Balalıqtaǵı kóplegen kesellikler qusıwdı keltirip shıǵarıwı múmkin, sol sebepli, perzentińizde dáslepki jıllarda bir neshe márte bul mashqala bolıp atırǵanın kóriwińiz múmkin. Ádette, náresteniń qusıwı emlew ilajlarınsız da tamamlanadı, biraq bunday jaǵdaydı kórip turıw siz ushın ańsat keshpeydi.
Bul qandayda bir jiddiy nárseniń nadurıs bolıwı múmkinliginen qorqıw hám onı jaqsılaw ushın bir nárse islew qálewi menen birgelikte sizdi asabıylastırıp, qáweterge salıwı múmkin. Pikirlerińizdi anıq bilimler menen bayıtıw ushın maqalada qusıwdıń sebepleri hám ol júz bergende balańızǵa qanday járdem beriw múmkinligi haqqında maǵlıwmat berip ótemiz.
Náreste qusıwı hám túkiriw
Bárinen burın, haqıyqıy qusıw hám ápiwayı túkiriw arasında ayırmashılıq bar. Qusıw — asqazan quramında turıp qalǵan massanı awız arqalı kúsh penen shıǵarıp jiberiw. Túkiriw (kóbinese bir jasqa shekemgi nárestelerde baqlanadı) asqazan quramındaǵı massanıń awızdan aǵıwı, bul tez-tez kekiriw menen birge keledi.
Qusıw asqazan bosasqanda, qarın boslıǵı bulshıq etleri hám diafragma kúshli qısqarǵanda júz beredi. Bul refleksli háreket miydegi «qusıw orayı» tárepinen qozǵatılǵannan soń ámelge asırıladı.
Paydalı: Balalardı kókirek súti menen uzaq waqıt emiziwdiń paydalı hám zıyanlı tárepleri
Náreste qusıwı sebepleri
Túkiriw yamasa qusıwdıń ulıwma sebepleri jasqa qarap ózgerip baradı. Mısalı, dáslepki bir neshe ay ishinde kópshilik náresteler az muǵdarda qabıl etken ana sútin túkiredi, bul jaǵday ádette, awqatlanıwdan keyin birinshi saat ishinde júz beredi. Túkiriw, tek waqtı-waqtı menen awqattıń asqazannan, oǵan alıp baratuǵın tútikshe (qızıl óńesh) arqalı awızdan sırtqa shıǵıwı. Eger balada tez-tez kekiriw jaǵdayı bolsa hám awqattan soń aktiv háreket sheklengen bolsa, túkiriw jaǵdayınıń júz beriwi salıstırmalı túrde kemeyedi. Túkiriw náresteniń jası úlkeygen sayın kemeyip baradı, biraq on aydan on eki ayǵa shekem bolǵan balalarda jeńil formada dawam etiwi múmkin. Túkiriw qáwipli emes hám ol balada normal salmaq arttırıwǵa tosqınlıq etpeydi.
Balada birinshi ayda waqtı-waqtı menen qusıw jaǵdayı baqlanıwı múmkin. Eger bul jaǵday qayta-qayta tákirarlansa, yamasa júdá kúshli qusıw bolsa, pediatrıńızǵa xabarlasıń. Bunda awqatlanıw menen baylanıslı jeńil qıyınshılıq jaǵdayı bolıp, bul awır keselliklerdiń belgisi de bolıwı múmkin.
Náresteniń turaqlı qusıwı
Eki háptelikten tórt ayǵa shekem bolǵan balalarda turaqlı kúshli qusıw jaǵdayı bolıp, bunıń sebebi asqazandaǵı bulshıq etlerdiń qalıńlasıwı bolıwı múmkin. Gipertrofik pilorik stenoz dep belgili bolǵan asqazan ishki qabatınıń qalıńlasıwı jaǵdayı, awqat massasınıń asqazannan ishekke ótiwinde qıyınshılıq júzege keliwi menen túsindiriledi. Bul jaǵday qıstawlı medicinalıq járdemdi talap etedi. Ádette, bul tarayǵan maydandı ashıw ushın operaciya talap etiledi. Bul qalıńlasıw júzege keliwiniń áhmiyetli belgisi awqatlandırıwdan 15-30 minut ishinde yaki onnan keyin balada júz beretuǵın kúshli qusıw jaǵdayı. Eger siz bul jaǵdaydı perzentińizde sezseńiz, pediatrıńızǵa xabarlasıń.
Oqıń: Balalarda ekzema — sebepleri, emlew hám aldın alıw usılları
Gastroezofagial reflyuks (GERK)
Geyde bala ómiriniń birinshi hápteleri yamasa aylarında balada túkiriw jaǵdayı joǵalıwdıń ornına, ol bárqulla júz bere baslaydı. Bul jaǵday qızılóńeshtiń tómengi bólimindegi bulshıq etler hádden tıs bosasqanda hám awqat massası, asqazan quramı rezerv jaǵdayda turıp qalǵanda júz beredi. Bul process gastroezofagial reflyuks yamasa qısqasha GERK dep ataladı.
Infekciya
Ómiriniń birinshi aylarınan keyin qusıwdıń eń kóp ushırasatuǵın sebeplerinen biri asqazan yamasa isheklerde payda bolǵan infekciya bolıp esaplanadı. Viruslar eń kóp ushırasatuǵın infekciya agentleri bolıp esaplanadı, biraq geyde bunday jaǵdaydıń kelip shıǵıwına bakteriyalar hám hátteki, parazitler de sebep bolıwı múmkin. Infekciya, sonday-aq, nárestelerde ısıtpa, diareya, geyde kewil aynıwı hám qarın awırıwına alıp keliwi múmkin. Infekciya ádette, juqpalı esaplanadı.
Paydalı maqala: Balanıń ishi jasıl kelse, ne qılıw kerek?
Eger balańızda infekciya bolsa, bul onıń átirapındaǵı basqa balalarǵa da juǵıwı múmkin.
Rotaviruslar – náresteler hám jas balalarda qusıwdıń tiykarǵı sebebi bolıp, bunda kóbinese temperatura hám diareya belgileri baqlanadı.
Rotavirus gastroenterittiń viruslı sebeplerinen biri, biraq basqa viruslar, máselen, noroviruslar, enteroviruslar hám adenoviruslar da onı keltirip shıǵarıwı múmkin.
Náreste qusıwı hár dayım jeńil jaǵday emes, onıń ayırım kórinisleri dárhal medicinalıq emleniwdi talap etedi, sonıń ushın perzentińiz neshe jasta bolıwına qaramastan, tómendegi mashqala hám belgilerden abaylı bolıń hám olar payda bola baslasa, dárhal pediatrıńızǵa xabarlasıń.
- Qusıq massasında qan yaki ót bolsa;
- Qarında kúshli awırıwlar;
- Kúshli, tez-tez qusıw;
- Qarında isik yaki onıń úlkeyiwi;
- Sharshaw, hálsizlik yaki kúshli nervleniw;
- Qaltıraw jaǵdayları;
- Suwsızlanıw belgileri, atap aytqanda, qurǵaq awız, kóz jaslarınıń joqlıǵı, sidik ajıralıwınıń azayıwı;
- Jeterli suyıqlıq ishe almaw;
- Qusıwdıń 24 saattan artıq dawam etiwi.
