Jatır bulshıq et toqimasınan ibarat hám hár qanday bulshıq et bosasqan hám kerilgen halda bolıwı múmkin. Hámiledar bolmaǵan hayalda, mısalı, menstruaciya waqtında jatır qısqaradı, al tuwıw waqtında bul qısqarıw náresteniń tuwılıwına járdem beredi. Bul maqalamız arqalı jatır tonusı normadan asıw belgileri, sebepleri hám emlew usıllarına toqtap ótemiz.
Jatır tonusı artıwı degen ne?
Jatır tonusı artıwı hámiledarlıq dáwirindegi patologiya bolıp, ol miometriy bulshıq etleriniń, yaǵnıy jatırdıń bulshıq et qatlamınıń uzaq múddetli zorıǵıwında kórinedi.
Óz-ózinen, bul patologiya kesellik dep esaplanbaydı, biraq bulshıq et tonusınıń artıwı hámiledarlıqtıń erte toqtatılıwına yaki erte tuwılıwǵa sebep bolǵanlıǵı ushın qáwipli esaplanadı.
Sońǵı waqıtlarda jatır tonusınıń artıwı hár ekinshi hámiledar hayalda ózin kórsetedi hám, ókinishke oray, ayırım hayallar bunday patologiyaǵa úlken áhmiyet bermeydi, bunı tábiyiy jaǵday dep esaplaydı, biraq bul geyde awır aqıbetlerge alıp keledi, geyde bolsa keshiktirilgen aqıbetlerdi saplastırıw múmkin emes.
Sonıń ushın hayallardıń bunday patologiyaǵa qatań itibar menen qatnas jasap, emlewi kerek.
Bulshıq etlerdiń hádden tıs spazmı hámiledarlıqtıń rawajlanıwına júdá unamsız tásir etedi:
- embrionnıń endometriyge jabısıwı qıyınlasadı;
- normal placenta qáliplesiwinde qıyınshılıqlar payda boladı;
- placentanıń yamasa onıń bóleginiń ajıralıw qáwpi rawajlanadı;
- qan tamırları qısıladı hám hámile jeterli kislorod ala almaydı, gipoksiya rawajlanadı;
- kóbinese jatır tonusınıń joqarılıǵı hámile rawajlanıwınıń keshigiwi hám hár qıylı anomaliyalardıń sebebi boladı.
Jatır gipertonusı belgileri
Miometriy bulshıq etleriniń kúshleniwiniń tiykarǵı belgileri tómendegilerden ibarat:
- qarınnıń tómengi bóliminde kúshleniw sezimi;
- qarınnıń tómengi hám bel bóliminde hayız waqtındaǵı sıyaqlı awırıw sezimleri;
- hámiledarlıqtıń ekinshi yarımında qarın qattılasıwı, tap «tas» sıyaqlı qatıwı;
- hámiledarlıqtıń ekinshi yarımında gipertonustı vizual túrde ajıratıw múmkin: qarın boslıǵı qısılǵanday boladı, onıń forması ózgeredi.
Geyde, ásirese hámiledarlıqtıń dáslepki dáwirlerinde, hayal jatır bulshıq etleriniń tonusın sezbewi múmkin. Bunday jaǵdayda tek ǵana shıpaker tekseriwler arqalı gipertonustı anıqlay aladı. Patologiya qáwpin esapqa alǵan halda, tuwıw múddetine jaqın dáwirlerde shıpakerge májbúriy túrde turaqlı barıp turǵan halda hámiledarlıqtı baqlap barıw kerek.
Hámiledarlıqtaǵı ózińiz hám hámileńizdegi normal ózgerislerdi baqlap barıw da túrli patologiyalıq ózgerislerdiń belgilerin erte anıqlawǵa imkan beredi. Solay eken, mobil telefonıńızǵa «Lalu» qosımshasın júklep alıń hám háptelik ózgerisler arqalı jaǵdayıńızdı baqlap barıń.
Jatır tonusı artıwınıń sebepleri
Jatır tonusınıń artıwı kóplegen sebeplerge baylanıslı júzege keledi. Anıq sebepti tabıw belgili bir emlew usılın tańlawda úlken áhmiyetke iye.
