістің қатаюына әкеледі.
Жүктілікке арналған дәрумендер: пренаталды дәрумендер, әсіресе анемияға қарсы дәрілер темірге бай болады. Кейде бұл жүктілік кезіндегі негізгі дәрумендер тапшылығына байланысты тағайындалады. Темір нәжістің қараюына, қиын шығуына және іш қатуға себеп болады.
Жатырдың қысым түсіруі: жүктіліктің соңғы кезеңдерінде жатырдың ұлғаюына байланысты ішекке қысым түседі. Бұл нәжістің ішек арқылы қозғалуын қиындатады.
Сонымен қатар кейде ішек жиырылуынан бөлек ісіну, асқазандағы жайсыздық және қатты, құрғақ, ауырсынумен шығатын нәжістің қалыптасуы да іш қатуға себеп болуы мүмкін.
Соның салдарынан нәжістен толық арыла алмау сезімі пайда болады. Іш қату, әсіресе жүктілік кезінде, көптеген қолайсыздық тудырады.
Жүктілік кезіндегі іш қатуды үй жағдайында емдеу
Жүктілік кезінде әйелдерде жиі кездесетін іш қатуды жеңілдететін, үй жағдайында қолдануға болатын қауіпсіз емдеу әдістері бар. Олар:
Жасунық: қосымша жасунық қабылдау немесе жасуныққа бай тағамдарды, сондай-ақ жеміс-жидектерді, көкөністер мен тұтас дәнді дақылдарды көбірек тұтыну нәжіс мөлшерін арттырып, оның ішек арқылы өтуін жеңілдетеді. Ересектер күніне 28-34 грамм аралығында жасунық тұтынуы керек.
Сұйықтық: жеткілікті мөлшерде су ішу қатқан нәжісті жұмсартып, оның оңай шығуына көмектеседі. Егер адам судың көмектеспей жатқанын сезсе, өз рационына сорпа, шай және табиғи тәтті жеміс немесе көкөніс шырындарын қоса алады.
Пайдалы: Жүкті әйелге пайдалы көкөністер
Белсенділік: белсенді болу ішектегі нәжістің қозғалуына ықпал етеді. Дәрігердің рұқсатымен тұрақты жаттығу жасау іш қатуды жеңілдетуге көмектеседі. Егер жаттығу жасауға мүмкіндік болмаса, күнде жаяу жүруге тырысыңыз.
Пробиотиктер: ішекте миллиондаған пайдалы бактерия өмір сүреді және оның дұрыс жұмыс істеуіне көмектеседі. Пробиотиктер ішектегі пайдалы бактериялардың көбеюіне көмектесіп, ішек жиырылуының қалыпты әрі тұрақты болуына қатысады.
Басқа емдеу әдістері
Егер жоғарыда аталған үй жағдайындағы емдеу әдістері көмектеспесе, дәрігермен басқа нұсқаларын талқылауға болады.*
Әйелдердің пренаталды дәрумендерді қабылдауы темір мөлшерін арттырады, мұндай жағдайда дәрігерлер құрамында темір мөлшері аз дәрумендерді ұсынады.
Жүктілік кезіндегі іш қатуды бастапқы медициналық емдеу әдісі — іш жүргізетін дәрі-дәрмектер. Олар науқастың дәретханаға баруын едәуір жеңілдетеді.
Іш жүргізетін дәрілерді қолдану негізінен қауіпсіз, бірақ жатырдың жиырылуын күшейтуі мүмкін болғандықтан, ынталандырушы, яғни күшті әсер ететін іш жүргізетін дәрілерден аулақ болған жөн.
Көптеген іш жүргізетін дәрі рецептсіз сатылғанымен, олардың қайсысы қауіпсіз екенін анықтау үшін дәрігермен кеңесіп қолданған жөн.
Жүктілік кезінде қолдануға болатын кейбір дәрі-дәрмектер туралы қысқаша мәлімет береміз.
Әйел жүктілік кезінде келесідей қауіпсіз іш жүргізетін дәрілерді қолдана алады:
Нәжіс массасын қалыптастыратын заттар
Пайдалы: Жүкті әйелге пайдалы көкөністер
Қозғалыс: белсенді болу ішектегі нәжістің қозғалысына көмектеседі, дәрігердің келісімімен тұрақты жаттығулар іш қатуды жеңілдетуге көмектеседі. Егер жаттығу жасауға мүмкіндік болмаса, күнделікті жаяу жүруге тырысыңыз.
Пробиотиктер: ішекте миллиондаған сау бактериялар өмір сүреді және оның дұрыс жұмыс істеуіне көмектеседі. Пробиотиктер ішектегі бактериялармен олардың сау штаммдарының көбеюіне көмектеседі, ішек қозғалысының қалыптан тыс және тұрақты болуына қатысады.
Басқа емдеу әдістері
Егер жоғарыдағы үй жағдайындағы емдеу әдістері нәтиже бермесе, дәрігермен мұның басқа нұсқаларын талқылауға болады.*
Әйелдердің пренаталды дәрумендерді қабылдауы темір мөлшерін арттырады, бұл жағдайда дәрігерлер темір мөлшері төмен дәрумендерді ұсынады.
