Жүктілік кезінде қорылдау негізінен жүктіліктің 2-ші триместрінде, шамамен жүктілік күнтізбесі бойынша 16-аптада жүктілік гормондарының әсерінен мұрынның бітелуіне байланысты пайда болады.
Жүктілік кезінде қорылдау неліктен туындайды?
Әйелдерде жүктілік гормондарының, яғни эстроген мен прогестерон деңгейінің жоғарылауына байланысты мұрынның шырышты қабықтары ісінеді. Сіз демалып жатқанда, мұрынның шырышты қабықтарының ісінуінен қорылдайсыз. Сондай-ақ қорылдау ықтималдығы жүктілік кезіндегі артық салмаққа да байланысты. Жүктілік кезіндегі артық салмақ бас пен мойын айналасында қосымша тіндердің пайда болуына әкеледі, бұл өз кезегінде қорылдауды күшейтуі мүмкін.
Жүктілік кезіндегі қорылдау преэклампсияның белгісі ме?
Көп жағдайда қорылдау жүктіліктің тағы бір жағымсыз симптомы болып саналады. Тағы бір маңызды фактор — қорылдаудың обструктивті ұйқы апноэсынан (тамақтың артқы жағындағы бұлшықеттердің қалыпты тыныс алу үшін тым босаңсуы) туындауы. Бұл жағдай тыныс алу жолдарының созылмалы ісінуінің салдары болып табылады. Зерттеулер ұйқы апноэсының жоғары қан қысымымен және преэклампсиямен (жүктілік кезінде жоғары қан қысымының кенеттен пайда болуы) байланысты екенін көрсетеді. Преэклампсияның эклампсияға ұласуының немесе басқа асқынулардың алдын алу үшін оны бақылауда ұстау керек.
Преэклампсия белгілері: тобықтың, қол мен беттің әдеттегіден қатты ісінуі, көру қабілетінің өзгеруі, бұлдырауы және тамақтану мөлшеріне қарамастан артық салмақ қосу. Жүктілік кезіндегі ұйқы апноэсы болашақ ана мен баланың оттегімен қамтамасыз етілуіне кедергі келтіреді, соның салдарынан туылатын нәрестеде жүрек аурулары мен өкпе эмболиясы сияқты денсаулық мәселелерінің қаупі артады. Ұйқы апноэсының белгілері таңертең бас ауруымен оянуға және жиі шаршау, ашушаңдық немесе есте сақтау проблемаларына әкелуі мүмкін (шаршау мен ұйқысыздық жүктіліктің қалыпты белгілері де болуы мүмкін, әсіресе бірінші және үшінші триместрде).
Пайдалы: Жүктілік кезіндегі қан қысымының жоғарылауы — түрлері және алдын алу
Егер сізде төмендегі белгілер байқалса және әдеттегіден жиірек қорылдасаңыз, міндетті түрде дәрігеріңізбен кеңесіңіз. Егер сіз ұйқы апноэсынан зардап шегіп жатсаңыз, дәрігеріңіз салмақты қауіпсіз әрі дұрыс тастауға көмектесетін жоспар құрып береді. Артық салмақ ұйқы апноэсына әкелетінін ұмытпау керек.
Жүктілік кезінде қорылдаудың алдын қалай алуға болады?
Басқа маңызды факторлардың бірі – қорылдау обструктивті ұйқы апноэсынан туындайды (тамақтың артқы бөлігіндегі бұлшықеттердің қалыпты тыныс алу үшін тым бос болуының нәтижесі). Бұл жағдай тыныс алу жолдарының созылмалы ісінуінің нәтижесі болып табылады. Зерттеулер көрсеткендей, ұйқы апноэсы жоғары қан қысымымен және преэклампсиямен (жүктілік кезінде кенеттен пайда болатын жоғары қан қысымы жағдайы) байланысты. Преэклампсияның эклампсияға ауысуын немесе басқа асқынуларды болдырмау үшін оны басқару керек.
Қорылдауды азайту немесе толығымен тоқтату үшін кейбір кеңестерді орындауға болады:
- Жүктілік кезінде ұйқы апноэсы болашақ ана мен баланы оттегіден бөгейді, нәтижесінде туатын нәрестеде жүрек аурулары мен өкпе эмболиясы сияқты денсаулық проблемаларының қаупі артады.
