Барлық әйелдерде, сондай-ақ жүктілік кезеңінде жүкті әйелдерде бас айналу жиі кездеседі. Оларды бастың айналуы, ал кейде бас айналумен қатар құлап қалам ба деген қорқыныш та мазалайды. Осы мақаламызда жүктілік кезіндегі бас айналудың себептері және дәрігерге қашан қаралу керектігі туралы толығырақ тоқталамыз.
Жүктілік кезіндегі бас айналу
Бұл жағдай әркімде әртүрлі сезілуі мүмкін, бірақ әдетте былай сипатталады:
- көз алдының бұлдырауы;
- тепе-теңдікті жоғалту;
- жеңіл жүрек айнуы;
- денені басқара алмай қалу сезімі.
Жүктілік кезінде бас айналудың себептері қандай?
Жүкті әйелдерде бас айналудың себептері көп болуы мүмкін, сондықтан ақпаратты оңай қабылдау үшін тізім жасадық.
Жүктіліктің алғашқы кезеңіндегі бас айналудың себебі: Вертиго — бас айналу сезімінің бір түрі. Бұл кезеңде бас айналу ағзадағы гормондық өзгерістер аясында болады: әйел ағзасында жаңа өмір пайда болып жатыр, сондықтан жүктіліктің басында бас айналу сияқты жайсыздық байқалуы мүмкін.
Жүктіліктің екінші триместріндегі бас айналу: Негізгі себептер: ағзадағы қан көлемінің ұлғаюы, ұрықтың өсуі, жүрек соғу жиілігінің артуы, вазодилатация. Сонымен қатар, қан қысымының күрт төмендеуіне байланысты бас айналуы мүмкін.
Бас айналу мигрень, жүрек ауруы, анемия, қандағы қант мөлшерінің төмендеуі, стресс және ұйқысыздық салдарынан туындауы мүмкін.
Жүктіліктің үшінші триместріндегі бас айналу: Жүктіліктің соңғы үш айында бас айналу қалыпты өтіп жатқан жүктілікте байқалмауы тиіс, сондықтан бұл кезеңде бас айналу мазаласа, дереу дәрігерге қаралу ұсынылады. Себептері әртүрлі болуы мүмкін, бірақ олардың барлығы сәби мен анаға зиян тигізуі немесе мерзімінен бұрын босануға әкелуі ықтимал. Мысалы, ашығу және қант мөлшерінің күрт төмендеуі баланың құрсақтағы жағдайына әсер етеді. Сондай-ақ тепе-теңдікті жоғалту себептеріне қандағы гемоглобин деңгейінің төмендігі, оттегі жетіспеушілігі, атмосфералық қысымның өзгеруі, токсикоз, ұрықтың ірі қан тамырларын қысуы, гестациялық қант диабеті жатуы мүмкін.
Жүктіліктің барлық кезеңіне ортақ себептер
Жүктілік кезінде кез келген уақытта бас айналуы мүмкін. Бұл жағдайлар белгілі бір триместрге байланысты емес.
Анемия
Сізде сау эритроциттер санының азаюымен сипатталатын анемия болуы мүмкін. Бұл ағзада темір мен фолий қышқылы жеткіліксіз болған кезде болады.
Бас айналумен қатар, анемия шаршауға, тері өңінің бозаруына немесе ентігуге әкелуі мүмкін.
Анемия жүктілік кезінде кез келген уақытта дамуы мүмкін. Егер жоғарыда аталған шағымдар сізді мазаласа, дәрігер жүктілік кезінде темір мөлшерін өлшеу және жағдайды бақылау үшін қан талдауын тағайындай алады. Анемия расталса, темір немесе фолий қышқылы қоспаларын қабылдауды ұсынуы мүмкін.
Сусыздану
Сусыздану жүктіліктің кез келген кезеңінде болуы мүмкін. Егер сізді жүрек айнуы мен құсу мазаласа, соның салдарынан жалпы сусыздану туындауы мүмкін. Сондай-ақ, жүктілік кезінде ағза сусыздануы мүмкін, өйткені бұл кезде денеңіз көбірек суды қажет етеді.
Сондай-ақ тепе-теңдіктің себептері қандағы гемоглобин деңгейінің төмендігі, оттегінің жетіспеушілігі, атмосфералық қысымның өзгеруі, токсикоз, ұрықтың үлкен тамырларды қысуы, жүктілік кезіндегі қант диабеті болуы мүмкін.
Жүктіліктің басында күніне кемінде 8-10 стақан су ішу керек және бұл мөлшерді екінші және үшінші триместрде арттырып отырған жөн, себебі сіз жүктіліктің кейінгі кезеңдерінде тамақтану рационына қосымша калория қосасыз. Бұл суды тұтынуды да көбейту керектігін білдіреді.
Жүктіліктің барлық кезеңдеріне қатысты жалпы себептер
Жүктілік кезінде кез келген уақытта бас айналуы мүмкін. Бұл шарттар белгілі бір триместрге байланысты емес.