Жүктілік кезіндегі іш қатуды алғашқы медициналық емдеу әдісі-бұл іш жүргізетін дәрі-дәрмектер, ол науқастың дәретханаға баруына көптеген қолайлылықтар мен жеңілдіктер жасайды.
Ерітінділерді қолдану әдетте қауіпсіз, бірақ ескерту, күшті ерітінділерден аулақ болған дұрыс, өйткені олар жатырдың жиырылуын күшейтуі мүмкін.
Көптеген іш жүргізетін дәрілер рецептсіз сатылғанына қарамастан, олардың қайсысы қауіпсіз екенін дәрігермен ақылдасып қолдану қажет.
Жүктілік кезінде қолдануға болатын кейбір дәрі-дәрмектер туралы қысқаша мәлімет береміз.
Әйел жүктілік кезінде келесі қауіпсіз іш жүргізетін дәрілерді қолдана алады:
Масса түзуші заттар
Олар нәжіс құрамына талшықтың қосылуына және судың көп мөлшерде сіңірілуіне көмектеседі. Осылайша олар нәжістің жұмсақ әрі жеңіл өтуін қамтамасыз етеді.
Іш жүргізетін дәрілердің мұндай түрлері түйілу мен ыңғайсыздық тудыруы мүмкін, сондықтан жүкті әйел мұндай дәрілерді қабылдамас бұрын дәрігермен кеңесіп, аз мөлшерден бастап, көбірек су ішуі керек.
Мысалы, көлем қалыптастыратын заттарға псиллиум, метилцеллюлоза және поликарбофил кіреді.
Нәжісті жұмсартатын дәрілер
Нәжісті жұмсартатын дәрілер нәжістегі су мөлшерін жеткілікті деңгейде сақтауға көмектеседі, бұл оны жұмсартып, өтуін жеңілдетеді.
Нәжісті жұмсартатын дәрілер әдетте жүкті әйелдерге рецепт бойынша дәрігердің ұсынысымен беріледі.
Майлы іш жүргізетін дәрілер
Майлы іш жүргізетін дәрілер нәжіс бетін тегіс қабықшамен қаптайды немесе ішек жолында тұрып қалған нәжістің денеден шығуына көмектеседі.
Глицеринді суппозиторийлер майлы іш жүргізетін дәрілердің бір түрі болып табылады. Бұл суппозиторийлерді қолданар алдында, әсіресе жүктілік кезінде денсаулық сақтау маманымен кеңесу қажет.
Осмостық іш жүргізетін дәрілер
Бұл іш жүргізетін дәрілер ішектегі су мөлшерін арттырып, нәжістің жұмсаруына көмектеседі. Олар сондай-ақ ішек бойымен нәжістің қозғалуын қамтамасыз етеді.
Іш жүргізетін дәрілердің бұл түрлері іштің кебуі мен түйілуіне себеп болуы мүмкін.
Жүктілік кезіндегі іш қатудың асқынулары
Көп жағдайда жүктілік кезіндегі іш қату қысқа мерзімді болады және емдеусіз немесе ең аз еммен өтіп кетеді. Сирек жағдайларда ұзаққа созылған іш қату ауыр жағдайларға әкелуі мүмкін, мұндай жағдайлар орын алмас бұрын дәрігермен кеңесіп, қажетті емдеу шараларын қабылдау керек.
Іш жүргізетін дәрілерді үздіксіз қолдану ішектің өздігінен нәжіс шығару қызметін “ұмытып қалуына” себеп болуы мүмкін.
Бұл дәрілер сонымен қатар кейбір адамдарда электролит және сұйықтық теңгерімінің бұзылуына әкеледі.
Мұндай мәселелер әдетте қант диабеті немесе бүйрек аурулары сияқты денсаулығында басқа да мәселелері бар адамдарға әсер етеді.
Іш жүргізетін дәрілердің түрлері және оларды қаншалықты жиі қабылдау керектігі туралы дәрігермен кеңесу шарт.
Дәрілердің бұл түрлері іштің ісінуі мен спазмын тудыруы мүмкін.
Жүктілік кезіндегі іш қатудың асқынулары
Көптеген жағдайларда жүктілік кезіндегі іш қату қысқа мерзімді болып табылады және емделмейді немесе минималды түрде өтеді. Сирек жағдайларда ұзаққа созылған іш қату ауыр жағдайларға әкелуі мүмкін, мұндай жағдайлар орын алмас бұрын дәрігермен кеңесіп, қажетті емдеу шараларын қабылдау керек.
Дәрі-дәрмектерді үздіксіз қолдану ішектің өздігінен бөліну жүйесін “ұмытуына” әкелуі мүмкін.
Бұл дәрілер сонымен қатар кейбір адамдарда электролит пен сұйықтық теңгерімінің бұзылуына әкеледі.
Мұндай мәселелер әдетте қант диабеті немесе бүйрек аурулары сияқты басқа денсаулық мәселелері бар адамдарға әсер етеді.
Сұрғыш заттардың түрлері және оларды қаншалықты жиі қабылдау керектігі туралы дәрігермен кеңесу қажет.
