Жүкті әйелдің ағзасында жүктілік кезінде көптеген өзгеріс болады. Атап айтқанда, жүктілік кезінде теріде, шашта және тырнақтарда бірқатар өзгеріс байқалуы мүмкін. Бұл мақалада жүктілікке байланысты теріде пайда болатын кейбір өзгеріс туралы мәлімет береміз.
Жүктілік кезінде әйелдердің терісінде мынадай өзгерістер болуы мүмкін:
- Санның ішкі жағындағы, кеуде және омырау ұшындағы қара дақтар;
- Мелазма (беттегі пигменттік дақтар);
- Іштегі қара сызық;
- Стриялар (тері созылуының іздері);
- Акне (безеу);
- Телеангиэктазиялар (ұсақ қан тамырларының кеңейіп, жұлдызша немесе тор тәрізді болып көрінуі);
- Күретамырлардың варикозды кеңеюі.
Олардың көпшілігі қалыпты жағдай болып саналады және гормондық өзгерістерге байланысты пайда болады.
Гиперпигментация
Гиперпигментация — меланиннің шамадан тыс бөлінуі салдарынан теріде пайда болатын қара дақтар.
Әдетте, гиперпигментация босанғаннан кейін кетеді, бірақ бұл үдеріс бірнеше жылға созылуы да мүмкін.
Мелазма — жүктілік кезіндегі гиперпигментацияның бір мысалы. Кейбіреулер мұны “жүктілік бетпердесі” деп атайды. Бетте, беттің ұртында, мұрында және маңдайда пайда болған қоңыр дақтар мелазмаға тән белгі болып саналады.
Жүктілік кезінде мелазманы емдеу әдістерін білу үшін дерматологтың тексерілуінен өту қажет.
Таңертеңгі сағат 10:00-ден 14:00-ге дейінгі уақытта күн сәулесінен сақтану, күннен қорғайтын құралдарды пайдалану және далаға шыққанда кең жиекті қалпақ кию мелазма белгілерін азайтуға көмектеседі.
Стриялар
Стриялар жүкті әйелдерде жиі кездеседі. Жүктілік кезінде көбінесе іш, кеуде немесе сан сияқты созылатын жерлерде айқын көрінеді.
Стриялар бастапқыда қызғылт-күлгін түсті болып, уақыт өте келе күміс немесе ақ түске айналады.
Олар көбінесе бозарып кетсе де, ешқашан толықтай жойылмайды.
Сүйелдер
Кейбіреулер мұны “жүктілік маскасы” деп атайды.
Жүктілік кезінде тері бетінде сүйелдердің пайда болуы қалыпты жағдай. Мұндай бөртпелер әдетте мойын, кеуде, арқа, жамбас және кеуде астында пайда болады.
Сүйелдер әдетте қауіпті емес. Егер олар киім тиетін немесе жиі жанасудан тырналу ықтималдығы бар жерде орналасса, дәрігер оларды алып тастауы мүмкін.
Безеу
Жүктілік кезінде безеулер пайда болып, көбеюі мүмкін.
Безеуді емдеудің көптеген әдісі бар. Қандай да бір дәрі-дәрмек қолданбас бұрын маманмен кеңесу қажет.
Жалпы гигиена ережелері безеуді емдеуде маңызды рөл атқарады. Гигиена ережелеріне мыналар жатады:
- бетті жылы сумен жуу;
- күніне екі рет бет тазартатын құралды пайдалану;
- шашты беттен аулақ ұстау;
- күн сайын сусабын қолдану;
- безеулерді сықпау;
- майсыз косметиканы пайдалану.
Күретамырлардағы өзгерістер
Телеангиэктазиялар — көбінесе бетке, мойынға және қолға шығатын ұсақ, қызыл күретамырлар.
Жүктілік кезіндегі гормондық өзгерістер терідегі жағымсыз өзгерістерге, сондай-ақ қан көлемінің артуына әкеледі.