Анемия
Сізде сау эритроциттер санының азаюымен сипатталатын анемия болуы мүмкін. Бұл денеде темір мен фолий қышқылы жеткіліксіз болғанда пайда болады.
Бастың айналуымен қатар, анемия сізді шаршауыңызға, теріңіздің бозаруына немесе ентігуге әкелуі мүмкін.
Жүктілік кезінде кез келген уақытта анемия дамуы мүмкін. Егер жоғарыда аталған шағымдар сізді мазалайтын болса, дәрігер жүктілік кезінде темірдің мөлшерін өлшеу және оның жағдайын бақылау үшін қан талдауын жүргізе алады. Егер анемия расталса, темір немесе фолий қышқылының қосымшаларын ұсынуы мүмкін.
Сусыздану
Сусыздану жүктіліктің кез келген кезеңінде болуы мүмкін. Егер сізде жүрек айнуы мен құсудың мазасыздануы байқалса, бұл жалпы сусыздануға әкелуі мүмкін. Сондай-ақ, жүктілік кезінде ағза сусыздануы мүмкін, өйткені бұл кезде денеңізге көбірек су қажет.
Жүктіліктің басында күніне кемінде 8-10 стақан су ішу керек және бұл мөлшерді екінші және үшінші үш айлықта көбейту керек, өйткені сіз жүктіліктің кейінгі кезеңдерінде диетаңызға қосымша калория қосасыз. Бұл дегеніміз, суды тұтынуды да көбейту керек.
Жүктілік кезіндегі суға деген қажеттілікті тұтынатын тағамға қарай есептеуге болады. Тұтынылған әрбір калория үшін әдетте 1-1,5 мл су қажет болады (мысалы, күніне 2000 калория тұтынатын адамға тәулігіне 2000-3000 мл сұйықтық керек). Жүкті әйелдерге екінші триместрден бастап калория мөлшерін шамамен 300 калорияға арттыру ұсынылады. Сондықтан оларға екінші триместрден бастап, әдеттегі сұйықтық мөлшеріне қосымша тағы 300 мл сұйықтық ішу қажет.[1]
Маңызды: Жүктіліктегі сусыздану
Жүктілік кезіндегі бас айналуды бақылау
Жүктілік кезінде бас айналудың алдын алудың немесе оны азайтудың бірнеше жолы бар:
- Бір қалыпта ұзақ тұрмаңыз;
- Тік тұрған қалыптан отыруға немесе жатуға асықпаңыз;
- Екінші және үшінші триместрде шалқадан жатудан аулақ болыңыз;
- Қандағы қант мөлшерінің төмендеуіне жол бермеу үшін дұрыс тамақтану қағидаларын ұстаныңыз;
- Сусызданудың алдын алу үшін көбірек су ішіңіз;
- Ыңғайлы әрі қимыл-қозғалысты шектемейтін киім киіңіз.
- Бас айналуына себеп болатын ауруларды емдеу үшін дәрігер тағайындаған қоспалар мен дәрі-дәрмектерді қабылдаңыз.
Жүктілік кезінде басыңыз айналса, не істеу керек?
Ең алдымен, жайлап отырып, су ішіп, көзіңізді жұмбауыңыз керек. Белгілі бір затқа көз тігіп қарап отырған дұрыс.
Егер жалпы жағдайыңыз жақсармаса, онда қан қысымыңызды өлшеуіңіз керек. Бас айналуының себебі қан қысымының төмендеуі болуы ықтимал. Мұндай жағдайда терезелерді ашып, жатуыңыз қажет.
Егер бұл жағдайға қандағы қант деңгейінің төмендеуі себеп болса, онда кәмпит немесе қандай да бір тәтті нәрсе жеуіңіз керек.
Егер жоғарыда аталған шаралар көмектеспесе, дереу жедел жәрдем шақырыңыз. Есіңізде болсын, жүктіліктің соңғы кезеңдерінде байқалған бас айналу шұғыл медициналық көмекті қажет етуі мүмкін!
Сау болыңыз!
Біріншіден, сіз жай отыруыңыз, су ішуіңіз және көзіңізді жұмбауыңыз керек. Бір затқа мұқият қарап тұрған жақсы.
Жалпы жағдайыңыз жақсармаса, қан қысымыңызды өлшеуіңіз керек. Мүмкін, бас айналуының себебі қан қысымының төмендеуі болуы мүмкін. Мұндай жағдайда сіз терезелерді ашып, жатуыңыз керек.
Егер бұл жағдайдың себебі қандағы қант деңгейінің төмендеуі болса, онда сіз кәмпит немесе тәтті жеуіңіз керек.
Егер жоғарыдағы шаралар көмектеспесе, дереу жедел жәрдем шақырыңыз. Есіңізде болсын, жүктілік кезіндегі бас айналу жүктіліктің соңғы кезеңдерінде байқалуы шұғыл көмекті қажет етуі мүмкін!
Сау болыңыз!
