Hár qanday qız, hayal, hár bir hámiledarlıqtı rejelestirmey atırǵan juplıqlarda hayız keshigiwi baqlansa, kesellik yamasa hámiledarlıqtan gúmanlanıp, qáweterlene baslaydı. Biraq keshigiw hár dayım da hámiledarlıq yamasa birar kesellik belgisi esaplanbaydı.
Barlıq hayallardıń hayız kóriwi bir waqıtta, ciklli bolmaydı. Eger jas qızlarda hayız kóriw jaqında baslanǵan bolsa, hayız cikli keshigiwi baqlanıwı múmkin. Ádette, olarda turaqlı cikldiń qáliplesiwi ushın bir-eki jıl kerek boladı. Sonday-aq, hayallarda hayız keshigiwi menopauza baslanıwınan aldın da baqlanadı.
Jas analarda tuwıttan keyin balanı emiziw dáwirinde de keshigiw baqlanadı. Bunday jaǵdaylarda, hayız bir neshe ay dawamında sozılıp ketedi. Biraq, soǵan qaramastan, bunday jaǵdaylar kesellik esaplanbaydı.
Hayız dáwiriniń dawamlılıǵı hár bir hayalda hár qıylı bolıwı múmkinligin este saqlawıńız kerek. Hayız kóriw hámmede 30 kúnde tákirarlanbaydı; ayırım hayallar hár 28 kúnde yamasa hár 25 kúnde (21 den 35 kúnge shekem) tákirarlanıp turatuǵın ciklge iye. Uzaq múddetli, biraq ciklli tákirarlanıp turatuǵın hayız kóriw de patologiya esaplanbaydı.
Normada menstrual cikl hár 21-35 kún ishinde qaytalanıwı hám ekiden jeti kúnge shekem dawam etiwi múmkin.
Hayız neshe kúnge keshikse de norma esaplanadı?
Eger hayız tómendegi jaǵdaylarda 7 kúnnen artıq keshikpese hám hámiledarlıq testi teris nátiyje kórsetse (testti hayız keshikken birinshi kúnnen-aq ótkeriw múmkin), qáweterleniwińizge orın joq. Biraq keshigiw menen birge qarınnıń tómengi bóliminiń bir tárepinde awırıw, jınısıy jollardan qan yamasa qońır túsli ajıralma keliwi, iyinniń ushında awırıw yamasa bas aylanıwı baqlansa, dárhal shıpakerge múrájat etiń – bul jatırdan tıs hámiledarlıq belgisi bolıwı múmkin. Bul jaǵdaylar tómendegiler:
Birer kesellik belgilerisiz hayız keshigiw múddeti
Salamat, hámiledarlıqtı rejelestirmey atırǵan hayallarda hayız kóriw ortasha 2-3 kúnge shekem keshigiwi múmkin.
Qızlar ushın da hayız kóriwdiń 2 kúnge keshigiwi ádettegi hal bolıp, ol sırttaǵı hawa temperaturasınıń keskin ózgeriwi yamasa atmosfera basımınıń kóteriliwi sebepli payda bolıwı múmkin.
Hayaldıń hayız kóriwiniń 3 kúnge keshigiwi de qáweterleniwge tiykar bolmaydı. Bul turaqlı stress, nadurıs awqatlanıw, artıqsha jumıs hám turmıstaǵı basqa faktorlar menen baylanıslı bolıwı múmkin.
Bunday jaǵdaylarda, álbette turmıs tárizin ózgertiw hám jaqsılaw haqqında oylaw kerek.
Hátte hayız kóriwdiń 4 kúnlik keshigiwi de hawlıǵıw ushın tiykar emes, buǵan tap joqarıdaǵı sıyaqlı faktorlar sebep bolıwı múmkin.
Ayırım hayallar turmıs táshwishleri menen bánt bolıp, aldınǵı hayız múddetin esley almaydı. Bul bolsa, artıqsha qáweterleniwge alıp keliwi múmkin. Sol sebepli, bunday jaǵdaylardıń aldın alıw ushın «Lalu – Hayız kalendarı» qosımshasın Play Marketten telefonıńızǵa júklep alıwıńızdı usınıs etemiz.
Patologiya bar, biraq reproduktiv sistema menen baylanıslı emes
Hámiledar bolmaǵan hám densawlıǵı menen baylanıslı awır mashqalaları bolmaǵan qız hám hayallar ushın hayız kóriwdiń keshigiwi 5 ten 7 kúnge shekem dawam etiwi múmkin. Suwıq tiyiw, gripp yamasa basqa juqpalı kesellikler sebepli hayız kóriw shama menen 5 kúnge shekem keshigiwi múmkin.
Bunday jaǵdayda nawqastı pútkilley saw dep ataw múmkin emes, biraq hayız keshigiwi shaǵımı menen ginekologqa múrájat etiw shárt emes. Onıń ornına, juqpalı kesellikti emlew ushın ulıwma ámeliyat shıpakeri yamasa infekcionistke múrájat etiń.
Hayaldıń densawlıǵı tikleniwi menen-aq, cikl jaqsılanadı. Ay kóriwdiń 6 yamasa 7 kúnge keshigiwi qızdıń dem alıw jollarınıń ótkir qabınıwları, gripp, tamaq awırıwı hám bronxit sıyaqlı kesellikler menen de baylanıslı bolıwı múmkin.
