Hámiledarlıqtıń bawır ishi xolestazı, ádette hámiledarlıq xolestazı dep ataladı, bul hámiledarlıqtıń sońǵı múddetlerinde kelip shıǵatuǵın bawır keselligi. Jaǵday kúshli qıshıwdı keltirip shıǵaradı, biraq hayal denesinde bórtpeler baqlanbaydı. Qıshıw ádette qol hám ayaqlarda payda boladı, sonıń menen birge deneniń basqa bólimlerine de tásir etiwi múmkin.
Kesellik hámiledar hayaldı qıshıw sıyaqlı jaǵımsız jaǵday menen tınıshsızlandırıw menen birge, rawajlanıp atırǵan hámile salamatlıǵına jiddiy qáwip tuwdıradı.
Belgileri
Denedegi kúshli qıshıw hámiledarlıq xolestazınıń tiykarǵı belgisi. Hesh qanday bórtpeler baqlanbaydı. Kópshilik hayallarda qol alaqanlarında yamasa ayaq astında qıshıw payda boladı, biraq ayırım hayallarda pútkil denesinde qıshıw jaǵdayı bolıwı múmkin. Hámiledarlıqta qıshıw kóbinese túnde kúsheyedi hám sol sebepli hámiledar hayalda uyqısızlıq baqlanadı.
Qıshıw hámiledarlıqtıń úshinshi trimestrinde kóbirek ushırasadı, biraq geyde bul jaǵday erterek baslanıwı da múmkin. Tuwılıw sánesi jaqınlasqan sayın bul jáne de kúsheyedi. Biraq, balańız dúnyaǵa kelgennen soń, qıshıw ádette bir neshe kún ishinde joǵaladı.
Hámiledarlıq xolestazınıń basqa kemirek payda bolatuǵın belgileri tómendegilerdi óz ishine alıwı múmkin:
- Teride hám kózdiń aq bóliminde sarǵayıw (sarıqlıq)
- Kewil aynıwı;
- Ishteydiń páseyiwi yamasa joq bolıwı.
- Qoyıw reńli sidik;
- Ashıq reńli dáret;
- Sharshaw (haddennen tıs sharshaw);
- Qarınnıń joqarı oń bóliminde awırıw.
Qashan shıpakerge múrájat etiw kerek?
Eger deneńizde, ásirese qol hám ayaqlarda turaqlı yamasa kúshli qıshıw jaǵdayı baqlansa, dárhal shıpakerge múrájat etiń.
Hámiledarlıq xolestazı sebepleri
Hámiledarlıq xolestazı keselliginiń sebebi anıq emes. Hámiledar hayaldıń násil quwıwshılıǵı bul jaǵdayda áhmiyetli rol oynaydı. Geyde bul jaǵdaylar shańaraq tariyxında shańaraq keselligi sıpatında ushırasadı. Sonday-aq, ayırım genetikalıq variantlar da anıqlanǵan.
Bul jaǵdayda hámiledarlıq gormonları da qatnasıwı múmkin. Hámiledarlıq gormonları dárejesi tuwılıw sánesi jaqınlasqanda kóteriledi. Shıpakerlerdiń pikirinshe, bul bawırda payda bolǵan as sińiriw sistemasındaǵı maylardı ıdıratıwǵa járdem beretuǵın óttiń normal aǵıwın páseytiwi múmkin. Ót bawırdan shıǵıw ornına, aǵzada toplanadı. Nátiyjede, ót qan aǵımına kiredi, bul bolsa qıshıw jaǵdayınıń júzege keliwine sebep boladı.
Qáwip tuwdırıwshı faktorlar
Hámiledarlıqta hayallarda xolestaz rawajlanıw qáwpin asırıwı múmkin bolǵan faktorlar tómendegiler:
- Aldın hámiledarlıq xolestazı menen awırǵan jaqın tuwısqanınıń bar ekenligi;
- Aldınǵı hámiledarlıqta xolestaz keselligi bar bolǵanda, keyingi hámiledarlıqta onıń qayta kelip shıǵıw qáwpi 60-70% ti quraydı*;
- Bir hám onnan artıq balaǵa hámiledar bolıw;
- Hámiledarlıqtan aldın bawırda zıyanlanıw jaǵdayı baqlanǵan bolsa;
- Jasalma tuqımlandırıw nátiyjesinde hámiledar bolıw.
Emlew hám aldın alıw
Emlew ádette simptomlardı, tiykarınan qıshıwdı saplastırıwǵa hám júzege keliwi múmkin bolǵan asqınıwlardıń aldın alıwǵa qaratılǵan.
Hámiledarlıq dáwirinde xolestaz hám basqa mashqalalar qáwpin azaytıw ushın taza miywe hám kókónisler menen salamat, teń salmaqlı dietaǵa ámel etiw áhmiyetli.
Tuwrı tártipte awqatlanıw hámiledarlıq xolestazı menen awırǵan hayallarǵa keselliktiń awır asqınıwların kemeytiwge járdem beredi. Bawır iskerligine járdem beretuǵın awqatlar ásirese paydalı bolıwı múmkin. Bul jaǵday azıqlıq zatlardıń sińiriliwine kesent beretuǵınlıǵı sebepli, ilajı barınsha azıqlıq zatlarǵa bay awqatlardı tutınıw da áhmiyetli.
Emlewler hám dietaǵa tiyisli bolǵan shıpaker kórsetpelerine ámel etiw áhmiyetli. Dieta bul shıpaker jazıp bergen dári-dármaqlarǵa alternativ variant emes.
Paydalı: Hámiledar hayal ushın paydalı kókónisler
Hámiledarlıq xolestazı asqınıwları
Hámiledarlıq xolestazı menen baylanıslı asqınıwlar anada hám/yamasa rawajlanıp atırǵan nárestede júzege keliwi múmkin.
Bolajaq analarda bul jaǵday waqtınsha deneniń maydı qabıl etiw jaǵdayına tásir etiwi múmkin. Az muǵdardaǵı maydıń sorılıwı qan uyıwında qatnasatuǵın K vitamin dárejesiniń páseyiwine alıp keledi. Biraq bul asqınıw kemnen-kem jaǵdaylarda júz beredi.
Xolestaz benen awırǵan adamlarda K vitamini tómen dárejede boladı, bul qan ketiw itimalın asıradı, sonıń ushın tuwılıwdan aldın hám keyin kóbinese K vitamini qosımshalarına talap seziledi.
Nárestelerde hámiledarlıq xolestazınıń asqınıwları awır bolıwı múmkin. Olar tómendegilerdi óz ishine aladı:
- Erte tuwılıw;
- Mekoniy menen dem alıw sebepli dem alıw menen baylanıslı mashqalalar;
- Hámiledarlıqtıń aqırında, tuwılıwdan aldın balanıń ólimi (óli tuwılıw).
Bunday asqınıwlar náresteńiz densawlıǵı ushın júdá qáwipli esaplanǵanı ushın shıpaker tuwılıw procesin erte qozǵatıwı múmkin.
Sonıń ushın hámiledar hayal ózinde kúshli qıshıw yamasa basqa da normal emes ózgerislerdi sezse, dárhal shıpakerge múrájat etiwi úlken áhmiyetke iye.
