Жаңы төрөлгөн ымыркайлардын уйкусунда кыңкысташы, ыйлашы көп кездешет.
Ымыркайлардын организми туруктуу уйку тартибине ыңгайлаша электигинен улам, уйкусунда тез-тез ойгонушу же онтоп ыйлашы кадыресе көрүнүш.
Жаңы төрөлгөн ымыркайлар үчүн ыйлоо негизги байланыш каражаты болуп саналат. Ошондуктан ымыркайлардын бат-баттан, атүгүл уйкуда да ыйлашы табигый көрүнүш. Мындай учурларда ымыркайда кандайдыр бир илдеттин же ооруунун белгилери жок болсо, бул нормалдуу абал.
Ымыркайлар өзүн билдирүү үчүн ар кандай жолдор менен аракет кылышат. Мисалы, уйкудагы ыйлоо ачкалыктын же ыңгайсыздыктын (нымдуу жалаяк, өтө ысык же өтө суук болушу) белгиси болушу мүмкүн. Уктап жаткан бала кыймылдаганда же башка ызы-чуулардан улам коркуп ыйлашы да мүмкүн.
Балдар көбүнчө үстүртөн уйку маалында же ашыкча дүүлүккөндө түнкү коркуудан улам ыйлашат.
Пайдалуу: Баланын өнүгүү баскычтары: Угуу жана үн чыгаруу
Ымыркайым коркунучтуу түш көрөбү?
Кээ бир ата-энелер ымыркайынын түнкүсүн ыйлаганы анын коркунучтуу түш көргөнүн билдирет деп кооптонушат. Тилекке каршы, бул суроонун азырынча так жообу жок.
Коркунучтуу түштөр же түнкү коркуулар дал кайсы куракта башталышы мүмкүн экендиги толук далилденген эмес.
Түнкү коркуу салыштырмалуу сейрек кездешет жана адатта 4 жаштан 12 жашка чейинки балдарда байкалат, бирок 18 айлыктан баштап балдар да түнкүсүн коркуп ыйлашы мүмкүн. Бала ооруп калса же уйкусу канбаса, түнкү коркуунун пайда болуу ыктымалдыгы жогору болот.
Түнкү коркуулар терең уйку баскычында пайда болот. Эгер кандайдыр бир себептерден улам бул баскыч бузулса, бөбөгүңүз ыйлап же атүгүл кыйкырып жибериши мүмкүн.
Бөбөгүңүз уйкусунда мындай тынчсызданып жатканын билбейт жана ойгонгондон кийин бул абалды эстей албайт.
Бөбөктү сооротуу ыкмалары
Бөбөк уйку маалында ойгонуп, бир аз ыйласа, өзүнөн-өзү эле сооронот. Мындай учурда аны көтөрүү баланы ойготуп, уйкусунун бузулушуна себеп болушу мүмкүн.
Эгерде ыйлай берсе, наристенин аркасын же курсагын сылап, жумшак үн менен сооротуу керек. Бул баланы уйкунун башка баскычына өткөрүүгө жана ыйын токтотууга жардам берет.
Эне сүтү менен азыктанган наристелер эмизилгенден кийин ого бетер тынч укташы мүмкүн. Ошондуктан энелер (же бала багуучулар) наристени эмизүү аны ойготуп жибериши мүмкүн же мүмкүн эместигин так билип алышы керек. Мындай учурларда наристенин уйку режимин байкоо да пайдалуу болушу мүмкүн. Айрым наристелер терең уйкуга кеткенде же ойгонор алдында акырын ыйлашат. Наристенин кадимки уйку режимин аныктоо энелерге баласынын ыйлоо себебин билүүгө жардам берет.
Кээ бир наристелер ооруп калганда же тиши чыгып жатканда уйку учурунда ыйлашы мүмкүн. Мында балдар ошол оорудан улам ыйлап, уйкусу бузулат. Энелер (же бала багуучулар) наристенин оорусун кантип жеңилдетүү боюнча педиатр менен кеңешиши зарыл.
Коркунучтуу түштөр качан башталарын так билбесек да, наристесинин коркунучтуу түш көргөндүктөн ыйлап жатканын сезген энелер (бала багуучулар) жай үн менен бешик ырын ырдап же баланын аркасынан сылап, аларды тынчтандыра алышат. Ал эми дагы эле эне сүтүн эмген наристелерди эмизип сооротууга болот.
Эгерде ымыркай коркунучтуу түш көргөндөн кийин ойгонсо, аны дароо сооротуп, укташы үчүн бешик ырын ырдап берүү зарыл, анткени ымыркайлар коркунучтуу түш чын эмес экенине ынанышы керек.
Дарыгерге качан кайрылуу керек?
Төмөнкү учурларда энелер (бала багуучулар) баланын түнкүсүн ыйлаганы жана башка уйку көйгөйлөрү боюнча дарыгер менен кеңешиши керек:
- бала оорудан улам ыйласа;
- уйку режими күтүүсүздөн өзгөрсө;
- баланын уйкусу бир нече түн катары менен бузулса жана сооротуу ыкмалары жардам бербесе; эгер ымыркай узак убакыт тынбай ыйлап, эч нерсе менен тынчыбаса, ыйы адаттагыдан башкача болсо (чыңырып же өтө алсыз ыйласа), дене табы көтөрүлсө (өзгөчө 3 айга чейинки ымыркайда 38°C жана андан жогору болсо), эмбей калса, дем алуусу кыйындаса, алсырап, шалдырап калса же араң ойгонсо — күтпөстөн, дароо дарыгерге кайрылуу же тез жардам чакыруу зарыл;
- тамактандырууга байланыштуу көйгөйлөр, мисалы, жетиштүү эмбегени баланын уйкусуна тоскоол болсо, дарыгерге кайрылуу керек.
Бул макала kidshealth.org жана medicalnewstoday.com сайттарынын маалыматтарынын негизинде «Lalu» командасы тарабынан даярдалды.