Ulıwma alǵanda, hayal-qızlarda reproduktiv sistema keselliklerisiz hayız keshigiwi 5-7 kúnge shekem dawam etiwi múmkin.
Hayız kóriwdiń bir hápte yamasa onnan az múddetke keshigiwi turmıs tárizińizdi qayta kórip shıǵıwıńız kerek ekenligin ańlatadı. Máselen, eger hayal qattı dietada bolsa, júdá kóp jumıs islese yamasa kúnlik fizikalıq háreketti hádden tıs kóbeytip jiberse, sozılmalı stress jaǵdayında jasasa, onıń denesi qorǵanıw sistemaların iske qosadı. Nátiyjede hayız keshigiwi baqlanadı.
Organizm sonday jaratılǵan, ol qolaysız sharayatta hámiledarlıqtıń aldın alıwǵa háreket etedi, sebebi kerisinshe bolǵanda hayalǵa balanı kóteriw hám tuwıw qıyın bolıwı múmkin. Sol sebepli, qolaysız jaǵdaylarda hayız kóriw keyinge shegiriliwi múmkin.
Bunday sebeplerge baylanıslı hayız neshe kúnge keshigiwi múmkin? Bir neshe hápteden bir neshe ayǵa shekem. Eń aldı menen hámiledarlıq testi járdeminde hámiledarlıq joq ekenine kóz jetkiziń; eger hayız izbe-iz 3 ret kelmese, shıpakerge múrájat etiń. Sonıń menen birge densawlıǵıńızdı jaqsılaw ushın dárhal kerekli ilajlardı kóriw usınıs etiledi, máselen, dietadan waz keshiń, fizikalıq háreketlerdi azaytıń, ulıwma, turmıs tárizińizdi jaqsılań. Sonda organizmdi, sonıń ishinde turaqlı hayız kóriwdi de emlewsiz tiklew múmkin.
Qısqa hayız keshigiwiniń tiykarǵı sebepleri:
- nadurıs dieta, vitaminler jetispewshiligi, ash qalıw;
- turaqlı uyqısızlıq;
- awır fizikalıq miynet, hádden tıs aqılıy stress;
- Hár túrli zatlar menen záhárleniw yamasa ekologiyalıq jaǵdayı jaman bolǵan aymaqta jasaw, alkogol yamasa temekiden záhárleniw;
- salmaq penen baylanıslı mashqalalar, arıqlıq hám semizlik;
- basqa aymaqqa kóship ótkennen keyingi klimat ózgeriwi;
- juqpalı kesellikler;
- sozılmalı kesellikler;
- kontracepciya quralların qabıl etiw yamasa gormonal dárilerdi qabıl etiwdi toqtatıw.
Kesellik sebepli hayız neshe kún keshigiwi múmkin?
Barlıq hayallarda hayız cikli túrli sebepler menen buzılıwı, sonday-aq ay kóriw múddetiniń keyinge súriliwi de túrlishe bolıwı múmkin. Máselen, bir neshe aylar dawamında ay kúnlerin ótkerip jiberetuǵın nawqaslar da bar. Eger keshigiw 5-7 kúnnen assa, qáweterleniw ushın tiykar esaplanadı. Sonnan soń anıq diagnoz qoyıw hám emleniw ushın ginekolog qabıllawına barıwıńız kerek.
Keshigiwge alıp keliwi múmkin bolǵan kesellikler:
- Jınısıy aǵzalarǵa tásir etiwshi qabınıw kesellikleri. Usı keselliklerdiń ulıwma belgileri qarın awırıwı hám ajıralmalar keliwi esaplanadı.
- Jınısıy aǵzalardıń onkologiyalıq kesellikleri;
- Máyeklik polikistozı. Bul kesellik aqıbetinde hayal salmaǵı artadı, bette, qollarda, dene arqasında artıqsha túkler ósedi, nervleniw kúsheyedi. Bul erkek gormonı testosteronnıń qandaǵı dárejesiniń artıwı sebepli júz beredi.
- Máyeklik sarı denesi kistası. Onıń payda bolıwına sebep gormonal teńsalmaqlılıqtıń buzılıwı.
Hayız keshigiwi abort, jatırdan tıs hámiledarlıq yamasa jatır boslıǵın qırıp tazalaw (kyuretaj) procedurasınan keyin de payda bolıwı múmkin. Bunday jaǵdayǵa tek ǵana gormonal ózgerisler emes, al procedura waqtında júzege keliwi múmkin bolǵan mexanikalıq jaraqatlar da sebep esaplanadı.
Hayız kóriw múddetiniń keyinge súriliwi hár dayım da patologiya emes. Biraq keshigiw óspirim qızda, tuwıttan keyin yamasa menopauzadan aldın payda bolmasa hám 7 kúnnen artıq dawam etse, álbette ginekologqa múrájat etip, tekseriwden ótiw kerek.
Hayız keshigiwiniń sebebi bolǵan tiykarǵı kesellik penen onıń dáslepki basqıshlarınan-aq gúresiw ushın da shıpakerge óz waqtında múrájat etiw kerek.
Eger keshigiw hámiledarlıq belgisi sıpatında kórinetuǵın bolsa, hámiledarlıqtı tastıyıqlaw, vitaminlerdi qabıl etiwdi baslaw hám hámiledarlıq kalendarı sıyaqlı qurallar járdeminde salamatlıǵıńızdı erte basqıshlardan-aq baqlap barıw ushın oǵan dárhal anıqlıq kirgiziw maqsetke muwapıq.
