Жаш балдардын туруктуу кусуусунун көптөгөн ыктымал себептери бар. Ымыркайдын кусуусу негизинен төмөнкү себептерден улам пайда болот:
- Аппендицит: ич оорусу, жеңил ысытма жана табиттин жоголушу менен катар эле жүрөк айлануу жана кусуу аппендициттин эң кеңири таралган белгилеринин бири болуп саналат;
- Унаа оорусу (жол жүргөндө жүрөк айлануу): бул оору жаш балдарда көп кездешет, кээде жүрөк айлануу, кусуу, муздак тер басуу, чарчоо жана табиттин жоголушу менен коштолот;
- Мээ чайкалышы: мээ чайкалышы — башка тийген соккунун кесепетинен пайда болуучу мээнин олуттуу жаракаты жана ал кусууга себеп болушу мүмкүн. Башка сокку тийгенден кийин бала кусса, аны дароо дарыгерге көрсөтүңүз;
- Тамак-аш аллергиясы же көтөрө албоочулук: жүрөк айлануу, кусуу жана диарея тамак-аш аллергиясынын жана аны көтөрө албоочулуктун мүмкүн болгон белгилеринен болуп саналат;
- Тамак-аштан уулануу: кусуу тамак-аштан уулануунун кеңири таралган белгиси болуп саналат жана ал адатта диарея жана ашказан оорусу менен коштолот;
- Гастроэнтерит: бул оору адатта балдарда ротавирустан улам пайда болуучу, кусууга (адатта 1–2 күн) жана диареяга (адатта 5–7 күн) алып келүүчү ашказан «гриппи» болуп саналат.
Мындан тышкары, гастроэзофагеалдык рефлюкс оорусу (ГЭРО), ар кандай инфекциялар, ичеги моторикасынын бузулушу, дары-дармектер, уу заттар, пилорикалык стеноз жана стресс сыяктуу факторлор да кусууга себеп болушу мүмкүн.
Ымыркайдын кусуусунун алдын алуу
Балаңыздын күтүлбөгөн жерден кусушу сизди тынчсыздандырышы табигый нерсе. Наристеңиз коопсуз жана өзүн жакшы сезиши үчүн, биринчи кезекте сабырдуу болуп, төмөнкү кеңештерге кулак салыңыз:
Ымыркай суусабаганына ынаныңыз
Суусуздануу – кабыл алынгандан көп суюктукту жоготуу, бул болсо дененин иштеши үчүн зарыл болгон маанилүү заттардын азайышына алып келет.
Катуу кусуу жана диарея жаш балдарда суусуздануунун негизги себеби болуп саналат. Суюктук ичүү адатта суусуздануунун жеңил түрүн жоюу үчүн жетиштүү болсо да, оор учурларда медициналык дарыланууну талап кылат.
Суюктук ичириңиз
Регидратация — жоголгон суюктукту жана электролиттерди калыбына келтирүү. Бул үчүн балага ооз аркылы регидратация эритмесин (ОРС, дарыканада сатылат) аз-аздан, бирок тез-тез бериңиз: 2 жашка чейинки балага ар 1–2 мүнөт сайын бир чай кашыктан, ал эми чоңураак балага чыныдан кичинекей ууртам менен. Бала кусса, 10 мүнөт күтүп, жайыраак уланта бериңиз. Жөнөкөй суу электролиттерди калыбына келтирбейт. Эмчектеги ымыркайды эне сүтү же сүт аралашмасы менен аз-аздан, тез-тез тамактандырууну уланта бериңиз.
Симптомдорду жазып туруңуз
Балаңызда кусуу кандай жана качан болгону жөнүндө жазып туруу керек. Балаңыз ар бир жолу кусканда төмөнкүлөрдү жазып алыңыз:
- Дата;
- Күндүн убактысы;
- Канча убакытка созулганы;
- Кусундунун курамында катуу заттардын кездешүүсү же өтө суюк болушу;
- Баланын акыркы убакта эмне жегени же ичкени;
- Дене табынын көтөрүлүшү, ичтин оорушу же диарея сыяктуу башка белгилердин бар болушу.
Педиатрды чакырыңыз
Олуттуу себепсиз эле тез-тез, түшүнүксүз кусуу байкалганда ар дайым дарыгерге кайрылуу зарыл. Телефон чалганыңызда оорунун так белгилерин айтыңыз.
Оорунун себеби аныкталбаган учурларда педиатр так диагноз коюу үчүн кан, заара жана заң анализин тапшырууну же рентгенге түшүүнү сунуштайт.
Шашылыш медициналык жардамды талап кылган белгилер
Жаш балдардын кусуусу адатта кооптуу абал деп эсептелбесе да, медициналык жардамга кайрылуу керек болгон учурлар бар:
- Кан аралаш кусуу;
- Заарада кандын келиши;
- Эс-учунун чаташуусу жана летаргия (өтө алсыздык);
- Баштагы жана моюндагы оору;
- Ичтин катуу оорушу;
- Заара чыгарганда оору;
- Жашыл же саргыч-жашыл (өт аралаш) кусуу же фонтандай атылып чыккан катуу кусуу;
- Жүрөктүн тез согушу же тез-тез дем алуу;
- Дене табынын көтөрүлүшү менен коштолгон кусуу;
- Адаттагы тамактануу тартибине кайтканда да кусуу; суусуздануунун белгилери: жалаяктын адаттагыдан аз нымдалышы, ыйлаганда көз жашынын аз чыгышы же такыр чыкпашы, эмгектин же көздүн ичине кирип кетиши, адаттан тыш уйкучулук же кежирлик.
