Sitomegalovirus (SMV) keń tarqalǵan viruslardıń biri bolıp tabıladı. Infekciyanı juqtırıp alǵanıńızdan soń, denede virus payda boladı. Kópshilik adamlar bunı hátte sezbeydi de, sebebi ol derlik belgilersiz ótedi.
SMV hámiledar hayallar yamasa immuniteti páseygen nawqaslar ushın qáwipli bolıwı múmkin. Hámiledarlıq dáwirinde SMV infekciyası «aktivlesken» hayallar virustı nárestelerine de ótkeriwi múmkin. Tuwma sitomegalovirus kóbinese hesh qanday belgi bermeydi, biraq shama menen hár 5 náresteniń birinde tuwılǵanda yamasa keyinirek hár túrli belgilerdiń payda bolıwına alıp keledi. Immunitet sisteması hálsiz bolǵanlar, ásirese ishki aǵza yamasa súyek transplantaciyasın bastan keshirgenler ushın SMV infekciyası júdá qáwipli hám hátte ólimge de alıp keliwi múmkin.
Sitomegalovirus infekciyasınıń úsh túri bar:
- SMV infekciyasınıń ótkir forması;
- SMV infekciyasınıń ulıwma forması;
- Tuwma SMV infekciyası.
Joqarıdaǵılardan tuwma SMV infekciyası dıqqatıńızdı kóbirek tartqan bolsa kerek, sonlıqtan hámiledarlıq dáwirinde SMV ne ushın qáwipli ekenin bilip alamız.
Hámiledarlıqta sitomegalovirus ne ushın qáwipli?
SMV júdá keń tarqalǵanlıǵın este tutıw zárúr. Eger náreste SMV menen tuwılsa, ol tuwma SMV dep ataladı. Tuwma degende tuwılǵannan berli bar bolǵan jaǵday názerde tutıladı. Bunday náresteler densawlıq ushın qáwipli bolǵan hár qıylı asqınıwlarǵa ushırawı múmkin, sonıń ishinde:
- Tuwılǵanda az salmaqlılıq;
- Teri bórtpesi;
- Teriniń hám kózdiń sarǵayıwı (sarıkesel);
- Bawır hám talaqtıń úlkeyiwi;
- Bas shanaǵınıń ádettegiden kishi bolıwı (mikrotsefaliya);
- Tutqanaqlar;
- Gereńlik;
- Kóriw qábiletiniń páskewi;
- Aqılıy kemislikler;
- Ósiw hám rawajlanıwdan toqtaw.
Sitomegalovirus belgileri qanday?
SMV menen kesellengen kópshilik adamlarda hesh qanday belgiler bolmaydı. Bul jaǵday asimptomatik dep ataladı. Sol sebepli, ayırım hámileli hayallar SMV menen kesellengenligin sezbey qaladı. Ótkir SMV belgileri anıq bolmaǵanlıǵı sebepli olardı gripp yamasa juqpalı mononukleoz sıyaqlı infekciyanıń basqa túri menen aljastırıw múmkin.
Hámiledarlıq dáwiri dawamında SMV menen kesellengen ayırım hayallar ótkir infekciya belgilerine dus keliwi múmkin. Bularǵa tómendegiler kiredi:
- Íssıtpa;
- Hálsizlik;
- Bulshıq etlerdegi awırıw;
- Bas awırıwı;
- Limfa túyinleriniń úlkeyiwi.
Virustı juqtırıw faktorları
SMV virusın óz ishine alǵan dene suyıqlıqları arqalı juǵıwı múmkin, mısalı:
- Qan;
- Sidik;
- Sperma;
- Vaginal suyıqlıqlar;
- Túpirik;
- Kóz jasları;
- Ana súti.
Joqarıda sanap ótilgen dene suyıqlıqlarınıń birewi menen tikkeley baylanısta bolıp, keyin murın, awız yamasa kózińizge tiyseńiz de virustı juqtırıwıńız múmkin.
SMV virusı adamnan adamǵa tómendegi jaǵdaylarda juǵıwı múmkin:
- Hámiledarlıq hám tuwıw;
- Enagashılıq etiw;
- Súyisiw;
- Taglıqlardı almastırıw;
- Jınısıy qatnas;
- Tis shyotkaları, awqat ıdısları yamasa stakan sıyaqlı nárselerden almaslap paydalanıw;
- SMV menen kesellengen adamnan qan quyıw, organ transplantaciyası yamasa súyek transplantaciyası procesin bastan ótkeriw.
SMV qalay anıqlanadı?
Laboratoriya testleri sizde SMV bar ekenligin anıqlawı múmkin. Kóbinese bunday testler arqalı qanıńızda SMV antitelleriniń bar ekenligi tekseriledi.
Sitomegalovirus infekciyasın emlew usılları
SMVnı deneden tolıq joq etetuǵın em joq, biraq tuwma SMV belgileri menen tuwılǵan náresteler hám immuniteti hálsiz adamlar virusqa qarsı dáriler menen emleniwi múmkin; nárestelerde emlewdi ómiriniń birinshi ayında baslaw áhmiyetli. Barlıq gerpes virusları sıyaqlı, SMV menen kesellengenińizden soń, ol deneńizde ómir boyı saqlanıp qaladı.
Hámiledarlıq dáwirinde SMV infekciyasın emlew usılı házirgi waqıtta joq. Virusqa qarsı dáriler infekciya qáwipin azaytıwı múmkin, biraq olar hámme waqıtta da virustıń rawajlanıp atırǵan nárestege ótiwine tosqınlıq ete almaydı.
Keselliktiń aldın alıw
Abaylılıq hám gigiyena qaǵıydalarına ámel etiw SMVǵa qarsı eń jaqsı profilaktika esaplanadı. SMV infekciyasınıń aldın alıw ushın ehtiyat sharaları:
- Qollardı tez-tez juwıw;
- Balanı súyip atırǵanda silekey hám kóz jasınan abaylı bolıw;
- Basqalar menen bir ıdıstan awqat, ishimliklerdi bólispew;
- Bir márte paydalanılatuǵın buyımlarǵa abaylı bolıw;
- Oyınshıqlar hám stol ústlerin tazalaw.