Kóbinese tómendegi faktorlar usı patologiyanıń júzege keliwine sebepshi boladı:
- hámiledarlıq dáwirindegi gormonal buzılıwlar;
- hayal denesi ayırım jaǵdaylarda hámileni qáwipli jat dene sıpatında biliwi hám onı shetke qaǵıwǵa umtılıwı;
- jatırdıń standart emes dúzilisi;
- ginekologiyalıq kesellikler: endometrioz, mioma, máyekdan kistaları;
- hayaldıń ruwxıy-psixologiyalıq jaǵdayı: sharshaw, uyqısızlıq, stress;
- aldın ótkerilgen abortlar, jatırdaǵı xirurgiyalıq operaciyalar;
- magniy jetispewshiligi;
- hámiledarlıq dáwiri aralıǵınıń qısqalıǵı;
- zıyanlı ádetler hám nadurıs turmıs tárizi.
Paydalı maqala: Hámiledarlıqta neler múmkin emes?
Diagnostika
Jatır tonusınıń artıwın múmkin bolǵanınsha tezirek diagnozlaw júdá áhmiyetli, sebebi hámiledarlıqtıń unamlı ótiwi usı jaǵday menen baylanıslı bolıwı múmkin.
Jatır gipertonusın anıqlawdıń bir neshe usılı bar:
- palpaciya;
- UZI tekseriwi;
- tonusometriya.
Eger tekseriwlerde jatır gipertonusı tastıyıqlansa, patologiyanıń sebebin anıqlaw ushın qosımsha laboratoriyalıq tekseriwler buyırıladı.
Eger ózińizde jatır gipertonusı belgilerin sezseńiz, dárhal shıpakerge barıń, jatır bulshıq etleri tonusınıń artıwına ne sebep bolıp atırǵanın anıqlaw ushın tolıq tekseriwlerden ótiń.
Hámiledarlıqta jatır tonusın emlew
Jatır tonusı artıwın emlew onı keltirip shıǵarǵan sebeplerge baylanıslı. Emlew tekseriw nátiyjelerine qarap belgilenip, shıpaker tárepinen alıp barıladı. Jatır gipertonusı anıqlanǵanda hámiledar hayal, birinshi náwbette, jatıwda dem alıwın támiyinlewi kerek.
- Eger jaǵday gormonal buzılıwlar sebepli kelip shıqsa, onda hámiledar hayalǵa gormonal dáriler buyırıladı.
- Eger hámiledarlıqta infekciyalar yamasa basqa kesellikler anıqlansa, olardı emlewge qaratılǵan ilajlar ámelge asırıladı.
- Eger jatırdıń gipertonusı qan uyıwınıń kúsheyiwi menen baylanıslı bolsa, onda nawqasqa qandı suyıltıwshı dáriler buyırıladı.
Profilaktikası
Málim bolǵanınday, kesellikti emlewge qaraǵanda onıń rawajlanıwınıń aldın alıw maqsetke muwapıq. Jatır tonusı artıwı patologiyası profilaktikasında júdá ápiwayı hám nátiyjeli ilajlar bar. Atap aytqanda:
- Hámiledarlıqqa itibar menen tayarlanıw kerek: ómirdiń bul áhmiyetli dáwirine qádem qoyıwdan aldın barlıq juqpalı hám somatikalıq keselliklerdi emlew, sozılmalı kesellikler ushın tekseriwden ótiw shárt.
- Poliklinikada dizimnen ótiń, turaqlı túrde shıpaker qabılına barıń hám usınıslarına ámel etiń;
- Keminde 8 saat uyıqlań, jaqsı awqatlanıń hám stressli jaǵdaylardan qashıwǵa háreket etiń;
- Fizikalıq aktivlikte normanı saqlań, awır fizikalıq jumıslardan tıyılıń;
- Qandaǵı magniy dárejesin qadaǵalań, vitamin komplekslerin qabıl etiw boyınsha qánige menen másláhátlesiń;
- Zıyanlı ádetlerden waz keshiń, kúndelikli tártip hám dietaǵa ámel etiń, fizikalıq hám ruwxıy stressti azaytıń.