- Бір қырыңызбен жатып ұйықтаңыз, шалқадан жату қорылдауды күшейтуі мүмкін;
- Денені тіктеу ұстап демалыңыз, бұл кезде басыңызды жастықтармен сәл көтеріңкіреп жату тыныс алу жолыңыздың тазаруына көмектеседі;
- Ауа ылғалдағышты пайдаланыңыз, ыстық немесе салқын ауаға ылғал қосу демалып жатқанда қорылдауыңыздың алдын алады;
- Түрлі түтіннен аулақ болыңыз, тіпті темекі түтінінің өзі тыныс алу жолдарыңызды тітіркендіріп, қорылдауға әкелуі мүмкін.
Егер сіз ұйқы апноэсынан зардап шегіп жатсаңыз, дәрігер сізге салауатты және қауіпсіз салмақ жоғалту жоспарын ұсынады.
Жүктілік кезінде қалай жақсырақ ұйықтауға болады?
Жүктілік кезінде ұйқы гигиенасы өте маңызды. Түрлі ауырсыну, мазасыздық және ұйқысыздыққа бейімділік салдарынан ұйқыңыз қанбайтынын сезінуіңіз мүмкін.
Пайдалы: Жүктіліктегі ұйқысыздық — себептері және оны жою жолдары
Жүктілік кезінде жақсырақ ұйықтауға арналған бірнеше кеңес:
- Денеңізді бір ырғаққа келтіру үшін күн сайын бір уақытта ұйықтауға тырысыңыз. Бұл әдет таңертең бір уақытта оянуыңызға да негіз болады.
- Ұйықтар алдында тынығуға көмектесетін әдет қалыптастырыңыз. Мысалы, жылы ванна қабылдау, кітап оқу немесе музыка тыңдау.
- Бөлмеңізді қараңғы, салқын және барынша тыныш ұстау арқылы ұйықтауға жайлы жағдай жасаңыз.
- Апта сайын орта есеппен 150 минутқа дейін жүктілерге арналған жаттығуларды орындау арқылы дене белсенділігін сақтаңыз.
- Ұйықтар алдында кез келген тамақ пен ермектен бас тартыңыз.
- Денеңізді бір ырғаққа келтіру үшін күн сайын бір уақытта ұйықтауға тырысыңыз. Бұл әдет таңертең бірдей уақытта оянуыңа да негіз жасайды.
- Ұйықтар алдында тыныштық әкелетін ұйқы әдеттерін қалыптастырыңыз. Мысалы, жылы ванна қабылдау, кітап оқу немесе музыка тыңдау.
- Бөлмеңізді қараңғы, салқын және салыстырмалы түрде тыныш сақтау арқылы ұйықтауға жағдай жасаңыз.
- Әр аптада орта есеппен 150 минутқа дейін жүктілік жаттығуларын орындау арқылы физикалық белсенділікті сақтаңыз.
- Ұйықтар алдында кез келген тамақ пен ойын-сауықтан бас тартыңыз.
- Төсек пен жатын бөлмеңізді тек ұйықтау үшін пайдаланыңыз. Төсекте жатып басқа істермен айналысу, мысалы, смартфонды «ақтарып» отыру, ұйқы алдында миыңыздың тынығуына кедергі келтіруі мүмкін.
Жүктілік кезінде қалай жақсы ұйықтауға болады?
Жүктілік кезінде ұйқы гигиенасы өте маңызды. Түрлі ауырсыну, мазасыздық және ұйқысыздыққа бейімділік салдарынан ұйқыда жақсы демала алмайтыныңызды сезінуіңіз мүмкін.
Пайдалы: Жүктілік кезіндегі ұйқысыздық — себептері және оны жою жолдары
Жүктілік кезінде жақсы ұйықтау үшін кейбір кеңестер:
Жалпы, жүктілік кезінде әр түнде 8 сағаттан 10 сағатқа дейін ұйықтаған жөн*. Егер түнде жиі оянсаңыз, бұдан да көп ұйқыға мұқтаж болуыңыз мүмкін.
Жалпы алғанда, жүктілік кезінде әр түнде 8 сағаттан 10 сағатқа дейін ұйықтаған жөн*. Егер түнде жиі оянсаңыз, одан да көп ұйқыға мұқтаж болуыңыз мүмкін.
