Mastit — bir yamasa eki kókirektegi sút bezi toqımalarında infekciya payda bolıwı menen ótetuǵın kesellik. Bul ádette emiziwli hayallarda kelip shıǵadı.
Kókirekte kóbinese qattı, awırıwlı bólim bolıwı múmkin. Bul jaǵday sút kanalınıń bekilip qalıwı yamasa bakteriyalardıń teri arqalı kókirekke kiriwi nátiyjesinde júzege keledi. Kóbinese bul jaǵday bala tuwılǵanınan baslap dáslepki 3 ay ishinde rawajlanadı, biraq 2 jıldan soń óz belgilerin júzege shıǵaradı.
Ayırım analar óz balaların nadurıs sútten ajıratıwı nátiyjesinde de olarda mastit payda boladı. Kóplegen jaǵdaylarda, mastit waqtında emiziwdi dawam ettiriw kerek. Mastit ádette, tek bir kókirekte boladı.
Áhmiyetli: Hámiledarlıqta kókirektegi ózgerisler
Mastit belgileri
Mastit belgileri tezlik penen rawajlanıwı múmkin. Bular tómendegiler:
- Kókirek aymaǵında qızarıw hám isik;
- Kókirektiń tásirlengen aymaǵına tiygende awırıw sezimi;
- Kókirektiń tásirlengen aymaǵına tiygende ıssılıq sezimi bolıwı;
- Kókirektegi ashıw sezimi, ol bárqulla bolıwı múmkin yamasa tap emiziw waqtında;
- Grippke uqsas belgiler.
Tómendegi belgiler bolıwı múmkin:
- Qáweter hám stressti seziw;
- Tońıw sezimi hám dirildew;
- Dene temperaturası kóteriliwi;
- Sharshaw;
- Pútkil denede awırıw seziw;
- Biymazalıq sezimi.
Emlew
Emlewdiń birinshi baǵdarı bul óz-ózine járdem beriw quralları bolıp tabıladı, máselen, emiziw waqtında kókirektiń durıs drenajlanıwı támiyinlenedi.
Shıpaker infekciyanı emlew maqsetinde antibiotiklerdi buyırıwı múmkin. Olar sonday-aq, eger sebep sol bolsa, tıǵılıp qalǵan sút jolların emlew usılların da usınıs etedi.
Ayırım izertlewler sonı kórsetedi, bunda antibiotikler járdem bermeydi hám olardı emiziw waqtında qollanıw qadaǵan etilgen bolıwı múmkin. Dáslep dárilik bolmaǵan qurallardı qollanıp kóriw kerek.
Eger asqınıwlar júzege kelse hám jaǵday tez rawajlansa, hám bul awırlaw bolıp kórinse, emlewxanaǵa jatqarıw hám antibiotikler menen emlew usınıs etiledi.
Paydalı: Balalardı kókirek súti menen uzaq waqıt emiziwdiń paydalı hám zıyanlı tárepleri
Mastit sebepleri
Mastit ádette emiziw waqtında sút jolınıń bekilip qalıwı yamasa tıǵın payda bolıwı nátiyjesinde kelip shıǵadı. Tosıq sút turıp qalıwına sebep boladı, bunda islep shıǵarılǵan sút emiziw waqtında shıqpay qaladı hám kókirekte qaladı.
Bunday jaǵdayda nárestede tómendegi jaǵdaylar júzege keliwi múmkin:
- Kókirekke tuwrı jabıspaydı;
- Kókirekten sútti sorıwda qıynaladı;
- Emiw jaǵdayı kemeyedi.
Sút kanalları, máselen, qattı kiyim sebepli kókirektegi basım tásirinde de bekilip qalıwı múmkin. Kóbinese, analar kókirek balanıń murın jolın bekitip qoymawı ushın hár kúni birdey jerge barmaǵın qoyadı. Bul orın keyin ala tıǵılıp qalǵan kanalǵa aylanadı.
Qızıqlı: Bala rawajlanıw basqıshları: Esitiw hám dawıs shıǵarıw
Súttiń tuwrı shıǵarılıwına tosqınlıq etetuǵın hár qanday nárse ádette súttiń turıp qalıwına hám bul kóbinese sút jollarınıń tıǵılıp qalıwına alıp keledi. Ulıwma alǵanda, bakteriyalar jańa ana sútinde kóbeymeydi. Biraq, eger sút jolları bekilip qalsa yamasa olarda sút turıp qalsa, sol jerde infekciyalardıń kóbeyiw itimallıǵı joqarı boladı.
Teri betindegi bakteriyalar kókirekke kishi jarıqlar yamasa tesiksheler arqalı kiriwi múmkin.
Mastit sıyaqlı keselliklerdiń payda bolıwında birlemshi faktor sıpatında jas ananıń balanı durıs emiziw haqqındaǵı bilim hám kónlikpeleriniń jetispewshiligi jatadı.
Bunday mashqalalardı ańsatıraq hám zıyansız sheshiw ushın «Lalu» jámááti jas analar ushın zárúr bolǵan paydalı bilimlerdi tayarlap kelmekte.
Mastitti úy sharayatında emlew
Tómendegi ózin-ózi kútiw usılları kóbinese emiziw waqtında jabılıp qalǵan sút jolın ashıw ushın qollanıladı:
- Durıs emiziw boyınsha bilim alıw;
- Kóp suyıqlıq ishiw hám jeterli dárejede dem alıw;
- Tez-tez emizip turıw, eger azıqlandırıw imkaniyatı bolmasa emshektegi sútti sawıp taslaw;
- Zıyanlanǵan emshek penen azıqlandırıwdı baslaw, bul onıń kóbirek drenajlanıwına alıp keledi;
- Azıqlandırıp bolǵannan soń, qalǵan sútti áste-aqırın sawıp taslaw;
- Qánige menen birgelikte kishkene bala emshekten durıs azıqlana alıwın tekseriw hám másláhát alıw;
- Túrli azıqlandırıw usılların sınap kóriw, emshektegi sútti tamamlaytuǵın eń nátiyjeli usıldı tabıw;
- Emiziw poziciyasın tez-tez ózgertiw;
- Azıqlandırıwdan aldın emshekti ısıtılǵan kompress penen ısıtıp alıw, sebebi bunday qılıw geyde náreste sút qabıllawın jeńillestiriwi múmkin.
- Azıqlandırıwdan soń, salqın kompresslerdi qollaw;
- Keń kiyim kiyiw;
- Drenajdı jeńillestiriwdiń eń jaqsı usılı bul balanıń iyegin tıǵın payda bolǵan kanalǵa qaratıw;
- Awırıwdı joq etiw maqsetinde emshekke jıllı suw menen ıǵallanǵan gezleme qoyıw.