Күретамырлардың варикозды кеңеюі — жүктілік кезіндегі салмақ артуы мен жатыр қысымынан туындайтын, ауырсынумен білінетін, кеңейген тамырлар. Бұл ауру аяқтарға қан ағымын баяулатады.
Күретамырлардың варикозды кеңеюі аяқтарда, қынап айналасында және тік ішекте пайда болуы мүмкін. Оларды әдетте босанғаннан кейін дәрігердің емі арқылы жоюға болады.
Күретамырлардың варикозды кеңеюінің әсерін азайту және симптомдарды жеңілдету үшін мынадай сақтық шараларын қолданыңыз:
- Отыру және түрегеп тұру уақытын шектеңіз;
- Ұзақ уақыт отырған кезде аяғыңызды айқастырмаңыз;
- Мүмкіндігінше, аяғыңызды жоғары көтеріп отырыңыз;
- Жиі жаттығу жасаңыз;
- Іш қатуынан сақтаныңыз.
Басқа жағдайлар
Веналардағы өзгерістер
Телеангиоэктазиялар – бұл көбінесе бет, мойын және қолдарға әсер ететін кішкентай қызыл тамырлар.
Жүктілік кезіндегі гормоналды өзгерістер терідегі жағымсыз өзгерістерге, сондай-ақ қан көлемінің артуына әкеледі.
Веналардың варикозды кеңеюі – жүктілік кезіндегі салмақтың артуы мен жатыр қысымынан туындаған ауырсыну тудыратын кеңейген тамырлар. Бұл ауру аяқтарға қан ағымын төмендетеді.
Веналардың варикозды кеңеюі аяқтарда, қынап маңында және тік ішекте пайда болуы мүмкін. Оларды әдетте босанғаннан кейін дәрігердің көмегімен емдеуге болады.
Веналардың варикозды кеңеюінің әсерін азайту және симптомдарды жеңілдету үшін келесі сақтық шараларын орындаңыз:
- Отыру және тұру уақыттарын шектеңіз;
- Ұзақ уақыт отырған кезде аяқтарыңызды босатыңыз (айқастырып отырмаңыз);
- Мүмкін болса, аяқтарыңды көтер;
- Жиі жаттығыңыз;
- Іш қатудан сақтаныңыз.
Басқа жағдайлар
Жүктілік кезінде жүктілік қышымасы, жүктілік пемфигоиды (жүктілік герпесі) және жүктіліктегі бауырішілік холестаз сияқты аурулар да кездеседі.
Жүктілік қышымасы
Жүктілік қышымасының белгілеріне жәндік шаққанға ұқсас ұсақ, қышытатын бөртпелер жатады. Ұрыққа байланысты иммундық жүйеде пайда болған өзгерістер осы ауруды тудыруы мүмкін.
Қышыма жүктілік кезеңінде әйелдерде пайда болуы мүмкін және оның белгілері көбінесе күннен-күнге күшейеді.
Жүктіліктегі бауырішілік холестаз
Жүктіліктегі бауырішілік холестаз — жүктілікке байланысты туындайтын, үшінші триместрде анықталатын бауыр ауруы.
Қатты қышу бөртпесіз пайда болуы мүмкін. Алақанда, табанда немесе бүкіл денеде қышу сезімі байқалады.
Кез келген ерекше тері ауруларына тап болған кезде, дереу ауруханаға хабарласыңыз. Жүктілік кезінде теріге қатысты мәселе туындаса, ем қабылдаудан бұрын міндетті түрде дәрігермен кеңесіңіз.
Жүктілік кезіндегі бауырішілік холестаз
Жүктілік кезіндегі бауырішілік холестаз – жүктіліктен туындаған, үшінші триместрде анықталатын бауыр ауруы.
Қатты қышу бөртпесіз болуы мүмкін. Алақандар, табандар немесе бүкіл денеде қышу байқалады.
Кез келген әдеттен тыс тері ауруларына тап болсаңыз, дереу ауруханаға қаралыңыз. Жүктілік кезінде тері мәселесі туындаса, міндетті түрде емделуден бұрын дәрігермен кеңесіңіз.
