Балалардың ұйқысы — балаңыздың психикалық және физикалық тұрғыдан сау болуы үшін маңызды құрылыс материалы. Алайда, егер сіз балаңыздың ұйықтауына көмектесе алмасаңыз, бұл мәселеде жалғыз емессіз.
Америка педиатрия академиясының есептеулері бойынша, ұйқыға байланысты мәселелер балалардың 25-50%-ында және жасөспірімдердің 40%-ында байқалады.*
Балаларыңыздың дұрыс ұйықтауын қамтамасыз ету үшін ең алдымен олардың ұйқыға деген қажеттілігін түсінуіңіз керек, бұл — ең алғашқы қадам.
Сіз ұйқы гигиенасына, жасына сай күн тәртібіне және кез келген ұйқы бұзылысына баса назар аудара отырып, мұндай мәселелерді шешу арқылы балаңыздың дені сау әрі мықты болып өсуіне көмектесе аласыз.
Пайдалы: Колика: Нәресте неге жылайды?
Балалар үшін ұйқы неліктен маңызды?
Ұйқы баланың сана-сезімін дамытуда маңызды рөл атқарады. Сонымен қатар, зерттеулер ұйқының баланың сергектігі мен зейініне, атқарған ісінің сапасына, көңіл күйі мен төзімділігіне, сөздік қорының артуына, оқу және есте сақтау қабілетінің дамуына әсер ететінін көрсетеді. Ұйқы баланың өсуіне оң әсер етеді, әсіресе бұл әсер ерте сәбилік шақта айқын байқалады. Балалардың ұйқысы есте сақтау қабілетінің мықты болуы және зейін қою дағдысының дамуы үшін қажет.
Пайдалы: Баланың даму кезеңдері: Есту және дыбыс шығару
Балалар жеткілікті ұйықтамаса не болады?
Әрбір ата-анаға белгілі, ұйқысы қанбаған немесе ұйқысы бұзылған аса белсенді балаларда зейін тапшылығы мен күйзеліс байқалады.
Ұйқысыздық баланың зейін шоғырландыру қабілетіне әсер етуі мүмкін, бұл өз кезегінде баланың мектептегі үлгеріміне кері әсер етеді. Тіпті ұйқының аздап шектелуінің өзі балаңыздың күнделікті өміріне ықпал етуі ықтимал.
ААП мәліметтері бойынша, 5 жасқа дейінгі балалардың төрттен бірі жеткілікті деңгейде ұйықтамайды. Бұл алаңдатарлық жағдай, себебі ерте балалық шақтағы ұйқының нашар болуы аллергиялық ринит пен иммундық жүйеге қатысты мәселелерді, сондай-ақ мазасыздық пен депрессияны тудырады.
Атап айтқанда, балалық шақтағы ұйқының нашарлауы болашақта жүрек-қантамыр аурулары, семіздік, қант диабеті және жоғары қан қысымы сияқты қауіптердің туындауына себеп болуы мүмкін екендігі туралы дәлелдер бар.
Сонымен қатар, зерттеулер көрсеткендей, ұйқы баланың сергектігі мен зейініне, жасаған жұмысының сапалы болуына, көңіл-күйі мен төзімділігіне, сөз байлығының артуына, оқу мен есте сақтау қабілетінің дамуына әсер етеді. Ұйқы баланың өсуіне оң әсер етеді, әсіресе бұл әсер ерте нәрестелік кезеңде айқын көрінеді.
Жасөспірімдердегі ұйқының бұзылуы олардың ұзақ мерзімді академиялық көрсеткіштеріне және психикалық денсаулығына әсер етуі мүмкін.
Балаңыздың түнде толыққанды ұйықтайтынына қалай көз жеткізуге болады: кеңестер
Бала өскен сайын оның ұйқысы да өзгереді. Зерттеулер көрсеткендей, ұйықтау уақытын тұрақты реттеу балаңыздың жеткілікті ұйықтауына көмектеседі. Бұл жағдай сіздің екі жасар сәбимен бе, әлде қырсық жасөспіріммен бе, кіммен іс-әрекетте екеніңізге байланысты.
Қандай әрекетті таңдасаңыз да, балаңызда не болып жатқанын білу үшін процесті күн сайын бірдей тәртіппен орындауға тырысыңыз.
Ұйықтар алдындағы әдеттегі тәртіпке мыналар кіреді:
- Компьютерді, теледидар экранын, видео ойындарды және басқа да жарқын шамдарды өшіру;
- Пижама кию және тіс тазалау;
- Жеңіл кітап оқу, әлди айту немесе душ қабылдау;
- Кішкентайлар үшін жануарлардың суреті салынған, қауіпсіз, жұмсақ көрпе таңдау;
Пайдалы: Ұйықтар алдында жылаған сәбиді қалай жұбатуға болады?
Балаңызды ұйқыға жатқызудың ең жақсы уақыты — оларды мәжбүрлеп жатқызған кез емес, өздері ұйқысы келіп, ұйықтап қалған сәт. Бұл оларға өздігінен ұйықтап кетуді үйренуге көмектеседі.
Егер мектеп жасына дейінгі балалар түн ортасында оянып кетсе, оларды төсегіне қайта жатқызыңыз. Мүмкіндігінше, кішкентай балалар мен ересектердің төсегі бөлек болуы тиіс, өйткені баламен бірге ұйықтау нәрестенің кенеттен шетінеп кету қаупін арттырады.
Балаңыздың түнде толық ұйықтағанына көз жеткізуге арналған кеңестер
Бала өскен сайын оның ұйқысы өзгереді, зерттеулер көрсеткендей, ұйқы уақытын тұрақты реттеу балаңыздың жеткілікті ұйықтауына көмектеседі, бұл жағдай сіздің кіммен қарым-қатынас жасағаныңызға байланысты, екі жасар кішкентай бала немесе қасарысқан жасөспірім.
Қайсы іс-әрекетті таңдағаныңызға қарамастан, балаңызда қандай жағдайлар болып жатқанын білу үшін процесті күн сайын бірдей тәртіппен орындауға тырысыңыз.
Ұйқы уақытының әдеттегі тәртібіне мыналар кіреді:
- Компьютерлер, теледидар экрандары, бейне ойындар және басқа да жарық шамдарды өшіру;
- Пижама кию және тістерді тазалау;
- Жеңіл кітап оқу, әлди айту немесе душ қабылдау;
- Кішкентайлар үшін жануарлардың суреті бар, қауіпсіз, жұмсақ көрпе таңдау;
Пайдалы: Ұйқы кезінде жылап жатқан нәрестені қалай жұбатуға болады?
Балаңызды төсекке жатқызудың ең жақсы уақыты – оны мәжбүрлеп жатқызған кезде емес, өз еркімен ұйықтап қалған кезде. Бұл оларға өздігінен ұйықтауды үйренуге көмектеседі.
Егер мектепке дейінгі балалар түн ортасында оянып кетсе, оларды төсегіне қайтарыңыз. Мүмкіндігінше кішкентай балалар мен ересектердің төсегі бөлек болуы керек, өйткені баламен бірге ұйықтау баланың кенеттен өлу қаупін арттырады.