Balalarda uyqı — perzentińiz ruwxıy hám fizikalıq jaqtan salamat bolıwı ushın áhmiyetli qurılıs dáregi. Biraq, eger siz perzentińizdiń uyqılawına járdem bere almay atırǵan bolsańız, demek siz jalǵız emessiz.
Amerika pediatriya akademiyasınıń esap-kitaplarına qaraǵanda, uyqı menen baylanıslı bolǵan mashqalalar balalardıń 25-50% inde hám óspirimlerdiń 40% inde baqlanbaqta.*
Perzentlerińiz ushın jaqsı uyqını támiyinlewde áwele olardıń uyqıǵa bolǵan mútájliklerin túsiniwińiz kerek, bul eń dáslepki qádem.
Siz uyqı gigienasına, jasqa sáykes kún tártibine hám hár qanday uyqı buzılıwlarına jiddiy itibar berip, bunday mashqalalardı saplastırıw arqalı perzentińizdiń salamat hám kúshli bolıp erjetiwine járdem bere alasız.
Paydalı: Kolika: Náreste jılawınıń sebebi
Nege balalar ushın uyqı áhmiyetli?
Uyqı balanıń sanasın rawajlandırıwda áhmiyetli rol oynaydı. Bunnan tısqarı, izertlewler sonı kórsetedi, uyqı balada sergeklik hám dıqqat, islegen jumısınıń sapalı bolıwı, keypiyat hám shıdamlılıq, sóz baylıǵınıń artıwı, oqıp-úyreniw hám este saqlawdıń rawajlanıwına tásir etedi. Uyqı balanıń ósiwine unamlı tásir etedi, ásirese, bul tásir erte nárestelik dáwirinde ayqın kórinedi. Balalarda uyıqlaw yadtıń bekkem bolıwı hám dıqqatlılıq kónlikpesiniń rawajlanıwı ushın zárúr esaplanadı.
Paydalı: Bala rawajlanıw basqıshları: Esitiw hám dawıs shıǵarıw
Balalar jeterlishe uyıqlamasa ne boladı?
Hár bir ata-anaǵa málim, uyqısı az yamasa uyqı buzılıwı baqlanǵan giperaktiv balalarda dıqqat jetispewshiligi hám túskinlik jaǵdayı baqlanadı.
Uyqısızlıq, sonday-aq, balada dıqqattı jámlew qábiletine tásir etiwi múmkin, soń balanıń mekteptegi reyting nátiyjelerine unamsız tásir etedi. Hátteki, uyqınıń minimal shekleniwi de balańızdıń kúndelikli turmısına tásir etiwi múmkin.
AAP maǵlıwmatlarına qaraǵanda, 5 jasqa shekemgi balalardıń tórtten bir bólegi jeterli dárejede uyqılamaydı. Bul jaǵday qáweterli bolıp, ásirese, erte balalıq dáwirinde uyqı jaman bolsa, allergiyalıq rinit hám immunitet sisteması menen baylanıslı mashqalalar, sonday-aq, qáweter hám depressiyanı keltirip shıǵaradı.
Sonıń ishinde, balalıqtaǵı uyqınıń jamanlasıwı, balada keleshekte júrek-qan tamır kesellikleri, semiriw, diabet hám joqarı qan basımı kórinisindegi qáwiplerdiń payda bolıwına sebep bolıwı múmkinligi haqqında dáliller bar.
Óspirimlerdegi nadurıs uyqı uzaq múddetli akademiyalıq kórsetkishlerge hám olardıń ruwxıy salamatlıǵına tásir etiwi múmkin.
Balańız túnde tolıq uyıqlap atırǵanına qanday isenim hasıl etiw boyınsha másláhátler
Bala ósip-úlkeygeni sayın ondaǵı uyqı ózgerip baradı, izertlewler sonı kórsetedi, uyqı waqtın turaqlı tártipke salıw balańızdıń jeterli dárejede uyqılawına járdem beredi, bunday jaǵday sizdiń kim menen qarım-qatnas jasap atırǵanıńızǵa baylanıslı, eki jasar kishkentay yamasa ójet óspirim.
Qaysı iskerlikti tańlaǵan bolsańız da, perzentińizde qanday jaǵdaylar júz berip atırǵanın biliw ushın procesti hár kúni bir qıylı tártipte orınlawǵa háreket etiń.
Uyqı waqtınıń ádettegi tártibi tómendegilerdi óz ishine aladı:
- Kompyuterler, televizor ekranları, video oyınlar hám basqa da jarqın shıraqlardı óshiriw;
- Pijama kiyiw hám tislerdi tazalaw;
- Jeńil kitap oqıw, háyyiw qosıǵın aytıw yaki dush qabıllaw;
- Kishkeneler ushın haywanlar súwreti sáwlelendirilgen, qáwipsiz, jumsaq odeyal tańlaw;
Paydalı: Uyqı waqtında jılap atırǵan náresteni qalay jubatıw múmkin?
Balańızdı jatqızıw ushın eń jaqsı waqıt olardı májbúrlep tósekke jatqızǵan waqıt emes, al ózleri ıqtıyarlı túrde uyqılap qalǵan waqıt esaplanadı. Bul olarǵa óz-ózinen uyqılap qalıwdı úyreniwine járdem beredi.
Eger mektepke shekemgi jastaǵı balalar yarım túnde oyanıp ketse, olardı tósegine qaytarıń. Imkaniyatı bolǵanınsha kishkeneler menen úlkenler tósegi bólek bolıwı kerek, sebebi bala menen birgelikte uyıqlaw balada tosattan ólim jaǵdayınıń kelip shıǵıw qáwpin arttıradı.
